Izolacija u gips-karton konstrukciju

U običnoj pregradi između soba izolacija ima prvenstveno zvučnu ulogu. Vuna u šupljini prigušuje razgovor, televizor ili muziku iz susjedne prostorije. Čuda ipak ne pravi. Ako zvuk prolazi kroz plafon, pod ili nezaptivene spojeve, sama vuna ga neće zaustaviti. Mnogo više pomaže kombinacija vune, dvostruke obloge pločama i elastičnog spoja s okolnim zidovima, podom i plafonom.

U potkrovlju i kod obloge na vanjskom zidu glavna tema je toplota. Tu nije dovoljno samo ubaciti vunu, važna je i parna brana sa strane prostorije. Bez nje vlaga iz stana ulazi u izolaciju. Tamo se može kondenzovati i s vremenom izazvati buđ.

Zašto se u gips-karton gotovo uvijek stavlja mineralna vuna, a ne stiropor? Vuna je mekana, popuni šupljinu bez razmaka, ne gori i mnogo bolje prigušuje zvuk. Stiropor je krut, zvuk prije prenosi nego što ga guši, pa u gips-karton konstrukciju u pravilu ne pripada.

Postupak je kod pregrade i kod potkrovlja sličan, razlikuje se uglavnom u detaljima:

1. Gipsar postavi nosivu konstrukciju od profila i zatvori jednu stranu gips-kartonskim pločama.
2. Električar u šupljinu provuče kablove i ugradi kutije. Instalacije moraju biti gotove prije nego što dođe vuna.
3. Mineralna vuna se reže na širinu nešto veću od svijetlog razmaka između profila, obično za otprilike jedan centimetar. Tako se zaglavi između profila i ne sklizne.
4. Vuna se ugrađuje odozdo prema gore. Ploče ili trake se tijesno nastavljaju jedna na drugu, bez razmaka i bez nepotrebnog sabijanja.
5. Oko kutija, cijevi i kablova izolacija se doreže, ta mjesta se ne preskaču.
6. U potkrovlju ili kod vanjskog zida se sa strane prostorije postavlja parna brana. Spojevi se lijepe trakom, a folija se zaptiveno spaja s okolnim zidovima i prodorima.
7. Na kraju se pločama zatvara i druga strana.

Debljina izolacije se obično ravna prema širini profila. U pregradu od profila širine 50 mm ide vuna približno iste debljine, u šire profile deblja. Šupljina treba biti popunjena cijela, jer polovičan sloj daje osjetno slabiji rezultat.

• staklena mineralna vuna je lagana, lako se reže i za obične pregrade i potkrovlja sasvim je dovoljna,
• kamena mineralna vuna je teža i gušća, bira se tamo gdje treba veća otpornost na požar ili bolja zvučna izolacija,
• akustične ploče ili trake napravljene su upravo za pregrade i lako se zaglavljuju između profila,
• rolne odgovaraju za potkrovlje i spuštene plafone, gdje se polažu između i ispod rogova.

Kod pregrada otpornih na požar ne odlučuje samo vuna, nego cijeli sistem. Vrstu izolacije, njenu zapreminsku masu i raspored ploča određuje proizvođač sistema ili projekat, a otpornost se dokazuje prema standardima BAS EN. Ako zid treba ispuniti zahtjev otpornosti na požar, sastav se mora poštovati tačno onako kako je propisan.

Najjednostavnija je ravna pregrada s pravilnim razmakom profila, gdje se vuna samo ulaže u pripremljena polja. Više vremena oduzima:

• mnogo instalacija, kutija i cijevi oko kojih treba dorezivati,
• nepravilan razmak profila, kada se svaki komad reže po mjeri,
• kosine, uglovi i prostor između rogova u potkrovlju,
• rad iznad glave kod spuštenih plafona, gdje vunu treba osigurati da ne ispadne,
• spajanje parne brane oko krovnih prozora, dimnjaka i greda,
• više slojeva izolacije ili veća tražena debljina.

U praksi se često desi da je izolacija u zidu, ali ne radi kako bi trebala. Razlozi su obično ovi:

• razmaci između komada vune ili prazna mjesta uz profile, kroz koja prolaze i zvuk i toplota,
• previše sabijena vuna, koja gubi izolaciona svojstva,
• preusko izrezana vuna, koja s vremenom sklizne, pa gore u zidu ostane šupljina,
• parna brana u potkrovlju koja nedostaje, poderana je ili joj spojevi nisu zalijepljeni,
• utičnice postavljene tačno jedna naspram druge s obje strane pregrade, što pravi zvučnu rupu,
• nedostaje zaptivna traka ispod obodnih profila, pa je pregrada kruto spojena s plafonom i podom i zvuk prelazi kroz konstrukciju.

Ugradnju vune u pregradu ili oblogu zida u sobi može uraditi i spretan laik. Radove na struji prepustite električaru, a potkrovlje s parnom branom radije stručnjaku, jer tu odlučuju detalji. Pri radu s mineralnom vunom nosite rukavice, zaštitne naočale, respirator i odjeću dugih rukava.

1. Provjeriti da su sve instalacije u zidu gotove i da ih je električar pregledao.
2. Izmjeriti svijetli razmak između profila na nekoliko visina.
3. Izrezati vunu oštrim dugim nožem na podlozi, malo šire od izmjerenog.
4. Ulagati vunu u polja odozdo prema gore i lagano je zaglaviti između profila.
5. Komade tijesno priljubiti jedan uz drugi, ne ostavljati fuge uz pod ni uz plafon.
6. Dorezati vunu oko kutija i cijevi, male razmake popuniti ostacima.
7. Prije zatvaranja prijeći rukom preko zida i provjeriti da vuna nigdje ne nedostaje i ne viri preko profila.
8. Pokupiti ostatke i prašinu, prostoriju provjetriti.

Izolaciju provjerite prije nego što se zatvori druga strana, jer kasnije u zid više ne vidite:

• šupljina je popunjena po cijeloj površini i visini, bez razmaka uz profile,
• vuna se drži sama, ne savija se i ne klizi,
• debljina izolacije odgovara širini profila ili dogovorenom sastavu,
• oko kutija i instalacija nema praznih mjesta,
• ispod obodnih profila je zaptivna traka,
• u potkrovlju je parna brana cjelovita, spojevi i priključci su zalijepljeni, a folija nije poderana,
• kod protivpožarnih pregrada ugrađen je tačno onaj materijal koji sistem propisuje.