Profile do płyt gipsowo-kartonowych: CD, UD, CW, UW, UA i wieszaki

Przy CW, UW i UA pierwsza liczba to szerokość środnika, czyli grubość szkieletu bez płyt. W profilu CD 60 liczba 60 to szerokość grzbietu, do którego przykręca się płytę. Profil przyścienny w polskich sklepach nazywa się zwykle UD 30 (Norgips, Rigips), Siniat oznacza go jako UD 27. Siniat nazywa też profile ścienne krócej: Nida C 50 to odpowiednik CW 50, a Nida U 50 odpowiednik UW 50.

Uwaga na nazwy w rusztach sufitowych. W polskich instrukcjach „profil główny” to górny profil CD zawieszony na wieszakach, a „profil nośny” to dolny profil CD, do którego przykręca się płytę. W poradnikach tłumaczonych z innych języków nazwy bywają zamienione, dlatego warto sprawdzić, o który profil chodzi.

W Polsce do oznaczenia należy też grubość blachy: ten sam CW 50 jest w sklepach z blachy 0,5 i 0,6 mm. Grubość podaje nazwa produktu lub karta techniczna i to ona decyduje o cenie bardziej niż marka.

Szerokość UW zawsze musi pasować do CW. CW 75 nie wejdzie w UW 50, a w UW 100 będzie się przesuwał.

Rozstaw profili i wieszaków

Wartości dla jednej warstwy płyty 12,5 mm według aktualnych systemów:

Profile nośne najbezpieczniej rozstawiać co 400 mm. Ogólna instrukcja Rigips dopuszcza 50 cm, ale konkretne systemy Rigips podają 400 mm. W polskich dokumentach Rigips i Siniat nie ma tabeli rozstawu wieszaków według ciężaru sufitu, producenci podają maksima dla danego systemu. Przy dwóch warstwach płyt lub w systemach ogniochronnych trzeba więc wziąć kartę konkretnego systemu.

Mocowanie

• Wieszaki mocuje się do stropu zawsze kołkami metalowymi. Tak piszą Rigips i Siniat, plastikowe kołki do wieszaków się nie nadają.
• Profil UD 30 mocuje się co najwyżej co 1000 mm, pierwszy kołek do 40 cm od narożnika, zwykle około 20 cm. W systemie ogniochronnym Rigips podaje 750 mm.
• Pierwszy profil nośny najwyżej 150 mm od ściany, pierwszy profil główny i pierwszy wieszak najwyżej 400 mm.
• Profile CD przedłuża się łącznikiem wzdłużnym, a łączenia sąsiednich profili przesuwa się względem siebie. Krótkich odcinków się nie wstawia.
• Dylatacja, gdy przekątna sufitu przekracza 15 m, oraz nad dylatacją budynku.
• Dodatkowe obciążenie: w systemie Rigips 4.10.14 sufit może przenieść najwyżej 15 kg/m² dodatkowego ciężaru, np. wełny.

Ceny Norgips w Leroy Merlin i Castoramie, ceny Nida według cennika Siniat. Wieszaki ES Norgips są w długościach od 75 do 560 mm, Siniat od 75 do 300 mm. Profile przedłuża się tylko łącznikiem, nie przez zagięcie ani zakład na jedną śrubę.

Ścianka składa się z profili UW przy podłodze, stropie i ścianach bocznych oraz pionowych słupków CW wstawionych w UW.

• Pod wszystkie profile przy podłodze, ścianach i stropie oraz pod pierwszy słupek CW przy ścianie daje się taśmę akustyczną (uszczelniającą).
• UW mocuje się co najwyżej co 1000 mm. Pierwszy kołek według Rigips do 40 cm od końca, według Siniat do 15 cm. Skrajny słupek CW przy ścianie mocuje się co najmniej w 3 punktach. W betonie Siniat podaje kołki co najmniej 6 × 40 mm.
• CW tnie się o 1 do 2 cm krócej niż wysokość pomieszczenia, w górny UW wchodzi co najmniej 2 cm i nie skręca się go z UW. Przy ugięciu stropu 20 do 50 mm Siniat stosuje połączenie ślizgowe w wyższym profilu U (U50/80, U75/80, U100/80).
• Słupki CW co 600 mm, pod płytę o szerokości 1200 mm.
• Rury przez profil mogą mieć najwyżej połowę szerokości profilu. Profili nie wycina się pod instalacje.
• Przy przedłużaniu CW na zakład Rigips podaje minimalny zakład 0,5 / 0,75 / 1 m dla CW 50 / 75 / 100.

Maksymalna wysokość ścianki według szerokości CW

Ocena techniczna ITB dla systemu Siniat (03/2026), słupki co 600 mm, płyta 12,5 mm:

Rigips w systemach 3.40.01 i 3.40.02 podaje dla jednej warstwy dokładnie to samo: 3,25 m dla CW 50 i 4,50 m dla CW 75. Dla CW 75 z dwiema warstwami ocena ITB podaje 5,75 m, a broszura Siniat z 2024 roku 5,50 m, w tabeli przyjęto ostrożniej 5,50 m. W typowym mieszkaniu wystarczy CW 50 z jedną warstwą płyty. Gęstszy rozstaw słupków podnosi wysokość: według Rigips przy słupkach co 300 mm CW 50 osiąga 5,00 m, a CW 75 6,50 m.

Drzwi w ściance: kiedy potrzebny jest UA

Rigips i Siniat podają te same trzy warunki. Zwykłe profile CW wystarczą przy ościeżu tylko wtedy, gdy ścianka ma najwyżej 2,60 m, drzwi najwyżej 90 cm szerokości, a skrzydło najwyżej 25 kg. Powyżej któregokolwiek z tych limitów potrzebny jest profil ościeżnicowy UA mocowany kątownikami do podłogi i stropu.

Maksymalny ciężar skrzydła według oceny ITB dla systemu Siniat (2026). Nad otworem kolejne słupki stawia się co najmniej 15 cm od profili ościeżnicowych, aby styk płyt nie wypadł przy słupku ościeża.

• Na wieszakach ES: profile CD 60 przykręcone do ściany przez wieszaki bezpośrednie. Najcieńsze rozwiązanie do wyrównania ścian i prowadzenia instalacji. Rozstaw profili i wieszaków podaje karta systemu.
• Okładzina wolnostojąca z CW i UW: bez połączenia ze starą ścianą, mocowana tylko do podłogi i stropu. Ma niższe limity niż ścianka z tym samym profilem. Siniat podaje przy słupkach co 600 mm: C50 2,80 m (1 × 12,5) lub 3,00 m (2 × 12,5), C75 3,00 lub 4,00 m, C100 4,00 lub 5,00 m.

W systemach sufitowych Rigips profile nośne leżą co 400 mm, Siniat ma do poddaszy osobny wieszak WP 60. Rozstawy dla skosów trzeba sprawdzić w karcie systemu producenta.

• Grubość blachy: w marketach standardem jest 0,5 mm (Norgips, Steela, Budmat). Blachę 0,6 mm mają Norgips Super, część profili Steela i profile Siniat Hydro, Knauf ma też CD 60/27 z blachy 0,55 mm.
• Profile 0,5 mm wymagają osobnego projektu. Według poradnika Muratora rozstaw 60 cm z typowych tabel dotyczy profili 0,6 mm. Producenci deklarują parametry systemu tylko dla własnych profili.
• Ochrona przed korozją: Siniat stosuje powłokę cynkową 100 do 275 g/m², standardem jest klasa C2, do wilgotnych i agresywnych warunków linie Hydro C3 i Hydro C5. Knauf ma profile CD i CW w klasach C3 i C4.
• Profile wzmocnione: Rigips GypSerra CD 60 ma według badań ITB do 26 % wyższą wytrzymałość na zginanie i sztywność niż profile o tej samej grubości. Budmat podaje dla CD60 EVO 20 % większą sztywność według TÜV.
• Cena: rozpiętość cen wynika w Polsce głównie z grubości blachy. Norgips Super 0,6 mm jest przy CW i UW prawie dwa razy droższy niż standard 0,5 mm, przy CD różnica wynosi około 14 %.

W ścianach ogniochronnych i akustycznych profile, płyty i wkręty powinny pochodzić z jednego systemu, a do stropu stosuje się kołki stalowe. O rodzajach płyt i ich cenach piszemy w artykule płyty gipsowo-kartonowe.

Wyliczone z rozstawów Rigips (CW 600 mm, profile główne 1000 mm, nośne 400 mm, wieszaki 900 mm) dla pomieszczenia 4 × 4 m:

Bez odpadu, należy doliczyć 5 do 10 %. Materiał i robociznę razem liczy cennik NUMIQ: Zabudowy z płyt g-k.

Zwykłe ceny w Leroy Merlin i Castoramie (Norgips, Steela, Budmat). Ceny profili Knauf, Rigips i Siniat w sprzedaży detalicznej nie są powszechnie podawane, te marki trafiają na budowy głównie przez hurtownie.

1. Plastikowe kołki do wieszaków sufitu.
2. Za rzadko rozstawione profile nośne lub wieszaki przy dwóch warstwach płyt.
3. Przedłużanie profili przez zagięcie lub zakład zamiast łącznikiem.
4. CW przykręcony do górnego UW. Przy ugięciu stropu ścianka pęka.
5. Brak taśmy pod UW i UD.
6. Drzwi bez profilu UA w wysokiej ściance lub z ciężkim skrzydłem.
7. Profile 0,5 mm w ścianie ogniochronnej lub akustycznej bez projektu.
8. Rury przeprowadzone przez wycięty profil.