Gipsplaten: soorten, prijzen en merken vergeleken

In België zegt men vaak gewoon „gyproc“ voor elke gipsplaat, ook als ze van een ander merk is. Op elke plaat staat het type volgens NBN EN 520. De kleur van het karton helpt op de werf, maar verschilt per merk en product: de waterwerende Gyproc WR is groen of grijs. Bij twijfel telt de opdruk, niet de kleur.

De letters zijn te combineren. Gyproc DuraGyp is bijvoorbeeld DFH2IR: dicht, brandwerend, waterwerend, hard en sterk tegelijk.

Standaardplaat (A)

De basis voor living, slaapkamer, gang en de meeste plafonds. In de Belgische doe-het-zelfzaak is 260 × 60 cm het standaardformaat, daarnaast 260 × 120 cm. Een Knauf AK-plaat van 260 × 60 cm weegt 14,5 kg, dat is ongeveer 9,3 kg/m². Voor plafonds raadt bouwinfo.be eerder 12,5 mm aan dan de dunnere 9,5 mm.

Waterwerende plaat (H2, groen)

Voor badkamer, toilet, keukenwand en wasplaats. Gyproc WR weegt 10,30 kg/m² en neemt volgens de technische fiche maximaal 10 % water op. Gyproc noemt de plaat ook geschikt voor douchecellen, maar waterbestendig wil niet zeggen waterwerend: in de douche moet de wand volledig waterdicht worden afgewerkt, met een waterdichte laag en hoekband voordat je tegelt.

Brandwerende plaat

Voor schachten, de stookruimte en constructies waar een brandeis geldt, bijvoorbeeld Gyproc RF of Siniat Pregyflam. De brandweerstand hoort niet bij de plaat, maar bij de hele constructie van platen, profielen, schroeven en afwerking zoals de fabrikant die heeft getest.

Geluid: het gaat om de opbouw, niet om één plaat

De plaat alleen lost een geluidsprobleem niet op. Wat telt is een voorzetwand die los staat van de oude muur, minerale wol in de spouw, liefst twee lagen plaat en aandacht voor de wegen waarlangs geluid om de wand heen loopt: vloer, plafond en inbouwdozen.

Harde platen: Gyproc Habito en DuraGyp

• Gyproc Habito (DFIR) weegt 12,00 kg/m², is er in 600 en 1200 mm breed en heeft brandklasse A2-s1,d0. Op de brede platen staan rode puntjes om de 250 mm: dat is meteen de afstand tussen de schroeven. Habito is bedoeld voor wanden waar je rechtstreeks dingen aan wil ophangen.
• Gyproc DuraGyp (DFH2IR) weegt 11,80 kg/m² en is 1200 mm breed. Ze combineert hardheid met beperkte wateropname.

Wie vooraf weet waar keukenkasten of een zware televisie komen, kan ook een versterking tussen de profielen voorzien. Dat is vaak goedkoper dan een hele wand in harde platen.

Platen voor zeer natte zones en vloeren

• Knauf Aquapanel Indoor is een cementgebonden plaat zonder gips die niet zacht wordt door vocht. Ze vraagt eigen schroeven, band en voegmiddel. Volg voor de waterdichting onder tegels het systeem van de fabrikant.
• Fermacell ligt in de Belgische doe-het-zelfzaak vooral als vloerplaat (Estrich) in het rek.

Over de kwaliteit van een wand beslissen vooral het regelwerk, de montage, droge opslag en zorgvuldig voegen. Verschillen tussen de merken zitten in de speciale platen, de systemen en de prijs.

Gyproc is in België het grootste merk, bij Gamma is het merendeel van de gipsplaten van Gyproc. Gamma verkoopt ook een naamloze plaat van 260 × 60 cm in 9,5 mm. Bij een gewone wand in huis worden merken in de praktijk gecombineerd, bij brandwerende en geluidswerende constructies blijf je binnen één systeem.

Gewone prijzen bij Gamma en Hubo, zonder acties. Gamma geeft op de meeste gipsplaten 20 % korting vanaf twee stuks en heeft geregeld acties: Gyproc A van 260 × 60 cm zakt dan van 11,79 naar 6,19 €. Prijzen inclusief werk rekent NUMIQ in de prijslijst Gipsplaatwerk met materiaal erbij.

• Dikte: 9,5 mm (dunne plafondplaat), 12,5 mm (standaard, ook aanbevolen voor plafonds).
• Breedte: 600 mm is de standaard in de doe-het-zelfzaak, daarnaast 1200 mm. De profielen staan 60 cm uit elkaar. Een breedte van 1250 mm kom je hier in de winkel niet tegen.
• Lengte: 260 cm is het gangbaarste formaat.
• Gewicht: Knauf AK ongeveer 9,3 kg/m², Gyproc WR 10,30 kg/m², DuraGyp 11,80 kg/m², Habito 12,00 kg/m².

De lange kanten zijn afgeschuind (AK), zodat wapeningsband en voegvuller in de naad passen. Gezaagde kanten werk je voor het voegen bij met een schaafrasp. Voor de naden gebruik je zelfklevend wapeningsband, daarna een jointfiller en een finisher in dunne lagen. Daarna volgt een primer voor je schildert.

• Profielen: staanders (Gyproc Metal Stud MSV, Knauf CW) en liggers (Gyproc MSH, Knauf UW) voor wanden, plafondprofielen voor plafonds en voorzetwanden.
• Schroeven: snelbouwschroeven, bij Knauf bijvoorbeeld 3,5 × 35 mm. Bij Habito om de 250 mm, op de rode puntjes.
• Afdichtingsband onder de liggers en tegen aansluitende muren.
• Wapeningsband, jointfiller en finisher voor de naden, kit voor de hoeken die kunnen werken.
• Minerale wol in de wand en een dampremmende folie op zolder.
• Waterdichte laag met hoekband in de douche en rond het bad.

1. De groene plaat als waterdichting gebruiken. Waterbestendig is niet waterwerend.
2. Platen tot op de vloer plaatsen, zonder kier van 1 cm.
3. Te dunne platen aan het plafond.
4. Een metal stud wand hoger dan 2,4 m zonder versteviging.
5. Een scheidingswand die stopt bij het verlaagde plafond.
6. Alleen de naden van de isolatie afplakken als dampscherm op zolder.