Montaža drvenih stropova od greda

Drvo je u odnosu na beton lagano, lako se obrađuje, a montaža ide bez mokrih radova i bez čekanja da se nešto osuši ili stvrdne. Kod starijih kuća to je često presudno, jer stari zidovi od kamena, cigle ili ćerpiča često ne mogu nositi armiranobetonsku ploču. U manjoj kući tesari grede i oplatu obično postave za nekoliko dana.

Prije nego što pozovete tesara, razjasnite sebi čemu će strop služiti. Negrijani tavan, stambeno potkrovlje s namještajem i strop s vidljivim gredama imaju potpuno različite zahtjeve za nosivost, izolaciju i završnu obradu. Od toga zavise presjek greda, razmak između njih i cijeli raspored slojeva.

Presjek, razmak, oslanjanje i sidrenje greda treba da odredi statičar, a ne procjena majstora. Novi strop ili zamjena starog je zahvat u nosivu konstrukciju kuće, pa se tu ne igra „od oka“.

Postupak se razlikuje zavisno od toga da li je riječ o novogradnji ili o staroj kući, gdje se stari strop prvo otvori. Osnovni koraci su ipak slični:

1. Izmjeriti prostor, provjeriti nosive zidove i uporediti stvarno stanje s projektom i statičkim proračunom.
2. Kod rekonstrukcije otvoriti stare grede i pregledati njihove krajeve, ležišta u zidu i vlagu.
3. Pripremiti građu: izrezati, obraditi i impregnirati protiv gljivica i insekata koji napadaju drvo, a kod vidljivih greda i blanjati i brusiti.
4. Pripremiti mjesta oslanjanja: izravnati podlogu i odvojiti drvo od zida slojem hidroizolacije.
5. Postaviti grede u ležišta, na nazidnicu ili podvlaku na propisanom razmaku i usidriti ih.
6. Usput stalno provjeravati visinu, ravninu i osni razmak greda.
7. Postaviti oplatu i ostale slojeve prema projektu: parnu branu, toplotnu izolaciju, izolaciju od udarnog zvuka, pod ili spušteni strop.

Zašto toliko pažnje na ravninu? Mala razlika u visini greda kasnije se pokaže kao neravan pod ili napuknut spušteni strop, a popravka znači skidanje već gotovih slojeva.

Za stropne grede se obično koristi konstrukcijsko četinarsko drvo, najčešće smrča, jela ili bor. Kod većih raspona ili kad je važno da se drvo ne uvija, biraju se nosači od lijepljenog lameliranog drveta, koji se manje krive i manje pucaju. Drvo mora biti osušeno, odgovarajuće klase čvrstoće prema BAS EN standardima i bez truleži ili tragova insekata.

Raspored slojeva zavisi od toga šta je iznad, a šta ispod stropa:

• strop ispod negrijanog tavana treba prije svega toplotnu izolaciju između greda i parnu branu ili parnu kočnicu sa strane grijane prostorije, da vlaga iz stana ne ulazi u izolaciju,
• strop ispod stambenog potkrovlja treba uz to i izolaciju od udarnog zvuka, elastičan sloj i težu ploču za raspodjelu opterećenja ili suhi podni sistem, da se koraci ne čuju u prostoriji ispod,
• strop s vidljivim gredama traži kvalitetnije drvo, vidljivu oplatu od dasaka i pažljivo brušenje, bajcanje i zaštitni premaz,
• tehnički strop koji se zatvara spuštenim stropom može imati oplatu od OSB ili konstrukcijskih ploča, jer ovdje odlučuje funkcija, a ne izgled.

Između greda se stavlja mineralna vuna ili izolacija od drvenih vlakana. Važno je prostor popuniti ravnomjerno, bez šupljina i zgnječenih mjesta, inače nastaju toplotni mostovi i rizik od kondenzacije.

Najjednostavnija je novogradnja s ravnim zidovima, poznatim mjerama i dobrim pristupom za materijal. Posao je zahtjevniji kada:

• prostorija ima veliki raspon pa trebaju masivnije grede, gušći razmak, podvlake ili čelični elementi,
• je riječ o staroj kući gdje se nakon otvaranja pokažu istrunuli krajevi greda, vlažni zidovi ili oštećena ležišta,
• grede ostaju vidljive i traže preciznu obradu i završni premaz,
• će iznad stropa biti stambeno potkrovlje sa zvučnom izolacijom i podnim slojevima,
• se materijal mora unositi kroz uzak prolaz ili dizati na visinu.

Kad upoređujete ponude, gledajte šta tačno obuhvataju. Neke uključuju samo postavljanje greda, druge i građu, impregnaciju, spojni materijal, oplatu, izolaciju i prevoz. Ima smisla porediti samo isti obim radova.

U praksi se ponavljaju isti problemi:

• vlažna ili loše uskladištena građa koja se nakon ugradnje uvija i puca, a pod iznad nje škripi,
• potcijenjena statika, kad se preveliki progib pokaže tek nakon postavljanja poda ili pregradnih zidova,
• krajevi greda direktno u vlažnom zidu bez odvajanja, što dovodi do truleži baš na mjestu gdje greda najviše nosi,
• pokrivanje starih greda novom oplatom bez provjere njihovog stanja, pa trulež ili insekti ispod novog sloja rade dalje,
• parna brana koje nema ili je prekinuta, zbog čega se u izolaciji skuplja kondenzat,
• pod čvrsto spojen s gredama bez elastičnog sloja, pa se svaki korak čuje sprat niže.

Većina ovih grešaka se nakon završetka ne vidi. Zato se isplati pregledati posao još dok su grede otvorene.

Dobro je doći na gradilište dva puta: nakon postavljanja greda, prije zatvaranja, i zatim pri primopredaji. Pri preuzimanju provjerite da:

• presjek i razmak greda odgovaraju statičkom proračunu,
• su krajevi greda odvojeni od zida i leže na suhom,
• je sidrenje urađeno prema projektu i grede se ne pomjeraju,
• je drvo impregnirano i bez pukotina ili tragova štetočina,
• je oplata u ravnini i ne škripi pri hodu,
• izolacija popunjava prostor bez šupljina, a parna brana je neprekinuta i uz zidove i oko prodora,
• kod stambenog potkrovlja ispod poda postoji elastičan sloj protiv udarnog zvuka,
• vidljive grede imaju ujednačenu površinu i premaz,
• ste dobili dokumentaciju za materijal i impregnaciju i zapisnik o izvedenim radovima.