Χτίσιμο εξωτερικών τοίχων πάχους έως 30 cm

Οι εξωτερικοί τοίχοι προστατεύουν το σπίτι από το κρύο, τη ζέστη, την υγρασία και τον θόρυβο. Στην Ελλάδα τα περισσότερα σπίτια έχουν σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα και οι τοίχοι γεμίζουν τα κενά ανάμεσα σε κολόνες και δοκάρια. Υπάρχουν όμως και κτίρια με φέρουσα τοιχοποιία, όπου οι τοίχοι σηκώνουν πλάκες και στέγη. Σε κάθε περίπτωση δεν χτίζονται «με το μάτι», αλλά σύμφωνα με τη μελέτη. Ο μηχανικός ορίζει υλικό, πάχος, θέση των ανοιγμάτων, πρέκια και σενάζ. Αυτό μετράει ιδιαίτερα σε μια σεισμογενή χώρα: ένας κακοδεμένος τοίχος ραγίζει ή μετακινείται εύκολα σε δόνηση.

Για πάχος έως 30 cm να ξέρετε το εξής: ένας τέτοιος τοίχος μόνος του σπάνια καλύπτει τις σημερινές απαιτήσεις θερμομόνωσης. Στην πράξη σχεδόν πάντα συνδυάζεται με θερμοπρόσοψη ή χτίζεται διπλός τοίχος με μόνωση στη μέση, κάτι πολύ διαδεδομένο στην Ελλάδα. Αν το σπίτι σας είναι σε ορεινή ή βόρεια περιοχή, η μόνωση γίνεται ακόμη πιο σημαντική. Σε ανακαινίσεις, η θερμοπρόσοψη συχνά εντάσσεται σε προγράμματα επιδότησης ενεργειακής αναβάθμισης όπως το «Εξοικονομώ», όποτε αυτά είναι ανοιχτά.

Αν μένετε σε πολυκατοικία, μιλήστε με τον διαχειριστή πριν από κάθε επέμβαση στους εξωτερικούς τοίχους, γιατί η πρόσοψη αφορά όλους τους ιδιοκτήτες.

Η διαδικασία μοιάζει, η διαφορά είναι στο υλικό, στο συνδετικό κονίαμα και στην ταχύτητα της δουλειάς.

Κλασικό τούβλο

Στην Ελλάδα το συνηθισμένο είναι το διάτρητο οπτόπλινθο, ενώ το συμπαγές τούβλο χρησιμοποιείται πιο σπάνια. Χτίζεται με τσιμεντοκονία ή ασβεστοτσιμεντοκονία σε οριζόντιους και κατακόρυφους αρμούς. Η δουλειά είναι πιο αργή, γιατί σε κάθε τετραγωνικό μπαίνουν πολλά κομμάτια. Το συμπαγές τούβλο ταιριάζει περισσότερο σε ανακαινίσεις, συμπληρώσεις παλιών τοίχων, καμινάδες και μικρές κατασκευές.

Κεραμικά τούβλα Porotherm

Πρόκειται για μεγάλα ψημένα τούβλα με κενά και σύνδεση τύπου «αρσενικό-θηλυκό», οπότε οι κατακόρυφοι αρμοί δεν γεμίζουν με κονίαμα. Υπάρχουν δύο ομάδες:

• μη λειασμένα τούβλα, που χτίζονται με κοινό ή θερμομονωτικό κονίαμα με αρμό περίπου ενός εκατοστού,
• λειασμένα τούβλα, με ακριβές ύψος, που χτίζονται με κονίαμα λεπτής στρώσης ή με ειδικό αφρό δόμησης σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Το ψημένο κεραμικό αποθηκεύει καλά τη θερμότητα, είναι ανθεκτικό και κρατάει καλά τα βύσματα.

Τεμάχια κυψελωτού σκυροδέματος Ytong

Ελαφριά τεμάχια με πολύ ακριβείς διαστάσεις, που κολλάνε με ειδική κόλλα λεπτής στρώσης. Κόβονται και τρίβονται εύκολα, γι' αυτό οι γωνίες και τα ανοίγματα γίνονται γρήγορα. Για εξωτερικούς τοίχους μπαίνουν τεμάχια με την αντοχή που ορίζει η μελέτη, όχι λεπτά τεμάχια για εσωτερικά χωρίσματα. Το υλικό απορροφά νερό, οπότε ο τοίχος πρέπει να προστατεύεται από παρατεταμένη βροχή, και για βαριά στερέωση χρειάζονται κατάλληλα βύσματα.

Ποιο υλικό θα επιλέξετε το καθορίζει κυρίως η μελέτη: φορτία, θερμομόνωση, ηχομόνωση και σύνδεση με τον σκελετό. Ο συνδυασμός διαφορετικών συστημάτων στον ίδιο τοίχο χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του μηχανικού δεν είναι καλή ιδέα.

1. Έλεγχος υποστρώματος. Η πλάκα πρέπει να είναι γερή, καθαρή και περίπου οριζόντια. Ο κτίστης μετράει τις υψομετρικές διαφορές και χαράζει το περίγραμμα των τοίχων σύμφωνα με τη μελέτη.
2. Στεγάνωση. Πάνω στην πλάκα θεμελίωσης, κάτω από τους εξωτερικούς τοίχους, μπαίνει οριζόντια στεγανωτική στρώση, ώστε η υγρασία να μην ανεβαίνει στον τοίχο.
3. Πρώτη σειρά. Η πρώτη σειρά στρώνεται σε τσιμεντοκονία που εξομαλύνει τις ανωμαλίες της πλάκας. Στα συστήματα ακριβείας χρησιμοποιείται ειδικό κονίαμα έδρασης και σετ αλφαδιάσματος. Εδώ μετράει κάθε χιλιοστό, γιατί ένα λάθος της πρώτης σειράς δεν διορθώνεται αργότερα.
4. Επόμενες σειρές. Τα τούβλα μπαίνουν «σταυρωτά», με τους κατακόρυφους αρμούς μετατοπισμένους σε σχέση με τη σειρά από κάτω. Γωνίες και συνδέσεις τοίχων δένονται με τον τρόπο που ορίζει το σύστημα. Ο κτίστης ελέγχει συνεχώς αλφάδι, επιπεδότητα και ύψος σειρών. Στους τοίχους πλήρωσης ελέγχει και τη σύνδεση με τις κολόνες.
5. Ανοίγματα και πρέκια. Τα ανοίγματα για παράθυρα και πόρτες αφήνονται ακριβώς όπως στη μελέτη και από πάνω μπαίνουν πρέκια με επαρκή έδραση στον τοίχο. Αν αργότερα θελήσετε να ανοίξετε τρύπα σε φέρων τοίχο, να ξέρετε ότι αυτό επηρεάζει τη στατική του κτιρίου.
6. Συμπληρωματικά κομμάτια. Τα κοψίματα δίπλα στα ανοίγματα και κάτω από το δοκάρι γίνονται με πριόνι, όχι με σφυρί. Μικρές επισκευές και γέμισμα αρμών γίνονται αμέσως, όσο προχωράει το χτίσιμο.
7. Σενάζ. Σε ψηλούς ή μακριούς τοίχους και πάνω από ανοίγματα μπαίνει σενάζ, που δένει τον τοίχο και τον κάνει πιο σταθερό, και στη φέρουσα τοιχοποιία μοιράζει το φορτίο της πλάκας. Η εξωτερική του πλευρά συνήθως μονώνεται, ώστε να μη δημιουργηθεί θερμογέφυρα.
8. Ωρίμανση και προστασία. Ο φρέσκος τοίχος προστατεύεται από βροχή, παγετό και δυνατό ήλιο μέχρι να πάρει αντοχή το κονίαμα. Το ελληνικό καλοκαίρι είναι συχνά το μεγαλύτερο πρόβλημα: τούβλα και αρμοί στεγνώνουν πολύ γρήγορα, γι' αυτό τα κεραμικά τούβλα συνήθως βρέχονται πριν μπουν και ο τοίχος σκιάζεται. Ο χρόνος ωρίμανσης εξαρτάται από το κονίαμα και τον καιρό. Ακολουθήστε τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Η δυσκολία, και μαζί της το κόστος, αλλάζει πολύ από έργο σε έργο. Η δουλειά διευκολύνεται όταν υπάρχουν:

• επίπεδη, σωστά σκυροδετημένη πλάκα,
• απλή κάτοψη με μακριούς ίσιους τοίχους,
• μεγάλα τούβλα και κονίαμα λεπτής στρώσης,
• καλή πρόσβαση για γερανό ή καροτσάκι και χώρος για αποθήκευση υλικών.

Αντίθετα, η δουλειά καθυστερεί όταν υπάρχουν:

• πολλές γωνίες, καμπύλες, λοξοί τοίχοι και μικρά ανοίγματα,
• ανώμαλη πλάκα που πρέπει να εξομαλυνθεί στην πρώτη σειρά,
• μεγάλο ύψος τοίχων, όπου χρειάζεται σκαλωσιά,
• μικρά τούβλα, που σημαίνουν περισσότερα κομμάτια και περισσότερο κονίαμα,
• σύνδεση με παλιά τοιχοποιία σε ανακαίνιση,
• άσχημος καιρός ή καύσωνας, όπου η δουλειά διακόπτεται και ο τοίχος σκεπάζεται.

Το να χτίσετε μόνοι σας εξωτερικούς τοίχους δεν συνιστάται. Πρόκειται για στατικό στοιχείο του σπιτιού και τα λάθη διορθώνονται πολύ δύσκολα.

• Πρόχειρη πρώτη σειρά. Οι ανωμαλίες διορθώνονται μετά με χοντρό αρμό πιο πάνω, και έτσι χάνεται το πλεονέκτημα των τεμαχίων ακριβείας.
• Στεγάνωση που λείπει ή έχει σκιστεί. Η υγρασία στη βάση του τοίχου επισκευάζεται πολύ δύσκολα αργότερα.
• Κακό δέσιμο. Κατακόρυφοι αρμοί ο ένας πάνω από τον άλλο αδυνατίζουν τον τοίχο και φέρνουν ρωγμές.
• Λάθος κονίαμα. Κοινό κονίαμα σε λειασμένα τούβλα ή κόλλα μόνο σε λωρίδες μειώνουν την αντοχή και τη θερμομόνωση.
• Κοντή έδραση στα πρέκια. Το αποτέλεσμα είναι ρωγμές πάνω από τα παράθυρα.
• Κακή σύνδεση με τον σκελετό. Ο τοίχος πλήρωσης που δεν δένει σωστά με κολόνες και δοκάρι ραγίζει στον αρμό, ειδικά μετά από σεισμό.
• Κοψίματα με σφυρί. Μένουν μεγάλα κενά γεμάτα κονίαμα, δηλαδή θερμογέφυρες.
• Τοίχος χωρίς προστασία. Μουσκεμένα τούβλα το χειμώνα ή «καμένο» κονίαμα από τον ήλιο το καλοκαίρι ρίχνουν την ποιότητα.

Πριν το έργο προχωρήσει σε σενάζ, πλάκα ή σοβά, ελέγξτε τους τοίχους μαζί με τον κτίστη ή τον μηχανικό του έργου:

• περίγραμμα, πάχη και θέση ανοιγμάτων συμφωνούν με τη μελέτη,
• κάτω από τους εξωτερικούς τοίχους υπάρχει άθικτη οριζόντια στεγάνωση,
• οι τοίχοι είναι κατακόρυφοι και επίπεδοι, με έλεγχο από αλφάδι και μακρύ πήχη,
• οι σειρές είναι οριζόντιες και οι κατακόρυφοι αρμοί σωστά μετατοπισμένοι,
• γωνίες και συνδέσεις τοίχων είναι δεμένες σύμφωνα με το σύστημα,
• οι τοίχοι πλήρωσης συνδέονται σωστά με κολόνες και δοκάρια,
• τα πρέκια έχουν επαρκή έδραση στον τοίχο,
• δεν υπάρχουν μεγάλα κενά, σπασμένα τούβλα ή αγέμιστα σημεία,
• το κονίαμα ή η κόλλα είναι αυτά του συστήματος και οι αρμοί είναι γεμάτοι,
• ο τοίχος προστατεύεται από βροχή, παγετό και δυνατό ήλιο,
• έχετε παραλάβει τα τεχνικά φυλλάδια των υλικών και των συστημάτων που χρησιμοποιήθηκαν.