Χτίσιμο καμινάδας με πυρότουβλα και κεραμικό σωλήνα

Το σαμότ είναι παραδοσιακό πυρίμαχο υλικό. Αντέχει υψηλές θερμοκρασίες, το συνεχές ζέσταμα και κρύωμα, και τις διαβρωτικές ουσίες των καυσαερίων. Σύμφωνα με τους κατασκευαστές, συνήθως αντέχει πολύ περισσότερο από όσο ζεσταίνεται μια καμινάδα σε κανονική οικιακή χρήση.

Ο κεραμικός σωλήνας είναι ο ίδιος ο αγωγός καυσαερίων. Έχει λεία επιφάνεια, οπότε κολλάει πάνω του λιγότερη αιθάλη και πίσσα. Έτσι η καμινάδα καθαρίζεται πιο εύκολα και ο κίνδυνος να πάρει φωτιά η αιθάλη μειώνεται. Ο σωλήνας προστατεύει επίσης την τοιχοποιία γύρω του από τα οξέα και τους υδρατμούς που δημιουργούνται κατά την καύση.

Ο συνδυασμός αυτός ταιριάζει σε τζάκια, σόμπες ξύλου και πέλλετ, λέβητες στερεών καυσίμων και πετρελαίου, καθώς και σε αρκετές συσκευές αερίου. Αν όμως έχετε λέβητα συμπύκνωσης, ελέγξτε πάντα αν ο σωλήνας είναι κατάλληλος για υγρή λειτουργία. Συχνά για αυτούς τους λέβητες επιλέγεται άλλο σύστημα, για παράδειγμα ανοξείδωτος ή πλαστικός αγωγός, όπως ορίζει ο κατασκευαστής του λέβητα.

Η καμινάδα είναι στοιχείο ασφάλειας του σπιτιού. Γι' αυτό καλό είναι να τη χτίσει τεχνίτης με εμπειρία σε καμινάδες.

1. Βάση. Η καμινάδα είναι βαριά και χρειάζεται γερή, επίπεδη βάση ή φέρουσα πλάκα που να σηκώνει το βάρος της. Πάνω σε παλιά πλάκα δεν χτίζεται καμινάδα χωρίς να την εξετάσει στατικός μηχανικός. Σε μια σεισμογενή χώρα όπως η Ελλάδα, αυτό έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
2. Κάτω μέρος. Πρώτα τοποθετείται η βάση με το δοχείο συμπυκνωμάτων και την αποχέτευσή του, και από πάνω το πορτάκι καθαρισμού. Από εκεί η καμινάδα καθαρίζεται και ελέγχεται αργότερα.
3. Τοποθέτηση κεραμικού σωλήνα. Τα κομμάτια μπαίνουν το ένα πάνω στο άλλο και οι ενώσεις σφραγίζονται με ανθεκτική στα οξέα μαστίχη, όπως λέει ο κατασκευαστής. Ο σωλήνας πρέπει να είναι κατακόρυφος και οι ενώσεις καθαρές, χωρίς μαστίχη να εξέχει προς τα μέσα.
4. Μόνωση και διαστολή. Ανάμεσα στον σωλήνα και στο περίβλημα μένει κενό, συνήθως με ορυκτοβάμβακα. Ο σωλήνας διαστέλλεται όταν ζεσταίνεται, γι' αυτό δεν πρέπει να χτιστεί σφιχτά μέσα στο περίβλημα.
5. Χτίσιμο περιβλήματος. Γύρω από τον σωλήνα χτίζονται πυρότουβλα ή τσιμεντόλιθοι καμινάδας με το κονίαμα που ορίζει ο κατασκευαστής. Η απλή τσιμεντοκονία δεν κάνει για σημεία με υψηλή θερμοκρασία.
6. Σύνδεση με τη συσκευή. Στο σωστό ύψος μπαίνει η είσοδος για το μπουρί. Η θέση της πρέπει να ταιριάζει με τον λέβητα, το τζάκι ή τη σόμπα.
7. Πέρασμα από πλάκα και στέγη. Γύρω από την καμινάδα τηρείται η απόσταση από ξύλα και άλλα εύφλεκτα υλικά που ορίζουν τα πρότυπα ΕΛΟΤ EN και ο κατασκευαστής. Στη στέγη το πέρασμα φασκιώνεται με λαμαρίνα, ώστε το νερό να μη μπαίνει κάτω από τα κεραμίδια.
8. Κεφαλή καμινάδας. Πάνω από τη στέγη η καμινάδα προστατεύεται από βροχή και παγετό, με εμφανή τούβλα, επένδυση ή κατάλληλο σοβά. Στην κορυφή μπαίνει καπάκι που απομακρύνει το νερό από την τοιχοποιία.

• Κλασικό χτίσιμο με πυρότουβλα: ταιριάζει όταν η καμινάδα πρέπει να προσαρμοστεί σε δύσκολο σημείο ή να δέσει με υπάρχουσα τοιχοποιία.
• Έτοιμο σύστημα καμινάδας από στοιχεία: με κεραμικό σωλήνα και μόνωση, στήνεται πιο γρήγορα και τα κομμάτια κουμπώνουν μεταξύ τους. Η αρχή της πολυστρωματικής κατασκευής είναι η ίδια.
• Μονή ή διπλή καμινάδα: αν σκέφτεστε να βάλετε αργότερα τζάκι ή δεύτερο λέβητα, είναι λογικό να χτιστεί από την αρχή καμινάδα με δύο αγωγούς. Εκ των υστέρων η δουλειά γίνεται πολύ πιο δύσκολη.
• Διάμετρος σωλήνα: δεν ορίζεται με το μάτι. Πρέπει να ταιριάζει στη συσκευή, στο καύσιμο και στο ύψος της καμινάδας. Στην πράξη συμβαίνει συχνά ένας υπερβολικά φαρδύς αγωγός να έχει κακό τράβηγμα και να υγραίνεται.

Το πιο σημαντικό είναι το ύψος της καμινάδας και πόσο από αυτήν βγαίνει πάνω από τη στέγη. Η δουλειά στη στέγη θέλει σκαλωσιά και μέτρα ασφαλείας, και προχωράει πιο αργά. Πιο απλή είναι η καμινάδα σε νέα κατασκευή, όπου χτίζεται μαζί με το σπίτι πριν τελειώσει η στέγη.

Η δουλειά δυσκολεύει όταν υπάρχει:

• γκρέμισμα παλιάς καμινάδας και απομάκρυνση μπάζων,
• στενός χώρος, όπου τα υλικά κουβαλιούνται με το χέρι,
• πέρασμα από έτοιμη ξύλινη στέγη και κεραμίδια που πρέπει να ξηλωθούν και να ξαναμπούν,
• περισσότεροι αγωγοί, επιπλέον είσοδοι και εξαρτήματα, όπως περσίδες αερισμού,
• πιο απαιτητικό τελείωμα πάνω από τη στέγη, όπως εμφανές τούβλο ή πέτρινη επένδυση.

• Σωλήνας χτισμένος σφιχτά: όταν ζεσταίνεται διαστέλλεται και, χωρίς κενό, ραγίζει το περίβλημα.
• Λάθος μαστίχη ή κονίαμα: η απλή λάσπη στις ενώσεις του σωλήνα διαλύεται με τον καιρό από τα οξέα.
• Μικρή απόσταση από ξύλα: δοκάρια στέγης κολλητά στην καμινάδα είναι σοβαρός κίνδυνος φωτιάς.
• Απροστάτευτη κεφαλή: το νερό που ποτίζει την τοιχοποιία παγώνει τον χειμώνα, ειδικά σε ορεινές περιοχές, και τα τούβλα θρυμματίζονται.
• Κακό φάσκιωμα στη στέγη: η διαρροή γύρω από την καμινάδα είναι από τα πιο συχνά παράπονα.
• Πολύ χαμηλή καμινάδα: η κεφαλή πρέπει να βγαίνει αρκετά πάνω από τον κορφιά, αλλιώς ο αέρας χαλάει τον ελκυσμό και ο καπνός γυρίζει πίσω στο σπίτι.

Πριν ανάψετε πρώτη φορά, ζητήστε από έμπειρο καπνοδοχοκαθαριστή ή τεχνικό να ελέγξει την καμινάδα. Μη συνδέσετε τη συσκευή πριν γίνει αυτός ο έλεγχος. Κατά την παράδοση δείτε:

• αν η καμινάδα είναι κατακόρυφη και χωρίς ρωγμές στο περίβλημα,
• αν το πορτάκι καθαρισμού και το δοχείο συμπυκνωμάτων είναι προσβάσιμα και κλείνουν καλά,
• αν τα συμπυκνώματα έχουν πού να φύγουν,
• αν τηρείται η απόσταση από εύφλεκτα υλικά στην πλάκα και στη στέγη,
• αν το πέρασμα από τη στέγη είναι σωστά φασκιωμένο,
• αν η κεφαλή έχει καπάκι και προστατευμένη επιφάνεια,
• αν ο σωλήνας ταιριάζει με τη συσκευή που θα συνδέσετε,
• αν πήρατε τα έγγραφα και τα στοιχεία των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν.