Ψεκαζόμενη αφρώδης μόνωση κλειστής κυψέλης

Ο ψεκαζόμενος αφρός πολυουρεθάνης (PUR) προκύπτει από την ανάμειξη δύο υγρών συστατικών, μιας πολυόλης και ενός ισοκυανικού. Αναμειγνύονται μόλις μέσα στο πιστόλι ψεκασμού, το υλικό αφρίζει αμέσως και πήζει μέσα σε δευτερόλεπτα. Από τη σύνθεση και την πυκνότητα εξαρτάται τι είδους κυψέλες θα σχηματιστούν.

• Κλειστή κυψέλη (σκληρός αφρός): οι κυψέλες είναι κλειστές και γεμάτες αέριο. Ο αφρός είναι ανθεκτικός, κρατά το σχήμα του και σχεδόν δεν αφήνει να περάσει νερό ή υδρατμός. Η πυκνότητα είναι συνήθως πάνω από 35 kg/m³ και το ποσοστό κλειστών κυψελών περίπου 90 % ή και περισσότερο.
• Ανοιχτή κυψέλη (μαλακός αφρός): οι κυψέλες επικοινωνούν μεταξύ τους. Ο αφρός είναι ελαφρύς, ελαστικός, αφήνει τους υδρατμούς να περάσουν και απορροφά καλύτερα τον θόρυβο. Την υγρασία όμως δεν την αντέχει. Χρησιμοποιείται κυρίως σε στεγνούς εσωτερικούς χώρους.

Γιατί επιλέγεται ο σκληρός αφρός και για εξοικονόμηση χώρου; Ο συντελεστής θερμικής αγωγιμότητας λ είναι κατά τους κατασκευαστές περίπου 0,025 W/(m·K), ενώ στον μαλακό αφρό περίπου 0,037 W/(m·K). Για το ίδιο αποτέλεσμα αρκεί λοιπόν λεπτότερη στρώση. Αυτό μετράει, για παράδειγμα, σε σοφίτα με χαμηλά δοκάρια, όπου δεν θέλετε να χάσετε ύψος.

Ο σκληρός αφρός ταιριάζει όπου χρειάζεστε μόνωση που αντέχει το νερό και έχει μηχανική αντοχή:

• κεκλιμένες στέγες και σοφίτες, όπου ο αφρός γεμίζει τον χώρο ανάμεσα στα δοκάρια και σφραγίζει και τις δύσκολες λεπτομέρειες γύρω από καμινάδες και φεγγίτες,
• ταράτσες, όπου ο αφρός ψεκάζεται από πάνω και στη συνέχεια προστατεύεται με επικάλυψη, συνήθως ελαστομερές χρώμα, ή με άλλη στρώση,
• θεμέλια, βάσεις τοίχων και υπόγεια σε επαφή με το χώμα ή με νερό που πιτσιλίζει,
• βιομηχανικά κτίρια, αποθήκες, αγροτικές εγκαταστάσεις και ψυκτικούς θαλάμους, όπου πρέπει να μονωθούν γρήγορα μεγάλες επιφάνειες από λαμαρίνα ή μπετόν.

Στην κεκλιμένη στέγη ο ψεκασμός είναι μόνο μία στρώση της συνολικής διάταξης. Συνδέεται με τις εργασίες στέγης, δηλαδή με τη μεμβράνη ή το ξύλινο πέτσωμα, τα τεγίδια και τα κεραμίδια. Τη διάταξη της στέγης καλό είναι να την ορίσει μηχανικός. Ο σκληρός αφρός είναι από μόνος του σχεδόν αδιαπέρατος στους υδρατμούς, οπότε συχνά δεν χρειάζεται ξεχωριστό φράγμα υδρατμών. Αποφασιστικό ρόλο όμως παίζει το συγκεκριμένο σύστημα, καθώς και το να μη μείνουν τα ξύλινα δοκάρια κλεισμένα μέσα στην υγρασία. Δεν συνιστάται ο ψεκασμός απευθείας στην κάτω πλευρά των κεραμιδιών, γιατί μια μελλοντική επισκευή της στέγης γίνεται τότε πολύ δύσκολη.

Τη δουλειά αυτή την κάνει πάντα εξειδικευμένο συνεργείο με μηχάνημα ψεκασμού. Το ισοκυανικό ερεθίζει τις αναπνευστικές οδούς κατά τον ψεκασμό. Γι' αυτό ο τεχνίτης χρειάζεται μάσκα με φίλτρο ή αναπνευστική συσκευή και όλοι οι υπόλοιποι πρέπει να βρίσκονται έξω από τον χώρο. Δεν είναι εργασία για ερασιτέχνες.

1. Αυτοψία της κατασκευής, καθορισμός του πάχους της στρώσης σύμφωνα με τη μελέτη και έλεγχος ότι η στέγη ή ο τοίχος είναι στεγνός και χωρίς διαρροές.
2. Κάλυψη παραθύρων, δαπέδων, ηλεκτρολογικών και ό,τι άλλο δεν πρέπει να λερωθεί.
3. Καθαρισμός του υποστρώματος από σκόνη, λάδια και σαθρά υλικά.
4. Έλεγχος θερμοκρασίας και υγρασίας του αέρα και του υποστρώματος σύμφωνα με το τεχνικό φυλλάδιο του κατασκευαστή. Το καλοκαίρι μια ταράτσα που καίει από τον ήλιο μπορεί να είναι εκτός ορίων.
5. Ψεκασμός σε περισσότερες λεπτές στρώσεις, μέχρι να επιτευχθεί το απαιτούμενο πάχος.
6. Κόψιμο του αφρού που περισσεύει και μέτρηση του πάχους σε διάφορα σημεία.
7. Αερισμός του χώρου και τήρηση του χρόνου που ορίζει ο κατασκευαστής πριν επιστρέψετε.
8. Προσθήκη προστατευτικών στρώσεων όπου χρειάζεται, για παράδειγμα γυψοσανίδα στη σοφίτα ή προστατευτική επικάλυψη στην ταράτσα.

Η δυσκολία, και επομένως το τελικό κόστος ανά τετραγωνικό μέτρο, διαφέρει από κτίριο σε κτίριο. Η δουλειά είναι απλούστερη όταν έχετε:

• μεγάλες, επίπεδες επιφάνειες με εύκολη πρόσβαση,
• στεγνό και καθαρό υπόστρωμα που δεν θέλει πολλή προετοιμασία,
• άδειο χώρο, όπου δεν χρειάζεται να καλυφθούν πολλά πράγματα.

Η δουλειά είναι πιο απαιτητική όταν υπάρχουν:

• μεγαλύτερο πάχος στρώσης, που ψεκάζεται σε πολλά περάσματα,
• σύνθετες ξύλινες στέγες, χαμηλές σοφίτες και πολλές λεπτομέρειες γύρω από καμινάδες, σωλήνες και παράθυρα,
• μικρή έκταση εργασίας, όπου η μεταφορά του εξοπλισμού επιμερίζεται σε λίγα τετραγωνικά,
• ανάγκη για πυροπροστατευτική ή άλλη προστατευτική στρώση.

Στην πράξη συμβαίνει συχνά να επιλέγεται για υγρό περιβάλλον, όπως η βάση του τοίχου ή η ταράτσα, η φθηνότερη ανοιχτή κυψέλη. Αυτή απορροφά υγρασία και με τον καιρό χάνει την αποτελεσματικότητά της. Άλλα συνηθισμένα προβλήματα:

• Κακή προετοιμασία υποστρώματος: η σκόνη, τα λάδια ή η υγρασία μειώνουν την πρόσφυση και ο αφρός μπορεί αργότερα να ξεκολλήσει.
• Ψεκασμός με ακατάλληλο καιρό: με κρύο, υψηλή υγρασία ή πολύ καυτή επιφάνεια ο αφρός διογκώνεται και σκληραίνει ανομοιόμορφα.
• Λεπτότερη στρώση από τη συμφωνημένη: η μόνωση τότε δεν φτάνει το αποτέλεσμα της μελέτης.
• Αφρός εκτεθειμένος στον ήλιο: η υπεριώδης ακτινοβολία διασπά σταδιακά την πολυουρεθάνη. Με τον ελληνικό ήλιο αυτό γίνεται γρήγορα, γι' αυτό στο εξωτερικό ο αφρός πρέπει πάντα να καλύπτεται και η επικάλυψη να ανανεώνεται όταν φθαρεί.
• Έλλειψη πυροπροστασίας: ο συνηθισμένος αφρός PUR κατατάσσεται συνήθως στην κατηγορία αντίδρασης στη φωτιά E κατά ΕΛΟΤ EN 13501-1. Σε κατοικήσιμη σοφίτα πρέπει λοιπόν κατά κανόνα να καλυφθεί, για παράδειγμα με γυψοσανίδα. Τον χαρακτηρισμό «άκαυστος αφρός» να τον αντιμετωπίζετε με επιφύλαξη και να ζητάτε τη συγκεκριμένη κατάταξη.

Πριν δώσετε την παραγγελία, ζητήστε το τεχνικό φυλλάδιο, τη δήλωση επιδόσεων και τα στοιχεία για την αντίδραση στη φωτιά. Το πάχος της στρώσης να αναγράφεται στην ίδια την προσφορά. Συγκρίνετε προσφορές μόνο για την ίδια επιφάνεια και το ίδιο πάχος.

• η στρώση είναι ενιαία, χωρίς τρύπες, ρωγμές και σημεία όπου φαίνεται το υπόστρωμα,
• το πάχος αντιστοιχεί στη συμφωνία και έχει ελεγχθεί με τρύπημα ή μέτρηση σε διάφορα σημεία,
• ο αφρός κολλάει γερά στο υπόστρωμα και δεν ξεκολλάει όταν τον πιέσετε,
• η επιφάνεια είναι ομοιόμορφη, χωρίς μεγάλες φουσκάλες και μαλακά ή κολλώδη σημεία,
• οι λεπτομέρειες γύρω από καμινάδα, παράθυρα και διελεύσεις σωλήνων είναι προσεκτικά σφραγισμένες,
• παράθυρα, δάπεδα και εγκαταστάσεις δεν έχουν λερωθεί με αφρό,
• μετά τον αερισμό δεν μένει έντονη μυρωδιά στον χώρο,
• έχετε στα χέρια σας το τεχνικό φυλλάδιο, την κατάταξη αντίδρασης στη φωτιά και τους όρους εγγύησης.