Ρύθμιση και προσαρμογή λέβητα

Μια σωστή ρύθμιση δεν σημαίνει απλώς να γυρίσει κάποιος ένα κουμπί σε άλλη θερμοκρασία. Ο τεχνικός ξεκινά από τον έλεγχο όλου του συστήματος και καταλήγει στη λεπτή ρύθμιση των αυτοματισμών. Στην πράξη η διαδικασία μοιάζει συνήθως έτσι:

1. Ο τεχνικός σάς ρωτά πώς χρησιμοποιείτε το σπίτι, ποιες ώρες είστε μέσα, ποια δωμάτια θέλετε πιο ζεστά και τι σας ενοχλεί στη θέρμανση.
2. Ελέγχει την πίεση του νερού στο σύστημα και το δοχείο διαστολής. Τη σωστή πίεση την ορίζει ο κατασκευαστής, σε κρύο σύστημα είναι συνήθως περίπου 1 έως 2 bar.
3. Ελέγχει τη σύνδεση του αερίου και την απαγωγή καυσαερίων και επιβεβαιώνει ότι λειτουργούν οι διατάξεις ασφαλείας.
4. Ρυθμίζει τη μέγιστη ισχύ θέρμανσης ώστε να ταιριάζει με τις θερμικές απώλειες του σπιτιού. Ένας λέβητας με υπερβολική ισχύ ανάβει και σβήνει χωρίς λόγο πολύ συχνά.
5. Μετρά τα καυσαέρια με αναλυτή καυσαερίων και διορθώνει την καύση σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
6. Ρυθμίζει τη θερμοκρασία του νερού θέρμανσης ή την καμπύλη αντιστάθμισης, αν ο λέβητας έχει αισθητήριο εξωτερικής θερμοκρασίας.
7. Συνδέει και ρυθμίζει τον θερμοστάτη χώρου και τα ωράρια για τη θέρμανση και το ζεστό νερό χρήσης.
8. Αν χρειάζεται, προτείνει υδραυλική εξισορρόπηση των καλοριφέρ ή των κυκλωμάτων ενδοδαπέδιας θέρμανσης ή την κάνει επιτόπου.

Οι επεμβάσεις στο τμήμα αερίου και η ρύθμιση της καύσης γίνονται αποκλειστικά από πιστοποιημένο τεχνικό αερίων, συχνά από το εξουσιοδοτημένο σέρβις του κατασκευαστή. Σε καινούργιο λέβητα, η επαγγελματική πρώτη έναυση είναι συνήθως και προϋπόθεση για την εγγύηση.

Κάθε κατασκευαστής δίνει προτεινόμενα όρια για ισχύ και θερμοκρασίες, καθώς και τον τρόπο ρύθμισης. Οι λάθος τιμές φαίνονται στην πράξη: περισσότερη κατανάλωση, θόρυβος ή συχνότερες βλάβες.

Στον λέβητα συμπύκνωσης μετράει πολύ η χαμηλή θερμοκρασία του νερού που επιστρέφει από τα καλοριφέρ. Ο λέβητας αξιοποιεί τη θερμότητα από τους υδρατμούς των καυσαερίων μόνο όταν αυτό το νερό είναι αρκετά κρύο, κατά τους κατασκευαστές συνήθως κάτω από περίπου 55 °C. Αν ο λέβητας δουλεύει συνέχεια στο φουλ με καυτό νερό, συμπυκνώνει ελάχιστα και χάνει το βασικό του πλεονέκτημα. Γι' αυτό σε λέβητες συμπύκνωσης ο τεχνικός προσέχει κυρίως:

• Τη χαμηλότερη θερμοκρασία νερού με την οποία το σπίτι παραμένει ζεστό
• Ισχύ ανάλογη με το σπίτι, ώστε ο καυστήρας να δουλεύει ομαλά
• Τη συνεργασία με την αντιστάθμιση και τον θερμοστάτη
• Όσο το δυνατόν λιγότερες περιττές εναύσεις του καυστήρα

Ένας παλαιότερος συμβατικός λέβητας λειτουργεί διαφορετικά και η πολύ χαμηλή θερμοκρασία νερού δεν τον ωφελεί. Γι' αυτό ο τεχνικός ακολουθεί πάντα τις οδηγίες του συγκεκριμένου μοντέλου.

Η αντιστάθμιση λειτουργεί απλά: ένα αισθητήριο στον εξωτερικό τοίχο μετρά τη θερμοκρασία έξω και ο λέβητας διαλέγει μόνος του τη θερμοκρασία του νερού. Όταν έχει παγωνιά, στέλνει πιο ζεστό νερό στα καλοριφέρ, τις ήπιες μέρες πιο δροσερό. Δεν χρειάζεται να αλλάζετε τίποτα και η θερμοκρασία στο σπίτι μένει πιο σταθερή. Αυτό ταιριάζει ιδιαίτερα στο ελληνικό κλίμα, όπου μέσα στον χειμώνα εναλλάσσονται κρύες και ήπιες μέρες.

Το κλειδί είναι η σωστή καμπύλη. Αν είναι πολύ απότομη, το σπίτι υπερθερμαίνεται. Αν είναι πολύ επίπεδη, θα κρυώνετε τις κρύες μέρες. Γι' αυτό η τελική ρύθμιση συχνά θέλει μερικές μέρες, και ο τεχνικός σάς εξηγεί πώς να μετακινήσετε ελαφρά την καμπύλη.

Ο θερμοστάτης χώρου συμπληρώνει την αντιστάθμιση με πληροφορία από μέσα, για παράδειγμα όταν ο ήλιος μπαίνει στο σαλόνι ή όταν μαγειρεύετε. Οι θερμοστατικές κεφαλές στα καλοριφέρ κρατούν τη θερμοκρασία σε κάθε δωμάτιο χωριστά. Γιατί όμως μερικές φορές ένα δωμάτιο δεν ζεσταίνεται ενώ το διπλανό καίει; Συχνά λείπει η υδραυλική εξισορρόπηση, δηλαδή η ρύθμιση της ροής στους διακόπτες των καλοριφέρ, ώστε το νερό να μην περνά μόνο από τα πιο κοντινά σώματα.

Ο όγκος της δουλειάς διαφέρει αρκετά από σπίτι σε σπίτι. Πιο γρήγορα και απλά πάει συνήθως όταν:

• Πρόκειται για καινούργιο λέβητα με ένα κύκλωμα θέρμανσης
• Υπάρχει το εγχειρίδιο και ο τεχνικός γνωρίζει καλά το μοντέλο
• Τα καλοριφέρ έχουν διακόπτες με προρρύθμιση και θερμοστατικές κεφαλές
• Ο λέβητας είναι εύκολα προσβάσιμος

Περισσότερο χρόνο και κόπο θέλουν:

• Ένα παλαιότερο σύστημα χωρίς σχέδια ή τεχνικά στοιχεία
• Περισσότερα κυκλώματα, για παράδειγμα καλοριφέρ και ενδοδαπέδια μαζί
• Η προσθήκη αισθητηρίου εξωτερικής θερμοκρασίας, θερμοστάτη ή ελέγχου ανά ζώνη
• Η εξισορρόπηση όλων των καλοριφέρ του σπιτιού
• Λάσπες στο σύστημα, αέρας στις σωληνώσεις ή χαλασμένο δοχείο διαστολής, που πρέπει πρώτα να διορθωθούν

Αν το σπίτι πέρασε πρόσφατα ενεργειακή αναβάθμιση, για παράδειγμα μέσω κάποιου προγράμματος όπως το Εξοικονομώ, με νέα κουφώματα ή θερμοπρόσοψη, ο λέβητας χρειάζεται σχεδόν πάντα νέα ρύθμιση. Το σπίτι χάνει πλέον λιγότερη θερμότητα και οι παλιές τιμές είναι συνήθως υπερβολικές.

Στην πράξη συμβαίνει συχνά ο λέβητας να δουλεύει χρόνια με τις εργοστασιακές τιμές, χωρίς να τον έχει προσαρμόσει κανείς στο σπίτι. Άλλα συνηθισμένα λάθη:

• Πολύ υψηλή θερμοκρασία νερού «για σιγουριά», κυρίως σε λέβητα συμπύκνωσης
• Θερμοστάτης τοποθετημένος δίπλα σε καλοριφέρ, στην κουζίνα ή στον ήλιο
• Κλειστές θερμοστατικές κεφαλές στο δωμάτιο όπου βρίσκεται ο θερμοστάτης χώρου
• Καλοριφέρ με αέρα και χαμηλή πίεση στο σύστημα
• Υπερβολική ισχύς λέβητα, που οδηγεί σε συνεχές άναμμα και σβήσιμο
• Ερασιτεχνικές επεμβάσεις στο μενού σέρβις ή στη βαλβίδα αερίου

Αν μυρίσετε αέριο, κλείστε τον γενικό διακόπτη αερίου, μην ανάβετε φώτα και μην πατάτε διακόπτες ή συσκευές, ανοίξτε παράθυρα και βγείτε από τον χώρο. Από ασφαλές σημείο καλέστε το 112 ή τη γραμμή βλαβών του διαχειριστή δικτύου φυσικού αερίου της περιοχής σας, τον αριθμό της οποίας θα βρείτε στον λογαριασμό.

Όταν φύγει ο τεχνικός, πρέπει να ξέρετε τι ρυθμίστηκε και πώς να χειρίζεστε τη θέρμανση. Κατά την παραλαβή της δουλειάς ελέγξτε τα εξής:

• Η πίεση στο μανόμετρο αντιστοιχεί στην τιμή που σας είπε ο τεχνικός
• Πήρατε φύλλο ελέγχου με τις μετρήσεις καυσαερίων
• Ξέρετε ποια θερμοκρασία νερού ή ποια καμπύλη αντιστάθμισης έχει ρυθμιστεί
• Τα ωράρια θέρμανσης και ζεστού νερού ταιριάζουν με το καθημερινό σας πρόγραμμα
• Ο θερμοστάτης βρίσκεται σε κατάλληλο σημείο και ανταποκρίνεται
• Τα καλοριφέρ ζεσταίνονται ομοιόμορφα και χωρίς γουργουρητά
• Ο λέβητας δεν ανάβει και σβήνει σε μικρά διαστήματα όταν φτάσει στη θερμοκρασία
• Η εγγύηση του λέβητα ισχύει, επειδή το σέρβις έγινε όπως ζητά ο κατασκευαστής