Τοποθέτηση εσωτερικής ποδιάς παραθύρου

Στον τιμοκατάλογο η εργασία υπολογίζεται ανά τρέχον μέτρο, δηλαδή με βάση το μήκος της ποδιάς που τοποθετείται. Σε ένα συνηθισμένο παράθυρο διαμερίσματος η τοποθέτηση μίας ποδιάς παίρνει συνήθως λιγότερο από μία ώρα. Περισσότερο χρόνο θέλουν οι παλιοί, στραβοί τοίχοι και η αφαίρεση της παλιάς ποδιάς.

Μέτρηση και προετοιμασία της πλάκας

Ο ξυλουργός μετρά το πλάτος του ανοίγματος, το βάθος από το κούφωμα μέχρι την επιφάνεια του τοίχου και ελέγχει αν τα πλαϊνά του ανοίγματος, οι λαμπάδες, είναι κάθετα. Σε παλιότερες πολυκατοικίες το πλάτος μπροστά και πίσω διαφέρει συχνά ένα ή δύο εκατοστά, γι' αυτό μετρά σε περισσότερα σημεία. Μετά κόβει την πλάκα σε μήκος και βάθος. Συνήθως αφήνει προεξοχή μπροστά από τον τοίχο περίπου 2 έως 4 εκατοστά και πλαϊνά «αυτάκια», που περνούν λίγο πέρα από τη γωνία της λαμπάδας, μέσα στον τοίχο ή πάνω στην επιφάνειά του.

Τα κοψίματα γίνονται με κοφτερό δίσκο για λαμινάτ ή πλαστικό, ιδανικά με βυθιζόμενο δισκοπρίονο σε ράγα οδηγό. Έτσι η ακμή δεν «σπάει». Στη μοριοσανίδα, η κομμένη πλευρά που θα μείνει κρυφή περνιέται με σφραγιστικό ή βερνίκι, για να μην τραβάει υγρασία.

Προετοιμασία της βάσης

Η επιφάνεια κάτω από την ποδιά πρέπει να είναι σταθερή, στεγνή και περίπου ίσια. Ο τεχνίτης αφαιρεί σοβά που φεύγει, υπολείμματα παλιού κονιάματος και σκόνη. Μεγαλύτερες ανωμαλίες στρώνονται με κονίαμα ή με αποστάτες. Με το αλφάδι ορίζει το ύψος ώστε η ποδιά να κάθεται σφιχτά κάτω από το κούφωμα ή να μπαίνει στο αυλάκι ή κάτω από το προφίλ βάσης του παραθύρου, αν το κούφωμα έχει.

Τοποθέτηση και κόλληση

Η πλάκα πρώτα στήνεται «στεγνά» πάνω σε πλαστικά τακάκια ή σφήνες και ελέγχεται με το αλφάδι. Η εσωτερική ποδιά μπαίνει οριζόντια ή με πολύ μικρή κλίση προς το δωμάτιο, ποτέ προς το παράθυρο. Μετά κολλιέται. Συνήθως χρησιμοποιείται αφρός πολυουρεθάνης χαμηλής διόγκωσης ή κόλλα συναρμολόγησης, για παράδειγμα με βάση MS πολυμερές.

Ο αφρός μπαίνει σε λωρίδες, όχι σε όλη την επιφάνεια. Μέχρι να σκληρύνει, η ποδιά φορτώνεται, για παράδειγμα με σακιά άμμο, κουβάδες με νερό ή με ένα στήριγμα κόντρα στο πάνω μέρος του ανοίγματος. Χωρίς βάρος ο αφρός σηκώνει την πλάκα και η ποδιά μένει να «χορεύει» ή στέκεται στραβά. Το βάρος μένει, σύμφωνα με τον κατασκευαστή του αφρού, συνήθως αρκετές ώρες, ιδανικά μέχρι την επόμενη μέρα.

Φινίρισμα

Στο τέλος μπαίνουν τα πλαϊνά τάπες, αν το σύστημα τις έχει, και σφραγίζονται οι αρμοί. Ο αρμός ανάμεσα στην ποδιά και στο κούφωμα γεμίζει με ελαστικό σφραγιστικό, συνήθως σιλικόνη ή ακρυλικό στο χρώμα του κουφώματος. Ο αρμός προς τον σοβά κλείνει συνήθως με ακρυλικό που βάφεται, ώστε ο ελαιοχρωματιστής να τον περάσει μαζί με τον τοίχο. Η προστατευτική μεμβράνη από την πάνω επιφάνεια βγαίνει μόνο όταν τελειώσουν όλες οι εργασίες στο δωμάτιο.

Η σημαντικότερη απόφαση που παίρνετε εσείς είναι το υλικό. Επηρεάζει την εμφάνιση, την αντοχή και τον τρόπο τοποθέτησης.

Μοριοσανίδα με επένδυση λαμινάτ

Ο πιο διαδεδομένος τύπος στις ξύλινες ποδιές. Ο πυρήνας από μοριοσανίδα ή MDF είναι ντυμένος με ανθεκτικό φύλλο λαμινάτ και η μπροστινή ακμή είναι συνήθως στρογγυλεμένη με τη μέθοδο postforming. Στην αγορά τέτοιες ποδιές λέγονται συχνά «βερζαλίτ», ακόμα κι αν είναι προϊόντα διαφορετικών εταιρειών. Έχουν μεγάλη ποικιλία σε χρώματα και σχέδια (λευκό, απομίμηση ξύλου ή πέτρας) και αντέχουν καλά στην καθημερινή χρήση. Το αδύνατο σημείο τους είναι το νερό: αν μπει στην κομμένη ακμή ή από χτυπημένη επιφάνεια, ο πυρήνας φουσκώνει και αυτό δεν επισκευάζεται. Γι' αυτό στις άκρες μπαίνουν τάπες και οι αρμοί σφραγίζονται προσεκτικά.

Ποδιά PVC με κυψέλες

Κούφιο προφίλ από PVC με εσωτερικά νεύρα. Είναι ελαφριά και δεν την πειράζει η υγρασία, οπότε ταιριάζει σε μπάνιο, κουζίνα ή σε παράθυρο με γλάστρες. Στην αφή δείχνει πιο φθηνή, στον δυνατό ήλιο οι σκούρες αποχρώσεις διαστέλλονται περισσότερο και χαράζεται πιο εύκολα με αιχμηρό αντικείμενο. Οι τάπες στις άκρες πρέπει να είναι του ίδιου συστήματος, αλλιώς φαίνονται οι κυψέλες.

Μασίφ ξύλο

Ποδιά από κολλητό μασίφ δρυ, οξιά ή πεύκο ταιριάζει σε ξύλινα κουφώματα, σε εξοχικά και σε εσωτερικούς χώρους με πολύ ξύλο. Είναι όμορφη και μπορεί να τριφτεί και να ανανεωθεί. Το ξύλο όμως «δουλεύει»: με τις αλλαγές της υγρασίας αλλάζει διαστάσεις, γι' αυτό θέλει αρμό διαστολής στις λαμπάδες, καλή προστασία (λάδι, βερνίκι) από όλες τις πλευρές και τακτική συντήρηση. Σε σπίτια κοντά στη θάλασσα αυτό μετράει ακόμα περισσότερο.

Μάρμαρο και πέτρα

Στην Ελλάδα η μαρμάρινη ποδιά είναι πολύ συνηθισμένη, ειδικά στις πολυκατοικίες. Το μάρμαρο, ο γρανίτης και ο συνθετικός χαλαζίας αντέχουν πολύ, είναι όμως βαριά και τα τοποθετεί συνήθως μαρμαράς, όχι ξυλουργός. Αυτό το άρθρο αφορά τις ποδιές που τοποθετεί ο ξυλουργός: μοριοσανίδα, PVC και μασίφ ξύλο. Στις ανακαινίσεις συμβαίνει συχνά η παλιά μαρμάρινη ποδιά να μένει στη θέση της, αν είναι γερή, και η νέα να μπαίνει από πάνω ή να αντικαθιστά μόνο ένα κομμάτι της. Αυτό ο τεχνίτης το κρίνει επί τόπου, γιατί εξαρτάται από το ύψος του κουφώματος.

Βάθος και πάχος

Οι ποδιές από λαμινάτ και PVC έχουν συνήθως πάχος γύρω στα 2 εκατοστά και βγαίνουν από στενές μέχρι πολύ βαθιές. Μια βαθιά ποδιά που προεξέχει πολύ από τον τοίχο χρειάζεται πιο γερή στήριξη, αλλιώς με τον καιρό λυγίζει. Αν το βάθος ξεπερνά τα συνηθισμένα, ρωτήστε τον τεχνίτη για στηρίγματα ή φουρούσια από κάτω.

Γιατί το καλοριφέρ βρίσκεται σχεδόν πάντα κάτω από το παράθυρο; Ο ζεστός αέρας ανεβαίνει κατά μήκος του τζαμιού και δημιουργεί μια «κουρτίνα» που κόβει το κρύο ρεύμα από το παράθυρο και εμποδίζει τα τζάμια να θολώνουν. Η ποδιά δεν πρέπει να μπλοκάρει αυτή την κουρτίνα.

• Η ποδιά δεν πρέπει να σκεπάζει όλο το καλοριφέρ. Συνήθως συνιστάται να μένει ελεύθερος χώρος ανάμεσα στη μπροστινή ακμή της ποδιάς και στο σώμα του καλοριφέρ για να κυκλοφορεί ο αέρας.
• Αν χρειάζεστε βαθιά ποδιά πάνω από καλοριφέρ, υπάρχουν εκδόσεις με φρεζαρισμένες οπές αερισμού ή με σχάρα.
• Πολύ βαθιά ποδιά πάνω από καλοριφέρ φέρνει θόλωμα στο κάτω μέρος του τζαμιού, μούχλα στις γωνίες και χειρότερη θέρμανση του δωματίου.

Το δεύτερο θέμα είναι η υγρασία της οικοδομής. Φρέσκος σοβάς ή κονίαμα εξομάλυνσης κάτω από την ποδιά πρέπει πρώτα να στεγνώσει. Αν μια ποδιά από μοριοσανίδα μπει πάνω σε υγρή βάση, η υγρασία ανεβαίνει στον πυρήνα από κάτω.

Η ποδιά είναι από τις τελευταίες δουλειές γύρω από το παράθυρο. Ό,τι παραλειφθεί πριν, δύσκολα διορθώνεται μετά.

• Κούφωμα τοποθετημένο και στερεωμένο. Το πλαίσιο πρέπει να είναι γερά πιασμένο, ο αρμός σύνδεσης γεμάτος με αφρό και καλυμμένος.
• Ταινία φράγματος υδρατμών από μέσα. Σε μια σωστή τοποθέτηση κουφώματος ο αρμός σύνδεσης καλύπτεται εσωτερικά με ταινία που δεν αφήνει να περάσουν υδρατμοί. Η ταινία πρέπει να συνεχίζει χωρίς διακοπή και κάτω από την ποδιά. Αν ο τεχνίτης της ποδιάς την κόψει ή την ξεκολλήσει, ο υδρατμός από το δωμάτιο περνά στον αφρό και με τον καιρό μπορεί να εμφανιστεί υγρασία και μούχλα γύρω από το παράθυρο.
• Λαμπάδες σε κατάλληλη φάση. Συνήθως η ποδιά μπαίνει μετά τον βασικό σοβά των λαμπάδων, αλλά πριν από το τελικό σπατουλάρισμα και το βάψιμο. Έτσι ο αρμός προς τον τοίχο τελειώνει όμορφα. Αν οι λαμπάδες είναι ήδη βαμμένες, η τοποθέτηση γίνεται, απλώς υπολογίστε μια μικρή διόρθωση στο τέλος.
• Καλοριφέρ και ρεύμα τακτοποιημένα. Αν αλλάζει το καλοριφέρ ή μετακινείται πρίζα κάτω από το παράθυρο, ο υδραυλικός και ο ηλεκτρολόγος πρέπει να έχουν τελειώσει πρώτα. Πρίζες και ηλεκτρικές γραμμές τις αναλαμβάνει πάντα αδειούχος ηλεκτρολόγος.
• Ελεύθερη πρόσβαση στο παράθυρο. Βγαλμένες κουρτίνες, γλάστρες και έπιπλα κάτω από το παράθυρο, και λίγος ελεύθερος χώρος για κοψίματα.

Σε πολυκατοικία καλό είναι να ενημερώσετε τους γείτονες αν θα γίνουν θορυβώδεις εργασίες, για παράδειγμα σπάσιμο παλιάς ποδιάς, και να κανονίσετε τις ώρες σύμφωνα με τον κανονισμό της πολυκατοικίας.

Παρόλο που ο τιμοκατάλογος μετρά ανά τρέχον μέτρο, η δυσκολία μιας συγκεκριμένης τοποθέτησης μπορεί να διαφέρει αρκετά.

Πιο απλές περιπτώσεις

• νέα κατασκευή ή καινούργιος σοβάς με κάθετες και ίσιες λαμπάδες,
• συνηθισμένο βάθος ποδιάς χωρίς ιδιαίτερες προσαρμογές,
• κούφωμα με προφίλ βάσης, κάτω από το οποίο η ποδιά κάθεται ακριβώς,
• πολλά ίδια παράθυρα στη σειρά, όπου οι πλάκες κόβονται μαζί.

Πιο σύνθετες περιπτώσεις

• αφαίρεση παλιάς ποδιάς, ειδικά μαρμάρινης ή μωσαϊκού πακτωμένης σε κονίαμα σε παλιές πολυκατοικίες,
• στραβές, λοξές ή άνισες λαμπάδες που χρειάζονται ακριβές κόψιμο με πατρόν,
• χοντροί τοίχοι και πολύ βαθιές ποδιές που πρέπει να ενωθούν ή να στηριχτούν,
• γωνιακά παράθυρα, έρκερ και καμπύλες, όπου η ποδιά ενώνεται υπό γωνία,
• εγκοπές γύρω από σωλήνες θέρμανσης ή άλλα εμπόδια,
• ανώμαλη ή θρυμματισμένη βάση που πρέπει πρώτα να επισκευαστεί.

Σε παλιότερα κτίρια παλιά σφραγιστικά ή πλάκες μπορεί να περιέχουν επικίνδυνα υλικά, ακόμα και αμίαντο. Αν υπάρχει υποψία, ζητήστε έλεγχο του υλικού. Την αφαίρεση αμιάντου την κάνει μόνο εξειδικευμένη εταιρεία.

Τα περισσότερα προβλήματα στην ποδιά δεν φαίνονται τη μέρα της τοποθέτησης, αλλά μετά από μερικές εβδομάδες ή μετά τον πρώτο χειμώνα.

• Αφρός σε όλη την επιφάνεια χωρίς βάρος. Ο αφρός σηκώνει την πλάκα, η ποδιά κυρτώνει σαν τόξο ή ξεκολλά από το κούφωμα.
• Ποδιά χωρίς τακάκια. Η πλάκα πατά μόνο στον αφρό και όταν ακουμπήσετε πάνω της «πάλλεται». Αργότερα σκάει το σφραγιστικό στο κούφωμα ή σπάει η πλάκα.
• Κλίση προς το παράθυρο. Νερό από τη γλάστρα ή υγρασία από το τζάμι κυλά προς το κούφωμα, μπαίνει κάτω από την ποδιά και στην τοιχοποιία.
• Απροστάτευτες κομμένες ακμές μοριοσανίδας. Στις γωνίες δίπλα στο παράθυρο ή στον τοίχο η ποδιά φουσκώνει με τον καιρό και το λαμινάτ ξεκολλά.
• Χωρίς αρμό διαστολής στο μασίφ. Το καλοκαίρι το ξύλο διαστέλλεται, πιέζει τις λαμπάδες και μπορεί να φουσκώσει ή να ραγίσει ο σοβάς.
• Σκληρό υλικό αντί για ελαστικό. Ο αρμός ανάμεσα στο κούφωμα και στην ποδιά σκάει με τις πρώτες αλλαγές θερμοκρασίας.
• Χαλασμένη ταινία φράγματος υδρατμών. Γύρω από το κάτω μέρος του παραθύρου εμφανίζεται υγρασία και μούχλα, συχνά μετά από χρόνια.
• Σκεπασμένο καλοριφέρ. Το παράθυρο θολώνει τον χειμώνα και το δωμάτιο ζεσταίνεται πιο δύσκολα.
• Πολύ μικρή προεξοχή ή κοντά αυτάκια. Στον τοίχο μένει ορατό κενό, που αργότερα δύσκολα κρύβεται.

Η τοποθέτηση μίας ποδιάς διαρκεί συνήθως από μερικές δεκάδες λεπτά μέχρι περίπου μία ώρα. Για ολόκληρο διαμέρισμα με αρκετά παράθυρα είναι συνήθως δουλειά μιας μέρας. Περισσότερο κρατά όταν πρέπει να βγουν παλιές ποδιές ή να στρωθεί η βάση, γιατί τότε περιμένετε να στεγνώσει το κονίαμα.

Ο αφρός ή η κόλλα σκληραίνει, σύμφωνα με τον κατασκευαστή, συνήθως σε μερικές ώρες. Την πλήρη αντοχή την αποκτά συνήθως μέχρι την επόμενη μέρα. Η σιλικόνη ή το ακρυλικό στους αρμούς θέλει περίπου 24 ώρες πριν τα αγγίξετε ή τα βάψετε. Μέχρι τότε μην βάζετε γλάστρες ή βαριά αντικείμενα πάνω στην ποδιά και μην ακουμπάτε πάνω της.

Αν έχετε δισκοπρίονο με ράγα οδηγό, αλφάδι και λίγη υπομονή, την αλλαγή εσωτερικής ποδιάς μπορείτε να την κάνετε μόνοι σας. Τον περισσότερο χρόνο τον τρώει η ακριβής μέτρηση και το κόψιμο, όχι η κόλληση. Μην το επιχειρήσετε αν χρειάζεται επέμβαση στην ηλεκτρική εγκατάσταση ή στους σωλήνες θέρμανσης.

1. Μετρήστε το πλάτος του ανοίγματος μπροστά και πίσω, το βάθος από το κούφωμα μέχρι την επιφάνεια του τοίχου και ελέγξτε αν οι λαμπάδες είναι κάθετες.
2. Προσθέστε την προεξοχή μπροστά από τον τοίχο (περίπου 2 έως 4 εκατοστά) και τα πλαϊνά αυτάκια και σημειώστε τις διαστάσεις.
3. Αν η λαμπάδα είναι στραβή, φτιάξτε πατρόν από χαρτόνι και μεταφέρετε το περίγραμμα στην πλάκα.
4. Κόψτε την πλάκα με κοφτερό δίσκο, κόβοντας το λαμινάτ από την πλευρά που προτείνει ο κατασκευαστής του πριονιού, ώστε να μη σπάει η ακμή.
5. Περάστε τις κρυφές κομμένες ακμές της μοριοσανίδας με σφραγιστικό ή βερνίκι.
6. Καθαρίστε τη βάση από σκόνη και σοβά που φεύγει, στρώστε τις μεγαλύτερες ανωμαλίες και αφήστε τες να στεγνώσουν.
7. Ελέγξτε ότι η ταινία φράγματος υδρατμών κάτω από το παράθυρο δεν είναι χαλασμένη και μην την κόψετε.
8. Στήστε την πλάκα στεγνά πάνω σε πλαστικά τακάκια και ρυθμίστε την οριζοντίωση με το αλφάδι.
9. Βγάλτε την πλάκα, αφήστε τα τακάκια στη θέση τους, βρέξτε τη βάση αν το ζητούν οι οδηγίες του αφρού και βάλτε αφρό χαμηλής διόγκωσης σε λωρίδες.
10. Ξαναβάλτε την ποδιά, πιέστε τη προς το κούφωμα και ελέγξτε ξανά με το αλφάδι.
11. Φορτώστε την ποδιά ομοιόμορφα και αφήστε τη να σκληρύνει σύμφωνα με τον κατασκευαστή του αφρού, ιδανικά μέχρι την επόμενη μέρα.
12. Τοποθετήστε τις πλαϊνές τάπες, αν το σύστημα τις έχει.
13. Σφραγίστε τον αρμό προς το κούφωμα με ελαστικό σφραγιστικό και τον αρμό προς τον τοίχο με ακρυλικό που βάφεται.
14. Όταν σκληρύνει το σφραγιστικό, βγάλτε την προστατευτική μεμβράνη και διορθώστε τον σοβά γύρω από την ποδιά.

Η παραλαβή δεν παίρνει πολύ χρόνο. Αρκούν ένα αλφάδι, τα μάτια σας και το χέρι σας. Ελέγξτε την ποδιά αφού σκληρύνουν ο αφρός και το σφραγιστικό, ιδανικά με φως ημέρας.

• η ποδιά είναι οριζόντια ή έχει μικρή κλίση προς το δωμάτιο, ποτέ προς το παράθυρο,
• όταν πιέζετε τη μπροστινή ακμή δεν πάλλεται ούτε κουνιέται,
• η πλάκα ακουμπά στο κούφωμα σε όλο το μήκος, χωρίς κενό,
• ο αρμός προς το κούφωμα είναι γεμάτος με ελαστικό σφραγιστικό, ίσιος και χωρίς διακοπές,
• ο αρμός προς τον τοίχο είναι σφραγισμένος και βάφεται,
• η προεξοχή μπροστά από τον τοίχο είναι ίδια σε όλο το μήκος,
• τα πλαϊνά αυτάκια και οι τάπες είναι καθαρά τοποθετημένα, χωρίς ανοιχτές κυψέλες ή κοψίματα,
• η επιφάνεια δεν έχει γρατζουνιές, ξεκολλημένο λαμινάτ ή υπολείμματα αφρού,
• κάτω από την ποδιά δεν περισσεύει αφρός και η ταινία φράγματος υδρατμών δεν είναι εμφανώς χαλασμένη,
• πάνω από το καλοριφέρ έχει μείνει χώρος για να κυκλοφορεί ο ζεστός αέρας,
• ο χώρος είναι καθαρός και ξέρετε πότε μπορείτε να φορτώσετε την ποδιά.