Afvoergoot in beton plaatsen

Het werk begint met uitzetten. De stratenmaker spant een lijn of gebruikt een laser. Zo ligt vast waar de bovenkant van het rooster komt en welke kant het water op stroomt. Pas daarna wordt er gegraven.

De sleuf moet breder en dieper zijn dan de goot zelf, want rondom de goot komt beton. De bodem wordt verdicht. Afhankelijk van de grond en de belasting komt daar een verdichte laag puin of steenslag op. Daarop komt een laag beton, waarin de gootdelen een voor een worden gezet.

De goot wordt gelegd vanaf het laagste punt, dus vanaf de uitloop of de put, tegen de stroomrichting in. Elk deel wordt op de lijn uitgelijnd en de verbindingen klikken in elkaar. Aan het begin komt een kopschot. Daarna wordt de goot aan beide kanten ingestort. Bij kunststof goten blijven de roosters erin liggen tijdens het storten. Anders kan de druk van het beton de zijwanden naar binnen duwen.

Tot slot wordt de goot aangesloten op de afvoer en wordt de bestrating eromheen afgemaakt, bijvoorbeeld met klinkers of beton. Het beton moet goed uitharden voordat er een auto overheen rijdt. Afhankelijk van het weer en het soort mortel duurt dat meestal enkele dagen.

De belangrijkste vraag is wat er over de goot gaat lopen of rijden. Goten en roosters zijn ingedeeld in belastingklassen volgens de norm NEN-EN 1433. Voor een terras of looppad volstaat de laagste klasse, meestal aangeduid als A15. Voor een oprit met personenauto's kies je een klasse die geschikt is voor parkeerplaatsen, vaak B125. Rijden er zwaardere voertuigen overheen, dan is een nog hogere klasse nodig. De klasse vind je in de gegevens van de fabrikant.

• Kunststof goten zijn licht en makkelijk op maat te zagen. Ze passen bij een terras, een tuinpad of een oprit voor personenauto's, als de fabrikant dat voor die klasse toestaat
• Polymeerbeton en betonnen goten zijn zwaarder en stijver. Ze kunnen beter tegen belasting en worden gebruikt bij opritten, parkeerplaatsen en erven waar verkeer komt
• Verzinkte stalen roosters zie je vaak bij looppaden en terrassen
• Gietijzeren roosters kies je waar auto's rijden, omdat ze sterk zijn en stevig vastzitten

Er geldt een eenvoudige regel: goot en rooster moeten allebei minstens dezelfde belastingklasse hebben als wat er op de verharding gebeurt. Een sterk rooster op een zwakke goot lost het probleem niet op.

Het water in de goot moet ergens heen kunnen. Sommige goten hebben het afschot al in de bodem zitten. Andere worden waterpas gelegd en het water loopt dan weg dankzij de diepte van de goot en de uitloop. Leg je het afschot zelf aan, dan kies je in de praktijk meestal zo'n 0,5 tot 1 procent, volgens het advies van de fabrikant. Dat is ongeveer 5 tot 10 millimeter per meter. Bij een goot van vijf meter en 1 procent afschot scheelt de hoogte aan beide uiteinden dus ongeveer vijf centimeter.

Minstens zo belangrijk is de verharding zelf. De klinkers of het beton moeten naar de goot toe aflopen. Anders stroomt het water er gewoon langs.

Waar het water naartoe gaat, hangt af van je perceel:

• Aansluiten op het riool, een gescheiden regenwaterriool of een gemengd stelsel
• Afvoeren naar een infiltratiekrat of een grindkoffer, als de grond het water goed opneemt
• Opvangen in een regenton of regenwatertank

Veel gemeenten zien regenwater het liefst op eigen grond blijven in plaats van in het riool. Dat heet afkoppelen. Sommige gemeenten stimuleren dat met een regeling of subsidie. Kijk daarom bij je gemeente hoe zij met regenwater omgaan. Woon je in een appartementencomplex, overleg dan vooraf met de VvE.

Het eenvoudigst is een nieuwe verharding. De goot gaat er dan in voordat de bestrating wordt gelegd en de put of infiltratievoorziening ligt er vlakbij. Het werk is dan snel en overzichtelijk.

Meer werk is het bij:

• Achteraf plaatsen in bestaande verharding, waarbij klinkers of beton eruit moeten en daarna weer aangevuld worden
• Een lange route met hoeken, aftakkingen of een uitloop die ver van de goot ligt
• Een hogere belastingklasse, wat meer beton rondom de goot en zwaardere delen betekent
• Slechte grond, zoals klei, veen of opgebrachte grond, die vervangen of verstevigd moet worden
• Kabels en leidingen in de grond, weinig ruimte of handmatig graven zonder machine

Je ziet vaak dat de goot te hoog ligt. Het rooster steekt dan boven de bestrating uit, het water blijft ervoor staan en autobanden beschadigen het. De bovenkant van het rooster hoort meestal een paar millimeter onder de omringende verharding te liggen. Fabrikanten noemen ongeveer 3 tot 5 millimeter.

• Te weinig beton aan de zijkanten: de goot gaat na verloop van tijd schuiven en de bestrating ernaast wijkt uit
• Storten zonder roosters erin bij kunststof goten: de zijwanden buigen en het rooster past daarna niet meer
• Onvoldoende verdichte ondergrond: de goot zakt en er ontstaat een kuil met stilstaand water
• Geen dilatatievoeg bij grote betonvloeren: het beton scheurt langs de goot
• Vergeten kopschot of lekkende uitloop: water loopt onder de goot en spoelt de fundering weg
• Verharding met afschot van de goot af: de goot blijft droog en het water loopt naar het huis

Een korte kunststof goot bij een terras of tuinpad kun je prima zelf plaatsen. Je hebt een waterpas, een richtsnoer en wat geduld nodig. Bij een oprit voor auto's of een aansluiting op het riool kun je beter een stratenmaker of loodgieter inschakelen.

1. Nagaan waar het water heen gaat en de uitloop, put of infiltratievoorziening voorbereiden.
2. De route uitzetten en een lijn spannen op de hoogte van de toekomstige bovenkant van het rooster.
3. Een sleuf graven die breder en dieper is dan de goot, volgens de handleiding van de fabrikant.
4. De bodem verdichten, steenslag aanbrengen en opnieuw verdichten.
5. Een laag aardvochtig beton uitspreiden.
6. Het eerste deel bij de uitloop leggen en tegen de stroomrichting in verder werken.
7. Elk deel op de lijn uitlijnen en met de waterpas controleren.
8. Het kopschot plaatsen en de aansluiting op de uitloop afdichten.
9. De roosters erin leggen en de goot aan beide kanten instorten.
10. Het beton laten uitharden en pas daarna de bestrating rond de goot afmaken.
11. Een emmer water in de goot gieten en kijken of alles wegloopt.

• Het rooster ligt over de hele lengte iets lager dan de omringende verharding en steekt nergens uit
• De goot ligt in één rechte lijn, zonder hoogteverschil bij de verbindingen
• De roosters liggen vast, klapperen niet en zijn bij een oprit vergrendeld
• Na het doorspoelen blijft er geen water in de goot staan
• Het water loopt naar de uitloop en lekt nergens onder de goot
• Het beton langs de zijkanten is gesloten, zonder scheuren of holtes
• De verharding eromheen loopt af naar de goot
• De belastingklasse van goot en rooster past bij wat er over de verharding rijdt
• De goot is goed bereikbaar om schoon te maken en de roosters kunnen eruit