Bad ommetselen

Een inbouwbad staat op verstelbare pootjes en is op zichzelf vrij wankel. Zodra er iemand in stapt en er water in loopt, buigt of verschuift het bad een klein beetje. Die beweging scheurt de kitvoeg tussen bad en tegelwerk. Door de scheur loopt water naar beneden, en na verloop van tijd krijg je schimmel of een vochtige muur onder het bad.

De ombouw heeft daarom twee taken. De eerste is technisch: de wand zet het bad aan de voorkant vast en voorkomt dat het gaat schuiven. De tweede is esthetisch: de pootjes, de sifon en de afvoerbuizen verdwijnen uit het zicht en het bad gaat op in het tegelwerk van de badkamer.

Een vrijstaand bad, dus een bad dat als los meubelstuk midden in de ruimte staat, ommetsel je niet. Dat is juist gemaakt om van alle kanten mooi te zijn.

Eerst komt het bad op de pootjes, wordt het waterpas gezet en op de afvoer aangesloten. Pas daarna begint het metselwerk. De tegelzetter of loodgieter controleert vooraf of de sifon lekt en of de pootjes goed vastzitten. Later kom je er alleen nog via het inspectieluik bij.

Daarna wordt de voorwand gebouwd, en ook een zijwand als het bad niet in een hoek tussen twee muren staat. De wand krijgt een hoogte waarbij de rand van het bad erop rust of er net boven zit, zodat de tegels later onder de badrand kunnen schuiven. In de wand blijft een opening vrij voor het inspectieluik, meestal ter hoogte van de sifon.

Dan volgen voorstrijken, waterdichten en tegelen. Als laatste wordt de voeg tussen bad en tegels met sanitairkit gevuld. Bij een acryl bad doe je dat het liefst met het bad vol water. Het bad is dan belast en zakt iets in, waardoor de voeg niet scheurt wanneer het water er later in staat.

Gasbetonblokken

In de praktijk zie je die het vaakst. Ze zijn licht, je zaagt ze met een gewone handzaag op maat van het bad en je lijmt ze met lijmmortel. Ze dempen ook een beetje het geluid van het vollopende bad. Gasbeton zuigt alleen wel vocht op, dus je moet het altijd voorstrijken en afwerken met een waterdichte coating.

Baksteen of kalkzandsteen

Die kies je als de wand meer moet dragen, bijvoorbeeld als er een brede aflegrand op komt. Steen is sterk en kan beter tegen vocht, maar het is zwaarder en het metselen duurt langer. Bij één lage wand is het gewicht meestal geen probleem, ook niet in een appartement.

Vochtwerende gipsplaat

Vochtwerende gipsplaat op een metalen profiel is snel en licht, handig bij een afwijkende vorm. Het is wel minder bestand tegen stoten en de waterdichting is hier nog belangrijker. Het profiel moet stevig aan vloer en muur vastzitten, anders gaat het tegelwerk na een tijd scheuren. In Nederland wordt ook vaak een tegelbouwplaat van hardschuim gebruikt: licht, vochtbestendig en makkelijk op maat te snijden.

Beton en gestorte constructies

Die zie je in bijzondere badkamers, waar het bad in een verhoging is ingelaten of deel uitmaakt van een grotere gemetselde constructie. Dat is stevig, maar bewerkelijk: je hebt een bekisting nodig en het beton moet langer uitharden.

• Vorm en plaats van het bad: een bad in een nis tussen drie muren heeft alleen een voorwand nodig, een hoekbad of asymmetrisch bad vraagt meer zaagwerk en meer wanden.
• Staat van vloer en muren: scheve muren en een ongelijke vloer betekenen meer uitvlakken voordat de tegels mooi aansluiten.
• Bereikbaarheid van de afvoer: zit de sifon op een onhandige plek of moet de afvoerleiding worden aangepast, dan duurt het werk langer.
• Aflegranden en planchetten: een verbrede wand voor een plankje of een opstapje kost extra werk en materiaal.
• Soort inspectieluik: een magnetisch luik dat je met dezelfde tegel bekleedt, vraagt veel meer precisie dan een eenvoudig kunststof roostertje.

• Het bad wordt dichtgemetseld zonder inspectieluik, zodat je bij een verstopte of lekkende sifon tegels moet slopen
• Een acryl bad wordt niet ondersteund volgens de voorschriften van de fabrikant en staat alleen op de pootjes, waardoor de bodem doorbuigt
• Er zit geen afdichtingsband tussen badrand en muur, zodat water achter het bad wegloopt
• Gasbeton wordt betegeld zonder voorstrijken en waterdichting en raakt doorweekt
• Het bad wordt leeg gekit en de voeg scheurt bij het eerste bad
• De wand komt strak tegen de badrand zonder ruimte voor de tegel, en dan kan de bovenste tegel nergens onder

Ben je een beetje handig met gereedschap, dan kun je een eenvoudige voorwand zelf bouwen. De aansluiting op de afvoer laat je liever aan een loodgieter over, of laat je in elk geval controleren voordat je gaat metselen.

1. Het bad op de pootjes zetten, met de waterpas uitlijnen en de borgmoeren vastdraaien.
2. De sifon aansluiten, water in het bad laten lopen en controleren of de verbindingen lekken.
3. Afdichtingsband aanbrengen op de aansluiting tussen badrand en muur, volgens de instructies van de fabrikant.
4. De hoogte onder de badrand meten en de dikte van tegellijm en tegel ervan aftrekken.
5. De gasbetonblokken op de juiste hoogte en lengte zagen.
6. De blokken met lijmmortel op de vloer lijmen en steeds controleren of de wand vlak en loodrecht staat.
7. Een opening voor het inspectieluik bij de sifon openlaten en het kader van het luik plaatsen.
8. De lijmmortel laten uitharden volgens de gegevens van de fabrikant.
9. De wand voorstrijken en een waterdichte coating aanbrengen, met afdichtingsband in de hoeken en bij de aansluiting op de vloer.
10. De wand betegelen en de bovenste rij tegels onder de badrand schuiven.
11. Voegen en het bad vol water laten lopen zodra de voegmortel droog is.
12. De voeg tussen bad en tegels vullen met sanitairkit en het water pas weg laten lopen als de kit droog is.

• Het bad beweegt en kraakt niet als je erin staat
• De wand is vlak en loodrecht en de tegels klinken bij het aftikken nergens hol
• Het inspectieluik gaat open en door de opening zie je de sifon
• De kitvoeg is doorlopend, zonder luchtbellen, en hecht goed aan bad en tegels
• Na een keer vol laten lopen en leeg laten lopen verschijnt er geen water onder of achter het bad
• De tegelvoegen zijn gelijkmatig en de bovenste rij tegels sluit netjes aan onder de badrand