Bad- of douchemengkraan monteren

Beide kranen mengen warm en koud water. Bij een eenhendelkraan gebeurt dat met een keramisch binnenwerk (cartouche), bij een thermostaatkraan met een thermostatisch element. Het grootste verschil zit in de uitloop en de hoogte waarop de kraan hangt.

• Badmengkraan: heeft een uitloop naar het bad en een omsteller tussen bad en douche. Hij hangt laag, meestal ongeveer 10 tot 20 cm boven de badrand, zodat het water in het bad loopt en niet ernaast spat.
• Douchekraan: heeft geen uitloop, het water gaat alleen naar de doucheslang of de hoofddouche. Hij hangt hoger, meestal rond de 110 tot 120 cm boven de douchevloer, zodat je de hendel zonder bukken bedient.
• Thermostaatkraan (voor bad en douche): houdt de ingestelde temperatuur vast, ook als iemand anders in huis een kraan opendraait. In Nederland is dit in de douche inmiddels het gangbare type. Handig in huishoudens met kleine kinderen of ouderen, omdat een begrenzing tegen te heet water de kans op verbranden kleiner maakt.

De hoogte van de aansluitpunten ligt vast zodra de leidingen liggen, nog vóór het tegelen. Zitten ze al in de muur, dan komt de kraan daarop. Ze verplaatsen betekent openhakken en opnieuw tegelen.

De opbouwkraan is in Nederlandse badkamers verreweg het meest gebruikt, in rijtjeshuizen en flats. Hij komt op twee aansluitpunten in de muur, die meestal 150 mm hart-op-hart liggen.

1. De hoofdkraan dichtdraaien en de oude kraan openzetten, zodat de druk van de leiding gaat.
2. Bij vervanging de oude kraan losdraaien en oude afdichting en kalk van de aansluitpunten verwijderen.
3. De S-koppelingen (excentrische koppelingen) in de aansluitpunten draaien en het schroefdraad afdichten met teflontape of hennep met pasta.
4. De S-koppelingen zo draaien dat de afstand precies op de kraan past, dat ze waterpas staan en dat de rozetten tegen de tegels aansluiten.
5. Platte rubbertjes in de wartelmoeren van de kraan leggen en de kraan eerst droog passen.
6. De wartelmoeren aandraaien met een sleutel met gladde bekken of via een doekje, zodat het chroom niet beschadigt.
7. Het water openzetten, de koppelingen nakijken en warm, koud en de omsteller testen.

Waarom twee soorten afdichting? De S-koppelingen dichten af op het schroefdraad, de kraan zelf op het platte rubbertje onder de wartelmoer. Teflontape hoort niet op de wartelmoeren van de kraan.

Badrandkraan

Deze kraan komt in een gat in de badrand of in de betegelde ombouw van het bad. Onder de kraan wordt hij met flexibele slangen op stopkranen aangesloten. Dit werk duurt langer, omdat je in een krappe ruimte werkt en de stopkranen bereikbaar moeten blijven, bijvoorbeeld via een inspectieluik in de badombouw. Een vrijstaand bad heeft vaak een staande kraan met aanvoerleidingen uit de vloer, en die moeten al vóór de dekvloer en het tegelwerk liggen.

Inbouwkraan

Het inbouwdeel gaat in de muur voordat er getegeld wordt. De diepte stel je af volgens de voorschriften van de fabrikant, zodat het na het tegelen precies gelijk ligt met de tegels. Voordat de muur dichtgaat, worden de leidingen op druk getest. Na het tegelen komt alleen het zichtbare deel erop: afdekplaat, hendel of knoppen, en douche of uitloop. Dit is samenwerking tussen loodgieter en tegelzetter. Zit het inbouwdeel te diep of te ondiep, dan sluit de afdekplaat niet aan, en dat is meestal niet meer te herstellen zonder tegels eruit te halen.

• Eenvoudiger: een opbouwkraan vervangen door een vergelijkbaar type, nieuwe aansluitpunten op de juiste afstand en hoogte, vlak tegelwerk zonder obstakels.
• Lastiger: aangevreten of verkalkte aansluitpunten, beschadigd schroefdraad, een afstand die de S-koppelingen niet meer kunnen opvangen, of aansluitpunten die te diep in de muur zitten of te ver uitsteken.
• Het meeste werk: een badrandkraan met aansluiting onder de badrand, inbouwsystemen en situaties waarin leidingen aangepast of tegels uitgezaagd moeten worden.

In een appartementengebouw zit de afsluiter niet altijd in je eigen woning. Moet er voor een gemeenschappelijke leiding water dicht, overleg dan op tijd met de beheerder of de VvE, zodat de buren weten wanneer ze even geen water hebben. Moeten leidingen of aansluitpunten verplaatst worden, dan is dat werk voor een loodgieter of installateur.

Een opbouwkraan vervangen door een nieuwe met dezelfde hart-op-hartmaat lukt een handige klusser meestal zelf. Zijn de aansluitpunten beschadigd of moeten ze verplaatst worden, schakel dan een loodgieter in.

1. De hoofdkraan bij de watermeter dichtdraaien en de kraan openzetten om de druk eraf te laten.
2. Een doek onder de kraan leggen en een handdoek in het bad, zodat vallend gereedschap het email niet beschadigt.
3. De wartelmoeren van de oude kraan losdraaien en de kraan afnemen.
4. De S-koppelingen controleren: zitten ze vast door kalk of lekken ze, dan eruit draaien, het schroefdraad in de aansluitpunten schoonmaken en nieuwe koppelingen met nieuwe afdichting plaatsen.
5. De afstand van de S-koppelingen afstellen op de nieuwe kraan en met een waterpas controleren of ze gelijk staan.
6. De rozetten plaatsen, nieuwe platte rubbertjes in de wartelmoeren leggen en de kraan met de hand aandraaien.
7. De wartelmoeren via een doekje met een sleutel aandraaien, gelijkmatig en zonder grote kracht.
8. Het water langzaam openzetten en een paar minuten alle koppelingen in de gaten houden.
9. De doucheslang aansluiten en de omsteller, warm en koud testen.
10. De koppelingen de volgende dag opnieuw bekijken, want een klein lekje komt vaak pas later aan het licht.

• Wartelmoeren te vast aandraaien. Het rubbertje wordt platgedrukt en de moer kan scheuren. Het rubbertje dicht af, niet de kracht.
• Warm en koud verwisseld. Als je naar de kraan kijkt, zit warm normaal links. Bij een thermostaatkraan betekent een verwisselde aansluiting dat de thermostaat niet werkt.
• Kraan scheef of niet in het midden. Bij een bad ziet een schuine uitloop er slordig uit en kan het water naast het bad spatten.
• Rozetten sluiten niet aan op de tegels. Achter de rozet komen water en vuil. De oorzaak zijn slecht afgestelde S-koppelingen of aansluitpunten die verkeerd in de muur zitten.
• Vuil in de leidingen. Na een verbouwing zit er vaak zand of gruis in de leidingen, dat de zeefjes verstopt en het binnenwerk beschadigt. Spoel de leidingen voor de montage goed door.

• De kraan hangt waterpas, in het midden en zit stevig vast
• De rozetten sluiten zonder kier aan op de tegels
• Geen enkele koppeling druppelt, ook niet bij volle doorstroming
• Warm water zit aan de kant met de rode markering
• De hendel beweegt soepel en de temperatuur is traploos in te stellen
• De omsteller bad/douche schakelt volledig om, zonder dat water naar de andere uitgang loopt
• De doucheslang lekt niet aan de uiteinden en de douchehouder zit stevig vast
• Bij een thermostaatkraan werkt de temperatuurbegrenzing
• De omgeving is schoon en tegels en bad zijn onbeschadigd