Verhoogde douchevloer metselen en op afschot brengen

Waarom staat de douche in zoveel woningen een stukje hoger dan de rest van de badkamer? De afvoer heeft ruimte en afschot nodig. De sifon van de afvoerput of douchegoot heeft een bepaalde bouwhoogte, en de leiding daarachter moet aflopen tot aan de standleiding. Past dat niet in de dikte van de vloer, dan moet de hele douche omhoog.

De hoogte schat je dus niet, die reken je terug:

• De bouwhoogte van de sifon of douchegoot volgens de fabrikant
• Het afschot van de afvoerleiding naar de standleiding, bij korte stukken meestal ongeveer 2 tot 3 procent
• De dikte van de afschotlaag, de waterdichting, de tegellijm en de tegel zelf
• Het afschot van het vloeroppervlak naar de afvoer, meestal ongeveer 1 tot 2 procent

Hoe verder de afvoer van de standleiding ligt, hoe hoger de verhoging uitvalt. Het loont dus om een lage sifon te kiezen en de afvoer zo dicht mogelijk bij de standleiding te plaatsen. In een appartementengebouw is de standleiding van alle bewoners samen. Laat de aansluiting daarop daarom over aan een loodgieter.

De volgorde ligt vast. Elke laag moet genoeg tijd krijgen voordat de volgende erop komt.

1. Plan maken. Eerst bepaal je de plek van de afvoer, de vorm en maten van de verhoging en de richting van het afschot. Weet ook waar de glazen douchewand komt, want het profiel daarvan wordt vaak juist in de verhoging bevestigd.
2. Afvoer plaatsen. De sifon of douchegoot wordt geplaatst, aangesloten op de leiding en op lekkage getest zolang alles nog zichtbaar is.
3. Rand metselen. Met blokken of stenen wordt de buitenrand gemetseld. De binnenkant wordt opgevuld, zodat het oppervlak nergens hol klinkt.
4. Afschotlaag aanbrengen. Op de gemetselde basis komt een zandcementdekvloer of afschotmortel. Die wordt met een rei langs geleiders afgetrokken, zodat alles naar de afvoer loopt.
5. Waterdicht maken. Als de afschotlaag droog is, komt er een vloeibare waterdichting op, meestal in twee lagen. In de hoeken en op de rand van de verhoging komt afdichtband, rond de afvoer een afdichtingsmanchet.
6. Tegelen. Tot slot zet de tegelzetter de vloertegels, betegelt de voorkant en werkt de rand af met een profiel of met verstek gezaagde tegels.

Let op één punt dat in oudere handleidingen vaak verkeerd staat. De waterdichting hoort op de afgewerkte afschotlaag, niet eronder. Het afschot maak je niet met een dikke laag tegellijm, maar met een aparte laag. De lijm moet overal ongeveer even dik zijn.

• Cellenbeton (gasbeton) is licht en makkelijk te zagen en te vormen. Het zuigt wel veel water op, dus een goede voorstrijk en waterdichting zijn nodig.
• Baksteen of kalkzandsteen is stevig en werkt prettig met mortel. Vooral geschikt voor wat hogere verhogingen.
• Betonblokken nemen weinig water op en kunnen goed tegen vocht. Ze zijn wel zwaar, wat in oudere woningen met een houten balklaag een probleem kan zijn.
• Kant-en-klare douchevloerelementen van hard isolatieschuim hebben het afschot al vanuit de fabriek, vaak met een ingebouwde afvoer. Ze schelen tijd, maar moeten precies kloppen met de hoogte van de sifon.

Bij de keuze van de tegels telt het type afvoer. Een afvoerput in het midden vraagt afschot vanaf vier kanten en de tegels moeten in een enveloppepatroon worden gezaagd. Dan werken kleinere tegels of mozaïek het fijnst. Een douchegoot langs de muur heeft maar afschot in één richting nodig, dus daar kunnen ook grote tegels. Kies op de instap en in de douche altijd antislip tegels die geschikt zijn voor natte ruimtes.

Hoeveel werk het is, hangt vooral af van de beginsituatie. Het gaat het vlotst met een nieuwe afvoer, een vlakke ondergrond en een rechthoekige verhoging tegen twee muren.

Meer werk geven:

• Een afvoer verplaatsen of opnieuw aansluiten op de standleiding
• Een scheve of beschadigde bestaande vloer die eerst vlak moet
• Een afwijkende vorm, zoals een boog, een schuine hoek of een vrijstaande verhoging
• Een afvoerput met afschot vanaf vier kanten en tegels in enveloppesnede
• Mozaïek en veel kleine zaagsneden op de voorkant en de randen
• Een oude douchebak slopen en restanten van tegels verwijderen

Ben je handig, heb je geduld en een goede waterpas, dan kun je dit zelf. Gaat het om een aansluiting op de standleiding in een appartementengebouw, laat dat deel dan door een loodgieter doen.

1. Omtrek van de verhoging, plek van de afvoer en richting van het afschot op de vloer aftekenen.
2. Hoogte berekenen op basis van de sifonhoogte, het afschot van de leiding en de dikte van alle lagen.
3. Afvoer plaatsen, aansluiten en water laten doorlopen om de dichtheid te testen.
4. Ondergrond stofvrij maken en voorstrijken.
5. Rand metselen met blokken in lijm of mortel en de binnenkant opvullen.
6. Geleiders op afschot leggen en de dekvloer met een rei aftrekken.
7. Dekvloer laten drogen volgens de fabrikant, bij zandcement meestal een aantal dagen.
8. Afdichtband in de hoeken en op de randen plakken, manchet rond de afvoer aanbrengen.
9. Waterdichting in twee lagen aanbrengen en de droogtijd tussen de lagen aanhouden.
10. Water over het oppervlak gieten en controleren of alles wegloopt.
11. Tegels zetten, voorkant betegelen, voegen en de hoeken afkitten met sanitairkit.

In de praktijk blijft het water vaak in een hoek staan of loopt het over de rand de badkamer in. Meestal is het afschot op het oog afgetrokken of is het tegenafschot bij de instap vergeten. De rand van de verhoging hoort net iets hoger te liggen dan het vlak bij de afvoer, zodat het water geen reden heeft om naar buiten te lopen.

• Waterdichting alleen op de vloer, niet doorgezet op de muren en de voorkant
• Geen manchet rond de afvoer, waardoor water onder de tegels kruipt
• Afschot gemaakt met een dikke laag tegellijm in plaats van een dekvloer
• Sifon zo ingebouwd dat je hem niet meer kunt schoonmaken
• Tegels op het afschot die niet antislip zijn
• Tegels gezet voordat dekvloer en waterdichting droog waren

• Water dat je op verschillende plekken in de douche giet, loopt helemaal weg en blijft nergens staan
• Bij de instap en over de rand loopt geen water naar buiten
• De tegels klinken bij een tikje niet hol
• De voegen zijn vol en in de hoeken zit flexibele kit, geen voegmiddel
• Randen en hoeken zijn netjes afgewerkt en niet scherp
• Het rooster van de afvoer kan eruit en de sifon is schoon te maken
• De vakman laat je de waterdichting zien of maakt er foto's van voordat er getegeld wordt