Montaż rolet zewnętrznych i żaluzji fasadowych

W jednej pozycji cennika spotykają się trzy systemy. Montuje się je podobnie, ale każdy sprawdza się w innej sytuacji. Warto wiedzieć, czego oczekujesz od danego pokoju, zanim zaczniesz porównywać oferty.

Rolety zewnętrzne

Roleta ma pancerz z aluminiowych listewek, które nawijają się na wałek w skrzynce nad oknem. Typowe profile są wypełnione pianką poliuretanową, która trochę tłumi hałas i poprawia izolacyjność. Mocniejsze profile ekstrudowane to pełne aluminiowe kształtowniki i stosuje się je tam, gdzie liczy się także odporność na podważenie, na przykład na parterze domu jednorodzinnego. Roleta potrafi niemal całkowicie zaciemnić pokój, dlatego najczęściej trafia do sypialni. Wada jest prosta: gdy jest opuszczona, nie widzisz, co dzieje się na zewnątrz, a światła jest bardzo mało.

Żaluzje fasadowe

Żaluzja fasadowa ma osobne lamele, które można obracać. Dzięki temu zacieniasz okno i jednocześnie wpuszczasz do pokoju rozproszone światło. Najczęściej spotyka się lamele w kształcie litery C lub Z, w różnych szerokościach. Lamele Z po zamknięciu lepiej na siebie zachodzą i mocniej zaciemniają. Żaluzje są wrażliwsze na wiatr i przy silnych podmuchach powinny być podniesione. Dlatego do żaluzji z napędem często dobiera się czujnik wiatru, który sam je zwija, gdy zaczyna mocniej wiać.

Rolety screenowe

Screen to wytrzymała tkanina nawijana do skrzynki, prowadzona w listwach z zamkiem przypominającym suwak. Zamek trzyma materiał w prowadnicy, więc tkanina nie łopocze na wietrze, a owady nie przechodzą bokiem. Przez screen widać to, co na zewnątrz, osłona dobrze chroni przed słońcem i wygląda nowocześnie. Sprawdza się przy dużych przeszkleniach i drzwiach tarasowych. Zaciemnienie nie jest jednak pełne, chyba że wybierzesz specjalną tkaninę zaciemniającą.

Przed zamówieniem trzeba ustalić, gdzie znajdzie się skrzynka i listwy prowadzące. Od tego zależą wygląd elewacji, pracochłonność montażu i to, czy powstaną mostki termiczne.

Montaż natynkowy na elewacji

Skrzynka trafia na elewację nad oknem, a prowadnice po bokach okna, również na elewację. To najszybsze rozwiązanie w domach, w których nikt już nie planuje ruszać docieplenia. Skrzynka jest widoczna, dlatego dobiera się jej kształt i kolor tak, by pasowały do okien lub elewacji. Przy ociepleniu ze styropianu lub wełny trzeba kotwić przez izolację aż do muru, na elementach dystansowych albo na specjalnych kotwach do systemów ociepleń. Kołek osadzony tylko w styropianie nie wytrzyma ciężaru i wiatru.

Montaż we wnęce okiennej

Skrzynka trafia pod nadproże, a prowadnice w ościeże, czyli w boczne ścianki otworu okiennego. Elewacja pozostaje czystsza, ale światło okna zmniejsza się o wysokość skrzynki. Ościeże musi być na tyle głębokie, żeby skrzynka się zmieściła, i nie może być mocno krzywe. W kamienicach z grubymi murami głębokości zwykle nie brakuje, za to ościeża bywają nierówne i wymagają podkładania prowadnic.

Skrzynka podtynkowa w ociepleniu

Skrzynka chowa się w warstwie docieplenia albo w nadprożu, a z zewnątrz widać tylko wąską szczelinę. To eleganckie rozwiązanie, ale trzeba je zaplanować jeszcze przed dociepleniem albo przed osadzeniem okien. Skrzynka potrzebuje własnej izolacji, inaczej nad oknem powstaje zimne miejsce. Są też systemy nadstawne, w których skrzynka jest częścią okna i montuje się ją razem z nim. Jeśli szykujesz termomodernizację, także taką z dofinansowaniem, na przykład z programu Czyste Powietrze, to dobry moment, żeby od razu przemyśleć osłony. Przy montażu w gotowym ociepleniu skrzynkę podtynkową wybiera się rzadko, bo wymaga to rozcięcia elewacji i jej późniejszej naprawy.

Rodzaj sterowania wpływa na wygodę na co dzień i na to, co musi być przygotowane w ścianie.

• Taśma jest prosta i mało kłopotliwa w utrzymaniu. Pasuje do mniejszych rolet, przy dużych i ciężkich pancerzach ciągnięcie byłoby męczące. Od środka potrzebuje zwijacza i przejścia przez ramę lub ścianę.
• Korba sprawdza się przy żaluzjach i roletach. Przechodzi przez ścianę lub ramę pod kątem, a wewnątrz jest drążek z przegubem. Jest niezawodna, ale widać ją w pokoju.
• Silnik chowa się w wałku rolety albo w górnym profilu żaluzji. Steruje się nim łącznikiem, pilotem albo przez system inteligentnego domu. Można ustawić godziny, grupy okien oraz czujniki słońca i wiatru. Przy dużych przeszkleniach i przy żaluzjach fasadowych napęd elektryczny jest dziś standardem.

Napęd elektryczny wymaga przewodu doprowadzonego do okna. Instalację elektryczną i podłączenie do sieci może wykonać tylko elektryk z uprawnieniami SEP. Monter osłon zwykle osadza i programuje silnik, ale podłączenie do instalacji w domu to zadanie elektryka. Jeśli przewody prowadzi się dopiero po fakcie, kładzie się je w listwie albo w bruździe, którą potem trzeba zaszpachlować i pomalować. W blokach z wielkiej płyty bruzdowanie w betonie jest uciążliwe, dlatego często wybiera się listwy instalacyjne.

Sam montaż trwa krótko, jeśli wszystko jest przygotowane. Najwięcej czasu ucieka wtedy, gdy na miejscu okazuje się, że czegoś brakuje.

• Dokładny pomiar. Osłony produkuje się na wymiar i po wyjściu z zakładu nie da się ich dopasować. Pomiar robi zwykle dostawca, który potem odpowiada za wymiar.
• Przewody do silnika. Zasilanie powinno czekać przy oknie jeszcze przed montażem, najlepiej w peszlu, żeby przewód dało się kiedyś wymienić bez kucia.
• Dostęp do okien. Na parterze wystarczy drabina. Wyżej montuje się z okna, z rusztowania albo z podnośnika. Przy nowym domu i przy dociepleniu opłaca się montować, dopóki stoi rusztowanie.
• Wolne miejsce w środku. Zdjąć firanki, zabrać doniczki i odsunąć meble od okien, żeby dało się swobodnie pracować i wiercić.
• Prąd i miejsce na materiał. Monterzy potrzebują gniazdka i kawałka przestrzeni, by rozłożyć skrzynki i prowadnice.

Dobrze też wiedzieć, z czego zbudowane są ściany. W domach jednorodzinnych spotyka się pustaki ceramiczne, beton komórkowy albo silikaty, w kamienicach pełną cegłę, a w blokach z wielkiej płyty ściany warstwowe z cienką zewnętrzną warstwą betonu, za którą jest izolacja. Ta informacja pozwala monterowi zabrać właściwe kotwy i nie tracić czasu na szukanie rozwiązania na miejscu.

Kolejność różni się w zależności od systemu, ale podstawa jest podobna. Monter najpierw sprawdza, czy dostarczony wymiar pasuje do otworu i czy ściany są takie, jak przy pomiarze. Potem wyznacza położenie skrzynki i prowadnic. Prowadnice muszą być pionowe i równoległe do siebie, inaczej pancerz albo tkanina będą ocierać.

Następnie przychodzi czas na wiercenie i kotwienie. Kotwy dobiera się do muru: w pełnej cegle czy betonie wystarczy zwykły kołek rozporowy, w pustakach i betonie komórkowym potrzebne są kotwy, które w takim materiale rzeczywiście trzymają, często chemiczne albo specjalne kołki do materiałów porowatych. Przy ociepleniu kotwi się przez izolację w ścianę nośną, a otwory się uszczelnia, żeby woda nie wnikała w docieplenie. W ścianach warstwowych z wielkiej płyty mocowanie powinno sięgać warstwy nośnej, a nie kończyć się w cienkiej warstwie zewnętrznej. W ramę okna wierci się tylko wtedy, gdy producent okna na to pozwala, inaczej można uszkodzić profil i stracić gwarancję na okno.

Potem montuje się skrzynkę lub górny profil nośny i wsuwa w prowadnice pancerz, lamele albo tkaninę. Przy korbie lub taśmie wykonuje się przejście przez ścianę albo ramę i od środka montuje sterowanie. Przy silniku podłącza się przewód i ustawia pozycje krańcowe, czyli miejsca, w których osłona ma się zatrzymać na górze i na dole. Źle ustawione pozycje krańcowe sprawiają, że silnik dociska pancerz do parapetu albo wciąga go za wysoko.

Na końcu uszczelnia się zewnętrzne połączenia, zakłada osłony i maskownice, a monter wykonuje kilka cykli próbnych. Typowe okno zajmuje zwykle od jednej do dwóch godzin. Duże drzwi tarasowe, skrzynka podtynkowa albo trudny dostęp mogą zająć nawet pół dnia. Masy uszczelniające według producenta potrzebują od kilku godzin do kilku dni, żeby w pełni związać, dlatego świeżych spoin nie warto w pierwszych godzinach polewać wodą z węża.

Ta sama pozycja w cenniku w praktyce może zająć bardzo różną ilość czasu. Montaż ułatwiają:

• parter albo stojące rusztowanie,
• pełny, mocny mur bez pustek,
• równe ościeże i prostokątny otwór,
• przygotowany przewód przy oknie,
• kilka jednakowych okien z rzędu, gdzie te same czynności się powtarzają.

Montaż utrudniają:

• wysokie piętra bez rusztowania, gdy trzeba podnośnika albo pracy z okna,
• grube docieplenie, przy którym potrzebne są długie kotwy lub konsole dystansowe,
• beton komórkowy i pustaki, które wymagają specjalnych kotew,
• krzywe ościeża, gdy prowadnice trzeba podkładać,
• duże wymiary i ciężkie pancerze, przy których potrzebne są dwie osoby,
• dodatkowe prowadzenie przewodów i naprawa bruzd,
• demontaż starych osłon.

Od tych warunków zależy, ile godzin pracy faktycznie przypadnie na jedną sztukę. Jeśli przy wycenie dokładnie opiszesz sytuację, unikniesz nieporozumień przy rozliczeniu.

Wiele usterek nie widać od razu, wychodzą dopiero po pierwszej zimie albo po pierwszej wichurze.

• Zły pomiar. Prowadnice nie pasują, skrzynka jest za krótka albo pancerz nie dochodzi do parapetu. Często da się to naprawić tylko przez wykonanie nowego elementu.
• Nierównoległe prowadnice. Roleta ociera, żaluzja opuszcza się krzywo, a silnik się przegrzewa. Słychać to jako hałas, a z czasem mechanizm szybciej się zużywa.
• Kotwienie tylko w izolacji. Prowadnice z czasem się luzują i cała osłona zaczyna drgać na wietrze.
• Nieuszczelnione otwory w dociepleniu. Woda wnika pod tynk, izolacja nasiąka, a zimą tynk może popękać.
• Mostek termiczny przy skrzynce. Nad oknem powstaje zimne miejsce, na którym od środka skrapla się wilgoć i może pojawić się pleśń.
• Przewód bez peszla. Przy awarii silnika nie da się wymienić przewodu bez kucia.
• Źle ustawione pozycje krańcowe. Pancerz wciska się w parapet albo lamele uderzają w skrzynkę.

Częste są też błędy w użytkowaniu. W praktyce zdarza się, że ktoś w mróz opuszcza roletę, która przymarzła w prowadnicach, i uszkadza silnik albo listwy. Żaluzje fasadowe cierpią, gdy zostają opuszczone przy wietrznej pogodzie. Warto poprosić montera, żeby przy odbiorze pokazał, co osłona wytrzymuje, a czego trzeba unikać.

Sam montaż od strony elewacji, zwłaszcza na wysokości, oraz podłączenie silnika zostaw fachowcom. Możesz jednak samodzielnie zrobić wstępny pomiar i przygotowanie. Dzięki temu lepiej zrozumiesz, jakie rozwiązania wchodzą w grę, i łatwiej porównasz oferty. Ostateczny pomiar i tak wykona dostawca, który odpowiada za wymiar.

1. Zmierzyć szerokość otworu okiennego od zewnątrz w co najmniej trzech miejscach: u góry, pośrodku i na dole.
2. Zmierzyć wysokość otworu z lewej strony, pośrodku i z prawej strony, a następnie zapisać najmniejszą wartość.
3. Sprawdzić poziomicą, czy ościeża są pionowe, a nadproże poziome, i zanotować odchyłki.
4. Zmierzyć głębokość ościeża od lica elewacji do ramy okna, żeby wiedzieć, czy skrzynka zmieści się we wnęce.
5. Sprawdzić, czy elewacja jest docieplona, i oszacować grubość docieplenia na podstawie głębokości ościeża lub projektu.
6. Ustalić, z czego zbudowana jest ściana, na przykład z projektu albo po starych otworach po wierceniu.
7. Zaznaczyć na szkicu, po której stronie ma być sterowanie i gdzie jest najbliższe gniazdko lub puszka elektryczna.
8. Sfotografować każde okno z zewnątrz i od środka, a zdjęcia wysłać dostawcy razem z wymiarami.
9. Przed montażem zrobić miejsce przy oknach i zdjąć firanki oraz karnisze, które mogłyby przeszkadzać.

Przy odbiorze obejrzyj każde okno. Poproś, żeby osłonę kilka razy podnieść i opuścić, a przy żaluzjach także obrócić lamele. Słuchaj, czy ruch jest płynny i czy nic nie ociera. Wyjdź też na zewnątrz i sprawdź, czy prowadnice są proste, a połączenia uszczelnione.

• wymiar i typ zgadzają się z zamówieniem, łącznie z kolorem skrzynki i prowadnic,
• prowadnice są pionowe, równoległe i mocno zakotwione,
• osłona pracuje płynnie, bez ocierania i bez nadmiernego hałasu,
• pancerz lub lamele opierają się równo na dole i na górze w całości chowają się w skrzynce,
• przy żaluzjach lamele obracają się równomiernie na całej szerokości,
• przy screenach tkanina trzyma się w zamku na całej wysokości i nie faluje,
• silnik zatrzymuje się we właściwych pozycjach krańcowych, a pilot lub łącznik działa,
• czujnik wiatru lub słońca, jeśli jest w zestawie, jest ustawiony i sprawdzony,
• przejścia przez ścianę i otwory w dociepleniu są uszczelnione,
• okna po montażu normalnie się otwierają, a sterowanie im nie przeszkadza,
• wokół jest posprzątane, bez pyłu i resztek materiału,
• masz instrukcję obsługi, kartę gwarancyjną, a przy napędzie elektrycznym potwierdzenie od elektryka o wykonanym podłączeniu.