Zatapianie siatki z włókna szklanego w kleju na ścianach

Pracę wykonuje się w dwóch etapach. Pierwsza warstwa kleju służy do ułożenia siatki, druga do jej przykrycia i wyrównania powierzchni. Łączna grubość wynosi zwykle około 3 do 5 mm, zależnie od systemu.

1. Sprawdzić podłoże: płyty izolacyjne muszą trzymać się mocno i nie mogą uginać się pod naciskiem. Luźne płyty dokleja się albo uzupełnia łączniki, a uskoki między płytami przeszlifowuje się tarką.
2. Osadzić listwy: narożniki z siatką, listwy przyokienne (tzw. APU) i listwę cokołową. Dzięki nim krawędzie są proste, a miejsca narażone na duże naprężenia są chronione.
3. Wkleić ukośne łaty z siatki: w narożnikach okien i drzwi wkleja się pod kątem 45° pasy siatki o wymiarach mniej więcej 30 × 20 cm. Przejmują one naprężenia, które bez nich tworzą ukośne rysy wychodzące z naroży otworów.
4. Nałożyć pierwszą warstwę kleju: pacą zębatą, od góry do dołu, na mniejszych fragmentach, żeby klej nie zdążył przeschnąć, zanim zatopi się w nim siatkę.
5. Wcisnąć siatkę: pionowe pasy z zakładem co najmniej 10 cm wciska się pacą od środka do brzegów, bez fałd i pęcherzy. Siatka ma być całkowicie przykryta i leżeć raczej bliżej zewnętrznej powierzchni, a nie bezpośrednio na izolacji.
6. Odczekać i nałożyć drugą warstwę: gładką pacą, cienko, długimi ruchami z lekkim zakładem kolejnych pasów. W temperaturze około 20 °C między warstwami czeka się zwykle mniej więcej dobę, w chłodzie i wilgoci dłużej. Niektóre systemy dopuszczają pracę metodą „mokre na mokre”, decyduje karta techniczna producenta.

Przed tynkiem warstwa zbrojąca musi całkowicie wyschnąć, zwykle przez kilka dni, zależnie od pogody i zaleceń producenta. Potem nakłada się grunt pod tynk.

Siatka elewacyjna musi być odporna na alkalia. Klej cementowy ma odczyn zasadowy i zwykła siatka do wnętrz stopniowo się w nim rozkłada. Z zewnątrz tego nie widać, ale po latach w warstwie brakuje zbrojenia. Na typowe powierzchnie stosuje się siatkę o gramaturze około 145 do 160 g/m². Na cokół i w miejscach narażonych na uderzenia dokłada się wzmocnioną siatkę, tak zwaną pancerną.

Kleje różnią się przede wszystkim składem:

• zaprawy polimerowo-cementowe są stosowane powszechnie, mają dobrą przyczepność i elastyczność,
• kleje cementowe są wytrzymałe, ale mniej elastyczne, sprawdzają się raczej na podłożach mineralnych,
• masy dyspersyjne (gotowe pasty) łatwo się nakłada i nie miesza się ich z wodą, występują głównie w niektórych systemach na mniejsze powierzchnie.

Kluczowa zasada: siatka, klej, listwy i tynk powinny pochodzić z jednego certyfikowanego systemu ociepleń (ETICS, w Polsce często nazywanego BSO). System jest badany jako całość. Gdy łączysz składniki różnych producentów, żaden z nich nie odpowiada za całość i tracisz gwarancję.

Najprościej idzie na dużej, równej ścianie bez otworów, do której jest dobry dostęp. Pracę wydłużają i podrażają natomiast:

• liczne okna, drzwi i narożniki, bo każdy z nich wymaga listew i łat,
• rozczłonkowana elewacja z wykuszami, wnękami czy opaskami wokół okien,
• nierówne lub luźne podłoże, które trzeba najpierw naprawić,
• wysokość i dostęp, czyli rusztowanie, jego przestawianie i mało miejsca przy granicy z sąsiadem,
• niesprzyjająca pogoda, gdy prace trzeba przerywać albo osłaniać elewację siatką,
• mała powierzchnia, przy której przygotowanie i sprzątanie zajmują stosunkowo dużo czasu.

W praktyce w domach jednorodzinnych ekipa zwykle robi warstwę zbrojącą od razu po przyklejeniu i zakołkowaniu styropianu lub wełny. Przy dociepleniu bloku z wielkiej płyty prace trwają dłużej, bo dochodzą balkony, loggie i duża liczba okien.

Świeża elewacja prawie zawsze wygląda dobrze. Problemy pojawiają się zwykle po pierwszych mrozach i deszczach. Typowe błędy to:

• za mało kleju pod siatką, przez co siatka miejscami nie trzyma i tworzy wybrzuszenia,
• za małe zakłady albo ich brak, wtedy na styku brakuje zbrojenia i właśnie tam pojawia się rysa,
• brak ukośnych łat w narożnikach okien, co kończy się ukośnymi pęknięciami,
• siatka wciśnięta aż do izolacji albo przeciwnie, prześwitująca przez powierzchnię,
• dolewanie wody do kleju ponad zalecenia, co obniża wytrzymałość i przyczepność,
• druga warstwa na wilgotną pierwszą, zamknięta wilgoć powoduje potem pęcherze,
• praca w pełnym słońcu, w deszczu lub poniżej +5 °C, gdy klej nie wiąże prawidłowo.

Dlaczego pogoda ma takie znaczenie? Na nagrzanej ścianie woda z kleju odparowuje, zanim klej zdąży związać, i warstwa zostaje słaba. W chłodzie wiązanie prawie stoi, a nocny przymrozek może ją uszkodzić. Dlatego pracuje się zwykle w temperaturze mniej więcej od +5 do +25 °C, najlepiej w cieniu i bez silnego wiatru. Świeżą warstwę chroni siatka osłonowa na rusztowaniu.

Kontrolę warto zrobić, zanim ekipa położy tynk, bo później błędy poprawia się dużo trudniej. Przy odbiorze zwróć uwagę na to, czy:

• siatka nie jest nigdzie widoczna ani wyczuwalna pod powierzchnią,
• powierzchnia jest równa, a łata o długości co najmniej 2 m nie pokazuje odchyłek większych, niż dopuszcza producent dla wybranego tynku,
• na ścianie nie ma pęcherzy, wybrzuszeń, pofalowanej siatki ani śladów po pacy,
• w narożnikach wszystkich okien i drzwi są ukośne łaty, najlepiej udokumentowane zdjęciami z trakcie prac,
• narożniki są proste i ostre, z osadzonymi listwami narożnymi,
• listwy przyokienne są całe, nieuszkodzone i dobrze połączone z ramą,
• cokół jest wzmocniony siatką pancerną,
• warstwa jest sucha, twarda i bez rys,
• wykonawca potrafi podać, jakiego systemu ETICS użył, i przekazuje karty techniczne materiałów.