Duvar ve taşıyıcı duvar yıkımında nelere dikkat etmelisiniz?

Buna karşılık eski tip tasarımlar loş koridorlar, verimsiz kullanılan alanlar ve ev ileride satıldığında daha düşük fiyatlar ile öne çıkar.

Yaşam alanını genişletmek isteyenler için istenmeyen duvarlar belirgin ama çoğu zaman hafife alınan bir engeldir. Pek çok kişi duvar yıkımı sırasında ortaya çıkabilecek sorunları öngöremez, buna rağmen işe kendi başına girişir.

Duvar yıkımındaki ilk zorluk, söz konusu duvarın yük taşıyıp taşımadığını ya da evin depreme karşı dayanımına katkı sağlayıp sağlamadığını tespit etmektir. Bu, son derece önemli ve karmaşık bir iştir. Ev sahiplerinin çoğu evlerindeki bazı duvarların taşıyıcı olduğunu bilir, ancak çok azı bunları kesin olarak ayırt edebilir. Yıkım işleri planlıyorsanız, binanın taşıyıcı sisteminin bütünlüğünü bozmamak için hangi duvarları güvenle kaldırabileceğinizi net olarak bilmeniz şarttır.

Statik projeler ya da bir mühendis değerlendirmesi olmadan bundan emin olmak zordur.

Taşıyıcı duvar nedir?

Taşıyıcı duvarlar evin yapısal ağırlığının tamamını taşır. Deprem riski taşıyan bölgelerde sismik yüklere karşı koyar ve evi deprem hasarına karşı da korur. Taşıyıcı duvarların çoğu dış duvarlar olsa da bazıları evin içinde de bulunabilir.

Aşağıdaki özellikler, bir iç duvarın taşıyıcı olduğuna işaret edebilir:

• Döşeme, tavan ya da çatı kirişlerine dik doğrultuda uzanıyorsa
• Doğrudan başka bir duvarın altında ya da hafifçe kaydırılmış biçimde yer alıyorsa
• Taşıyıcı bir kirişin ya da beton temelin üzerine oturuyorsa
• Binanın ortasında yer alıyor ve uzun kenarı boyunca ilerliyorsa

Pek çok ev sahibinin yaptığı hatalardan biri, duvar yalnızca kısmi bir duvarsa taşıyıcı olamayacağını varsaymaktır. Birçok evde ana taşıyıcı duvarın yanında ona bitişik ya da dik konumlanmış başka bir taşıyıcı duvar bulunur ve bu duvar tam boy değil, kısmi olabilir. Bir duvarın kısa olması ve odanın tüm uzunluğu boyunca uzanmaması, evin ağırlığının bir kısmını taşımadığı anlamına gelmez.

Evinizin yaşı da hangi duvarların taşıyıcı olduğunu belirleyen etkenlerden biridir. Örneğin görece yeni, tek katlı bir evde yaşıyorsanız iç duvarların çoğu, hatta tamamı taşıyıcı olmayacaktır. Yukarıda da belirttiğimiz gibi taşıyıcı duvarlar yalnızca dış duvarlar olacaktır. Bunun nedeni, yeni evlerin çatı ağırlığını kendi başına taşıyan ve bu yükü yalnızca dış duvarlara aktaran çatı makaslarıyla inşa edilmesidir.

Eski evler ise bu şekilde inşa edilmemiştir, bu nedenle pek çok iç duvar taşıyıcıdır. Bu durum özellikle 50 yıldan eski evler için geçerlidir. Eski çatılar mertek ya da ahşap çubuklardan oluşur ve çoğu durumda çatı yükünü evin farklı bölgelerine dağıtmak için iç duvarların çatı konstrüksiyonunu desteklemesi gerekir.

Taşıyıcı duvarların bazı özelliklerinden söz etmiş olsak da her taşıyıcı duvar bu koşulları karşılamaz. Orijinal statik projeleri kendiniz incelemeyi tercih edebilirsiniz, ancak duvarları balyozla yıkmaya başlamadan önce duvarı kolayca kaldırıp kaldıramayacağınızı belirlemesi için bir mimar ya da inşaat mühendisiyle iletişime geçmeniz en doğrusudur.

Uzmanların ya da mimarların çoğu, evinize gelip duvarın taşıyıcı olup olmadığını teyit etmek için oldukça düşük bir ücret talep eder. Duvarın taşıyıcı olduğu ortaya çıkarsa, eksiksiz bir proje setine sahip olmak için bir mimarla çalışmanız gerekecektir. Taşıyıcı bir duvarı başka bir duvarla karıştırıp yıkmadığınızdan emin olabiliyorsanız, ödediğiniz bu küçük ücret altın değerinde olacaktır. İşe başlamadan önce duvar yıkımının olası maliyetini öğrenmek ve toplam harcama hakkında fikir sahibi olmak için inşaat işleri fiyat listesine göz atmanız faydalı olur.

Taşıyıcı duvarın kaldırılması

Taşıyıcı bir duvarın yerine genellikle yıkım sırasında geçici, yıkımdan sonra ise kalıcı bir taşıyıcı sistem kurulması gerekir. Taşıyıcı duvarın yerini tutacak uygun çözüm çoğu zaman iki ucunda kolon bulunan bir kiriştir, ancak bazı odalarda birden fazla kirişe ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu tür müdahalelerde binanın stabilitesini korumak ve ileride sorun yaşamamak için tüm duvar örme işlerinin doğru şekilde ve yürürlükteki yönetmeliklere uygun olarak yapılması önemlidir.

Yıkılan taşıyıcı duvarın yerine geçecek en ekonomik seçenek, yıkılan duvarın hattı boyunca mevcut döşeme kirişlerinin altına yeni bir kiriş ya da kirişler yerleştirmektir. Ancak bu çoğu zaman pek estetik bir çözüm değildir, bu yüzden ev sahipleri genellikle bundan kaçınır. Bir diğer seçenek ise kirişin tavanın içine sığması ve gizlenmesi için ilgili duvarın üzerindeki mevcut kirişleri kesmektir.

Kirişin boyutu ve maliyeti, taşıdığı yükün ağırlığına ve kolonlar arasındaki açıklığın uzunluğuna bağlıdır. Bazen tavanın altından daha büyük kirişlerin çıkıntı yapmasından başka seçenek kalmayabilir. Bu durumda istenen görünümü elde etmek için daha dayanıklı bir çelik kiriş kullanmak ya da oluşturulacak açıklığı küçülterek maliyetten tasarruf etmek daha avantajlı olabilir.

Taşıyıcı olmayan duvarlar

Taşıyıcı olmayan duvarlar yapısal açıdan o kadar önemli olmasa da başka pek çok işlev görür. Bu duvarlar daha fazla mahremiyet sağlar, odalar arasındaki gürültüyü azaltır, enerji maliyetlerini düşürür ve boru ile tesisat hatlarını gizler. Ev sahipleri bu duvarları kaldırmadan önce bu etkenleri göz önünde bulundurmalıdır.

Enerji maliyetleri

Açık plan bir alanda enerji maliyetleri daha yüksek olabilir. Duvarlar, klima ve ısıtma sistemlerinin daha verimli çalıştığı daha küçük bölgeler oluşturur. Tek ve geniş bir alanı ısıtmak ve soğutmak çok daha masraflıdır.

Mekanik tesisatlar

Elektrik hatları, sıhhi tesisat ya da ısıtma ve havalandırma kanalları bölme duvarların içinden geçebilir. Bu hatlar genellikle banyoya komşu duvarlarda bulunur. Bu hatların yönünü değiştirmek maliyetinizi ve projenin süresini artırabilir. Yine de en doğrusu, işini bilen uzmanları çağırmaktır.

Tehlikeli malzemeler

Duvar kaldırma sürecinde alçıpan yıkımı tozlu, dağınık ve kaçınılmazdır. Hatta zaman zaman ciddi bir sağlık riski de oluşturabilir. Asbest 1980 öncesinde yaygın olarak kullanılıyordu ve eski evlerin duvarlarında hâlâ bulunabilir. Yıkım sırasında alçıpan tozuyla birlikte tehlikeli asbest lifleri de havaya karışır ve bu durum ortamda bulunan herkesin sağlığına kalıcı zarar verebilir.

Sizi tehdit edebilecek tek sağlık riski asbest değildir. Az miktarda bile zehirli olan kurşunlu boya 1970'li yıllarda hâlâ kullanılıyordu. Yüklenici, duvarı kaldırmadan önce duvarlarda asbest ve kurşunlu boya olup olmadığını test etmeli ve bu maddelere maruz kalmayı önlemek için gerekli kontrol önlemlerini almalıdır. Duvarlarda başka tehlikeli maddeler de bulunabilir, bu nedenle duvar yıkımına başlamadan önce nasıl ilerleyeceğiniz konusunda her zaman uzmanlara danışmalısınız.

Bir duvarı kaldırarak evinizdeki alanı açmak, evinizin görünümünü değiştirmenin ve mekanı daha ferah ve geniş hale getirmenin harika bir yoludur.Nakliye ve temizlik bu sürecin ayrılmaz bir parçasıdır ve malzemelerin doğru şekilde taşınmasını, işler bittikten sonra da molozun güvenle kaldırılmasını sağlar. Bu, son yıllarda en çok talep gören tadilat projelerinden biridir.

Fotoğraf: Ezequiel Guerrero