PVC veya ahşap pencere montajı

Montaj denince pencerenin boşluğa yerleştirilmesi anlaşılır. Bağlantılı işlerin fiyat listesinde genellikle ayrı kalemleri vardır. Yanlış anlaşılma olmaması için bunları firmayla önceden netleştirmek iyi olur:

• eski pencerenin sökülmesi ve götürülmesi,
• iç denizlik (çoğu evde mermer veya taş) ve dış denizlik,
• pencere kenarlarının düzeltilmesi ve sıvanması,
• panjur, jaluzi veya sineklik montajı,
• mantolamalı binalarda konsollarla yapılan öne alınmış montaj.

Teklif alırken yalıtım bantlarının montaja dahil olup olmadığını mutlaka sorun. Bazı firmalar bantları standart olarak uygular, bazıları yalnızca istenirse. Bantsız takılan pencere daha çabuk biter, ama kasa ile duvar arasındaki köpük korumasız kalır.

Deneyimli bir montaj ekibinin oturmuş bir yöntemi vardır, ama her boşluk biraz farklıdır. Eski binalarda boşluğun gönyesinde olmaması ya da altta ve üstte farklı genişlikte olması sık görülür.

Boşluğun kontrolü ve pencerenin hazırlanması

Usta önce boşluğu ölçer ve pencere ölçüleriyle karşılaştırır. Kasanın çevresinde köpükle düzgün doldurulabilecek, genellikle yaklaşık 10 ile 20 mm arasında bir boşluk kalmalıdır. Boşluk çok darsa köpük içeri giremez, çok genişse önce düzeltilmesi gerekir. Büyük pencerelerde kanatlar kasadan çıkarılır, camlar sökülür. Böylece kasa rahat taşınır ve yerleştirirken camlar zarar görmez.

Yerleştirmeden önce kasaya yalıtım bantları yapıştırılır: içe buhar kesici bant, dışa buhar geçirgen bant. Bu işin önceden yapılmasının nedeni basittir: pencere yerine oturduktan sonra kasanın kenarına rahatça ulaşmak mümkün olmaz.

Yerleştirme, terazileme ve ankraj

Kasa, çoğunlukla plastik veya sert ağaçtan yapılmış montaj takozlarının üzerine oturtulur. Takozlar pencerenin ağırlığını duvara aktarır, bu yüzden montajdan sonra yerlerinde kalırlar. Kasa su terazisiyle hem yatayda hem dikeyde düzeltilir, köşegenler ölçülür. Köşegen farkı üreticinin izin verdiğinden büyükse kanatlar ileride düzgün oturmaz.

Ankraj, pencerenin boşlukta sağlam durmasını sağlar. Başlıca şunlar kullanılır:

• kasanın içinden duvara giden çerçeve dübelleri veya beton vidaları, betonarme ve dolu tuğlada yaygındır,
• hem kasaya hem duvara sabitlenen çelik ankraj lamaları, delikli tuğla, gazbeton, bims blok ve kasayı delmek istenmeyen yerler için uygundur,
• mantolama katmanına yapılan öne alınmış montajda montaj konsolları.

Ankrajlar genellikle köşelerden yaklaşık 15 cm içeride ve sonra yaklaşık 70 cm aralıklarla konur. Kesin değerleri profil üreticisi belirler. Kasa içinden geçen vidalarda en önemli nokta, vidayı fazla sıkmamaktır. Aşırı sıkılan kasa eğilir ve kanat sürtmeye başlar.

Boşluğun doldurulması ve yalıtımı

Boşluk poliüretan montaj köpüğüyle doldurulur. Köpük kabardığı için yaklaşık üçte iki oranında doldurulur. Fazla doldurulursa köpük kasayı içe doğru iter ve pencere şekil değiştirir. Bu özellikle geniş balkon kapılarında görülür. Köpük sertleşince taşan kısım kesilir ve bantlar duvara yapıştırılır. İç bant odadaki nemin köpüğe girmesini engeller. Dış bant köpüğü yağmurdan ve güneşten korur, ama köpükteki nemin dışarı çıkmasına izin verir.

Kanatların takılması ve ayar

Son olarak kanatlar asılır, camlar yerine takılır ve mekanizma ayarlanır. Kanat sürtmeden, rahatça kapanmalı ve kapandığında conta tüm çevre boyunca oturmalıdır. Usta mikro havalandırmanın ve hatalı kullanım kilidinin çalışıp çalışmadığını da kontrol eder.

İki malzemede de yöntem benzerdir. Farklar, süreyi ve gereken özeni etkileyen ayrıntılardadır.

PVC pencere

Türkiye'de en yaygın seçenek olan PVC kasa hafiftir ve montaj sırasında neme dayanıklıdır. İçinde ankrajın tuttuğu çelik takviyeler bulunur. Koyu renkli veya ahşap desenli kaplamalı PVC'de ısıl genleşme daha fazladır. Bu nedenle üreticiler uzun kasalarda ankraj aralıklarına tam uyulmasını ve kasanın sıkıştırılmamasını önerir. Profillerin üzerindeki koruyucu folyoyu montajdan sonra mümkün olduğunca erken, genellikle birkaç hafta içinde sökün. Güneşte folyonun yapıştırıcısı profile yapışır ve sonra çok zor çıkar.

Ahşap pencere

Ahşap pencere daha ağırdır, yüzeyi çiziğe, neme, kireç ve harç temasına karşı daha hassastır. Bu yüzden ustalar ahşap pencereleri daha dikkatli korur, verniğe zarar vermeyen bant ve folyoyla örter. Ahşap nemle çalışır. Pencerenin, sıva veya şap yeni yapılmış, hâlâ nemli bir binaya takılmaması önemlidir. Başka çare yoksa odanın yoğun şekilde havalandırılması gerekir. Kasa içinden vidalanan ahşap pencerelerde delikler ahşap renginde kapak veya tıpalarla kapatılır.

Pencere duvarın neresine takılmalı

Her iki malzemede de pencerenin duvar kalınlığı içindeki konumu belirleyicidir. Yalıtımsız duvarda pencere genellikle yaklaşık orta üçte bire konur. Mantolamalı veya mantolama planlanan binada pencereyi duvarın dış kenarına yaklaştırmak, hatta yalıtım katmanının içine almak avantajlıdır. Böylece yalıtım kasanın üzerine bindirilebilir. Aksi halde ısı köprüsü oluşur ve iç kenarlar kışın soğuk kalır.

İyi bir hazırlık hem montajı hem temizliği kısaltır. Randevu gününden önce şunları halletmek işinize yarar:

• her pencerenin önünde yaklaşık 1,5 ile 2 metre boş alan, saksılar, perdeler, korniş ve mobilyalar kaldırılmış,
• taşınamayan mobilyalar ve zemin örtülmüş,
• aletler için elektrik prizi erişilebilir,
• yeni pencerelerin bırakılacağı yer ve eskilerin nasıl götürüleceği konuşulmuş,
• apartmanda asansör kullanımı ve ortak alanların korunması apartman yönetimiyle konuşulmuş, komşular gürültülü bir gün olacağını biliyor,
• kamyonet için park yeri ayarlanmış.

Gazlı cihazlar varsa havalandırmayı düşünün

Yeni pencereler eskilerden çok daha sıkı kapanır. Mutfakta veya banyoda bacalı şofben, bacalı kombi ya da benzeri bir gazlı cihaz varsa, odanın yeterli hava alıp almadığını yetkili bir doğalgaz firmasına sorun. Hava girişi azalırsa cihaz düzgün yanmayabilir. Gaz kokusu alırsanız elektrik anahtarlarına dokunmadan ortamı terk edin ve 187'yi arayın, acil durumlarda 112'yi kullanın.

Hangi usta ne zaman

Pencere birkaç mesleğin buluştuğu noktadır. Sıra bozulursa bir işin iki kez yapılması gerekir.

• ölçüyü, sorumluluğu üstlenmesi için pencereyi satan ve takan firma almalı,
• mantolama planlıyorsanız pencerenin konumuna sipariş öncesi karar verin, öne alınmış montajı sonradan yapmak zordur,
• motorlu panjur, dış jaluzi veya açılma sensörü olacaksa elektrikçiyi montajdan önce çağırın, elektrik işini yalnızca yetkin bir elektrikçi yapmalı,
• dış denizlik pencereden sonra ve cephe bitmeden, iç denizlik köpük sertleştikten sonra takılır,
• pencere kenarlarını sıvacı veya alçıpancı bantlar yapıştırılıp köpük sertleştikten sonra yapar,
• boyacı en son gelir, kenarlar kuruduktan sonra.

Uygulamada pencerelerin değiştirilip kenar sıvalarının aylar sonra yapıldığı ve bu arada köpüğün açıkta kaldığı sık görülür. Başka yolu yoksa en azından dış taraf bantla korunmalı veya geçici olarak örtülmelidir.

Fiyat listesinde "adet" yazması her pencerenin aynı zorlukta olduğu anlamına gelmez. İşin kapsamını en çok şunlar etkiler:

• pencerenin ölçüsü ve ağırlığı, büyük bir pencerede üç camlı ısıcam ağırdır ve daha fazla kişi gerektirir,
• kat ve erişim, giriş kattaki pencere asansörsüz dördüncü kattakinden çok daha kolay takılır,
• pencere kenarlarının durumu, dökülen sıva veya eğri boşluk düzeltme gerektirir,
• duvar malzemesi, delikli tuğla ve gazbetona betonarmeden farklı ankraj yapılır,
• kemerli, eğik veya özel biçimli pencereler, bunların terazisini almak zordur,
• alçak eşikli balkon ve teras kapıları, burada zemine bağlantı ve su yalıtımı da düşünülmelidir,
• yüksekteki dış işler için iskele veya platform ihtiyacı.

Yeni sayılabilecek betonarme apartmanlarda montaj genellikle öngörülebilirdir: boşluklar düzgün, ölçüler tekrarlıdır. Eski yığma binalarda ve uzun yıllar önce takılmış ahşap doğramalarda ise söküm sonrası kenarların göründüğünden daha fazla hasarlı çıkması sık rastlanan bir durumdur.

Pencere sorunlarının çoğu ilk gün değil, ilk veya ikinci kışta kendini gösterir.

Eksik veya kötü yapıştırılmış bantlar

Odadaki sıcak, nemli hava köpüğe girer, boşluğun soğuk tarafında yoğuşur ve köpük yavaş yavaş nemlenir. Sonuç, pencere köşelerinde koyu lekeler ve küftür, çoğu zaman yalnızca bir tarafta. Dışta korumasız kalan köpük güneşte sararır, ufalanır ve yalıtım yapmaz hale gelir.

Yalnızca köpükle tutturulmuş pencere

Köpük taşıyıcı bir malzeme değildir. Sadece köpükle tutan pencere zamanla oynar, kanatlar sürtmeye başlar ve mekanizma daha çabuk aşınır. İlk bakışta sağlam dursa bile ankraj her zaman olmalıdır.

Fazla köpük ve aşırı sıkılmış kasa

Eğilmiş kasa çıplak gözle görülmez. Ama kanadın ortada oturmamasından, içeri hava girmesinden veya pencerenin zor kapanmasından anlaşılır. Balkon kapılarında çoğunlukla eşik şekil değiştirir.

Duvarda yanlış konum

Pencere yalıtımsız duvarda fazla dışarıda, mantolamalı duvarda fazla içeride kalırsa kenarlar kışın soğuk olur ve terler. Neden bütün duvar değil de tam pencere çevresi terler? Çünkü duvar orada en incedir ve ısı en hızlı oradan kaçar.

Tıkanmış su tahliyesi

Kasanın alt kısmında su tahliye delikleri bulunur. Köpük veya sıvayla tıkanırsa ya da dış denizlik bunları kapatırsa su profilin içinde kalır ve donda sorun çıkarabilir.

Dairedeki normal bir pencereyi iki kişilik bir ekip, eski pencerenin sökümü dahil, genellikle bir ile üç saat arasında takar. Bütün bir daire çoğunlukla bir günde biter. Müstakil evde pencere sayısına ve erişime göre bir ile birkaç gün sürebilir.

Poliüretan köpük genellikle birkaç saat sonra kesilebilir, üreticiye göre tam sertleşmesi çoğunlukla bir gün içinde olur. Soğukta bu süre uzar ve düşük sıcaklık için üretilmiş kış köpüğü kullanılmalıdır. Pencere kenarları ancak köpük sertleşip bantlar yapıştırıldıktan sonra yapılır. Kenardaki sıva veya alçı sıva, kalınlığına ve malzemesine göre boyanmadan önce kurumaya zaman ister.

Kışın montaj mümkündür. Yalnızca odanın soğumaması için pencereler tek tek değiştirilmeli ve köpükle bant yapıştırıcısı için üreticinin verdiği sıcaklık koşullarına uyulmalıdır.

Pencerenin kendisini takmayı ustalara bırakmak akıllıca olur, özellikle büyük pencerelerde, yüksek katlarda ve apartmanlarda. Pencereler ağır ve kırılgandır, hatalı montajda garanti de geçersiz olur. Ama odayı hazırlamak ve bir süre sonra pencereyi kontrol edip hafifçe ince ayar yapmak sizin de yapabileceğiniz işlerdir.

1. Mobilyaları ve eşyaları pencereden yaklaşık iki metre uzaklaştırmak.
2. Perdeleri, korniş ve stor perdeleri indirmek, denizlikteki saksıları kaldırmak.
3. Zemini kalın naylon veya kartonla örtmek, kaymaması için bantla sabitlemek.
4. Odada kalacak mobilya ve elektronik eşyaları toza karşı örtmek.
5. Montajdan sonra kasalardaki koruyucu folyoyu, güneşte yapışmadan sökmek.
6. Kolun bütün konumlarını denemek: kapalı, açık, vasistas ve mikro havalandırma.
7. Pencere kapalıyken kanat ile kasa arasına bir şerit kâğıt koymak ve çevrenin birkaç yerinde çekmeyi denemek.
8. Kâğıt bir noktada kolayca çıkıyorsa bunu montaj firmasına bildirmek ya da üreticinin talimatına göre mekanizmanın baskı mantarlarını alyen anahtarıyla çevirmek.
9. Yılda bir kez contaları ve su tahliye deliklerini temizlemek, mekanizmayı pencere donanımı için uygun yağla yağlamak.

Kanat kasaya sürtüyorsa zorla ayarlamaya çalışmayın. Sebep çoğu zaman eğilmiş kasa veya yetersiz takozlamadır, bu da garanti kapsamında çözülmesi gereken bir konudur.

Pencereyi, ustalar henüz oradayken teslim sırasında kontrol etmek en doğrusudur. Teslim alırken şunları gözden geçirin:

• kasa yatayda ve dikeyde düzgün, su terazisiyle kontrol edilmiş,
• kanatlar bütün konumlarda rahatça açılıp kapanıyor,
• conta tüm çevre boyunca oturuyor, kâğıt kolayca çekilemiyor,
• camlarda ve kasalarda çizik veya çatlak yok,
• dübel veya ankraj lamaları takılmış, kenarlar kapanmadan önce görülebiliyor,
• iç ve dış bant kesintisiz, kırışıksız ve deliksiz yapıştırılmış,
• köpük kesilmiş ve kasanın üstüne taşmıyor,
• su tahliye delikleri açık,
• mikro havalandırma ve hatalı kullanım kilidi çalışıyor,
• garanti belgesi, bakım ve mekanizma ayar talimatı verilmiş,
• çalışma alanı temizlenmiş, eski pencereler anlaşmaya göre götürülmüş.