Houten deurkader plaatsen en deur ophangen

Of het deurkader goed wordt, bepaal je al bij het meten. Meet de breedte en hoogte van de opening op minstens drie plaatsen, en de muurdikte boven en onder. De hoogte van de afgewerkte vloer is daarbij het belangrijkste. Het kader komt op de uiteindelijke vloer te staan, niet op de chape. Ligt de vloer er nog niet, dan moet je precies weten hoe dik die wordt.

Het plaatsen zelf bestaat meestal uit deze fasen:

• Opening controleren: stofvrij maken, kijken of de randen stevig zijn, of de muren loodrecht staan en de vloer vlak ligt
• Kader in elkaar zetten: op een zachte ondergrond volgens de handleiding van de fabrikant, met haakse verbindingen zonder kieren
• Plaatsen en uitlijnen: het kader in de opening zetten en met wiggen en waterpas zowel loodrecht als waterpas stellen
• Klemlatten en schuim: klemlatten of spreiders in het kader zetten zodat het niet smaller wordt, daarna de ruimte tussen kader en muur volspuiten met montageschuim
• Uitharden en afwerken: als het schuim hard is, de wiggen weghalen, overtollig schuim wegsnijden en de tweede helft van de omlijsting of de chambranles aanbrengen

Zet de wiggen vooral bij de scharnieren en bij het slot, want daar komt de meeste belasting op. Het schuim houdt het kader alleen vast en dicht de kier. Het mag het kader niet rechttrekken. Daarom stel je de positie mechanisch af voordat je gaat schuimen.

Zit het kader vast, dan gaat de deur erin. Gangbare scharnieren voor binnendeuren zijn in de hoogte en zijwaarts verstelbaar, sommige types ook in de diepte. Stel de deur stap voor stap af, met kleine aanpassingen, en kijk na elke aanpassing naar de naad rondom. Volgens de meeste fabrikanten is die naad ongeveer 2 tot 4 mm, en hij hoort overal even breed te zijn.

Daarna controleer je of:

• De deur soepel opengaat en dichtvalt, zonder te schuren
• De dagschoot van het slot precies in de sluitplaat valt
• Klink en beslag stevig vastzitten
• De deur nergens langs de vloer of het kader schuurt
• De dichtingsrubber rondom goed aansluit

Waarom blijft een deur soms niet staan, of zwaait hij vanzelf open of dicht? Bijna altijd staat het kader dan niet precies loodrecht. Met de scharnieren is dat een beetje bij te stellen, maar de echte oorzaak los je alleen op met een goed uitgelijnd kader.

Het eenvoudigst is nieuwbouw met rechte muren, een afgewerkte vloer en een opening die precies bij het kader past. Dan gaat het plaatsen snel en zonder aanpassingen.

Meer tijd en werk kost:

• Een oud stalen deurkader verwijderen en beschadigde randen van de opening herstellen
• Scheef of brokkelig metselwerk, zoals je dat in oudere woningen van voor 1970 vaak ziet
• Een muur waarvan de dikte buiten het verstelbereik van het kader valt
• Een ongelijke vloer, of een vloer die pas later wordt vervangen
• Een wand van gipskarton op metalen profielen zonder versterkte deuropening
• Een zware deur, verdekt liggende scharnieren of afwijkende maten

Moet de opening groter worden of komt er een nieuwe opening in een dragende muur, dan is dat geen schrijnwerk meer. Dan laat je eerst een stabiliteitsingenieur meekijken.

In de praktijk blijkt dat de meeste problemen met binnendeuren niet door het product komen, maar door de montage. Dit zijn de bekende fouten:

• Onnauwkeurig meten: de opening is te breed of te smal, de kier wordt met te veel schuim gevuld en het kader trekt scheef
• Vloer vergeten: het kader staat op de chape en na het leggen van tegels of een zwevende vloer schuurt de deur
• Te veel schuim: schuim zet uit, drukt op het kader en buigt het naar binnen, daarom gebruik je laag-expanderend schuim en klemlatten
• Te vroeg belasten: de deur wordt gehangen en gebruikt voordat het schuim is uitgehard
• Plaatsen in een vochtig huis: hout en spaanplaat nemen vocht op uit vers pleisterwerk en een natte chape, en vervormen later

Plaats deurkaders bij voorkeur als het pleisterwerk en de chape droog zijn, de binnentemperatuur stabiel is en de luchtvochtigheid ongeveer tussen de 40 en 60 procent ligt. Vooral een anhydrietchape heeft vaak langer nodig om te drogen dan mensen denken.

Ben je handig, dan kun je een verstelbaar houten deurkader zelf plaatsen. Je hebt een nauwkeurige waterpas, een schuimpistool en geduld nodig. Met iemand die het kader vasthoudt gaat het een stuk makkelijker. Moet er een oud stalen kader uit, of verandert er iets aan een dragende muur, laat het werk dan aan een schrijnwerker over.

1. De opening op drie plaatsen in breedte en hoogte meten en de muurdikte controleren.
2. De hoogte van de afgewerkte vloer bepalen en daarop de onderkant van het kader afstemmen.
3. Het kader uitpakken, de onderdelen controleren en het een paar dagen in de ruimte laten acclimatiseren.
4. Het kader op een deken of karton in elkaar zetten, precies volgens de handleiding.
5. Het kader in de opening zetten en vastzetten met wiggen bij de scharnieren, het slot en in de hoeken.
6. Beide stijlen loodrecht en de bovendorpel waterpas stellen, en ook de diagonalen nameten.
7. Klemlatten in het kader zetten, bij voorkeur drie over de hoogte en één onder de bovendorpel.
8. Het kader afplakken zodat er geen schuim op komt.
9. De kier in delen en met mate volspuiten, tot ongeveer een derde van de diepte.
10. Het schuim laten uitharden volgens de fabrikant en het kader in de tussentijd niet belasten.
11. Klemlatten en wiggen weghalen en het overtollige schuim wegsnijden.
12. De tweede helft van de omlijsting of de chambranles aanbrengen.
13. De deur in de scharnieren hangen en de naden rondom stap voor stap afstellen.
14. Slot, klink en het open- en dichtgaan testen en de scharnieren zo nodig bijstellen.

Neem bij de oplevering een paar minuten de tijd om alles na te lopen, nu de vakman er nog is:

• De stijlen staan loodrecht en de bovendorpel ligt waterpas, gecontroleerd met een waterpas
• De naad tussen deur en kader is rondom even breed
• De deur blijft in elke stand staan en beweegt niet vanzelf
• De deur schuurt nergens langs de vloer of het kader
• De dagschoot valt zonder duwen in de sluitplaat
• De dichtingsrubber sluit rondom goed aan
• Omlijsting en chambranles sluiten strak aan op de muur, zonder zichtbaar schuim
• Kader, pleisterwerk en vloer zijn onbeschadigd