Επιπλέον χρέωση για μικρό πλακόστρωτο έως 10×10 cm

Στους μεγάλους κυβόλιθους ένα κομμάτι καλύπτει αρκετή επιφάνεια. Στο μικρό πλακόστρωτο τα πράγματα αλλάζουν: σε ένα τετραγωνικό μέτρο μπαίνουν δεκάδες ή και εκατοντάδες κύβοι. Ο πλακάς πρέπει να πιάσει τον καθένα στο χέρι, να τον τοποθετήσει, να τον ευθυγραμμίσει και να τον ελέγξει. Η δουλειά προχωράει λοιπόν πολύ πιο αργά, ακόμη κι αν η επιφάνεια δεν φαίνεται μεγάλη.

Ο δεύτερος λόγος είναι η ακρίβεια. Ένα μεγάλο κομμάτι «συγχωρεί» μια μικρή απόκλιση, οι μικροί κύβοι όμως δεν την κρύβουν. Αν η πρώτη σειρά φύγει λίγο στραβά, το λάθος μεγαλώνει μετά από λίγα μέτρα και το σχέδιο στραβώνει. Γι' αυτό ο τεχνίτης ελέγχει την επιπεδότητα, τους αρμούς και την κατεύθυνση των σειρών συνεχώς, όχι μόνο στο τέλος.

Με τη φυσική πέτρα προστίθεται κι ένα ακόμη θέμα: οι κύβοι δεν έχουν ακριβώς το ίδιο ύψος ούτε το ίδιο σχήμα. Κάθε κομμάτι πρέπει να χτυπηθεί στο στρώμα έδρασης ώσπου η πάνω επιφάνειά του να ταιριάξει με τα γύρω. Στο μικρό πλακόστρωτο, επομένως, η δουλειά με το χέρι είναι ο κανόνας.

Η διαδικασία μοιάζει με το συνηθισμένο πλακόστρωτο. Η διαφορά βρίσκεται κυρίως στον ρυθμό και στον έλεγχο:

• αφαίρεση χώματος, ισοπέδωση και συμπύκνωση του εδάφους,
• στρώση και συμπύκνωση φέρουσας στρώσης από αμμοχάλικο ή θραυστό υλικό (συχνά το γνωστό 3Α), με πάχος ανάλογο με το φορτίο που θα δεχτεί η επιφάνεια,
• τοποθέτηση κρασπέδων, που συγκρατούν τις άκρες και ορίζουν τη γραμμή της επιφάνειας,
• προετοιμασία στρώματος έδρασης από λεπτό θραυστό υλικό ή άμμο, ενώ σε σταθερό υπόστρωμα από τσιμεντοκονία,
• τοποθέτηση των κύβων με το χέρι, ακολουθώντας ράμμα και σχέδιο, και χτύπημα του καθενός με λαστιχένιο σφυρί ή μικρό σφυρί,
• γέμισμα των αρμών με άμμο, λεπτό θραυστό ή κονίαμα αρμολόγησης,
• συμπύκνωση της επιφάνειας με δονητή, συμπλήρωση αρμών και καθάρισμα.

Για πεζόδρομους κήπου η φέρουσα στρώση γίνεται συνήθως με πάχος περίπου 15 έως 30 cm και το στρώμα έδρασης γύρω στα 3 έως 5 cm. Η ακριβής σύνθεση προσαρμόζεται στο έδαφος και στο αν από πάνω θα περπατούν μόνο άνθρωποι ή θα περνούν και αυτοκίνητα. Όταν οι κύβοι στρώνονται σε μπετό, τηρούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή για το κονίαμα και ο χρόνος σκλήρυνσης πριν φορτιστεί η επιφάνεια.

Η επιπλέον χρέωση δεν είναι ίδια παντού. Η δουλειά διαρκεί περισσότερο, άρα κοστίζει και περισσότερο, κυρίως όταν υπάρχουν:

• ακανόνιστη φυσική πέτρα αντί για ομοιόμορφους τσιμεντένιους κύβους,
• σύνθετο σχέδιο, όπως τόξα, βεντάλιες, «λέπια ψαριού» ή συνδυασμός χρωμάτων,
• μικρές και κομματιασμένες επιφάνειες με γωνίες, σκαλιά, φρεάτια και πολλά κοψίματα,
• κακό ή ημιτελές υπόστρωμα, που πρέπει πρώτα να διορθωθεί,
• δύσκολη πρόσβαση, όταν το υλικό δεν φτάνει με όχημα ως το σημείο εργασίας.

Αντίθετα, η απλή διάταξη σε ευθείες σειρές, μια μεγάλη ενιαία επιφάνεια, καλά προετοιμασμένο υπόστρωμα και ελεύθερη πρόσβαση βοηθούν πολύ.

Οι μικροί κύβοι ακολουθούν εύκολα καμπύλες, ήπιες κλίσεις και ακανόνιστα σχήματα. Γι' αυτό τους βλέπετε σε παραδοσιακούς οικισμούς, σε σοκάκια νησιών, σε αναπαλαιώσεις παλιών σπιτιών και όπου η επιφάνεια θέλει να δείχνει λεπτή και χειροποίητη. Με καλό υπόστρωμα το φορτίο μοιράζεται σε πολλά κομμάτια και η επιφάνεια αντέχει για πολλά χρόνια.

Υπολογίστε όμως ότι οι αρμοί είναι πολλοί. Αν δεν γεμίσουν σωστά, τους ξεπλένει το νερό, μαζεύουν βρομιά και φυτρώνουν χόρτα. Στο μικρό πλακόστρωτο φαίνεται αμέσως και κάθε λάθος στην επιπεδότητα. Και όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα με τα πλακόστρωτα, τα περισσότερα προβλήματα αργότερα οφείλονται σε υπόστρωμα που υποτιμήθηκε, όχι στους ίδιους τους κύβους.

• ανεπαρκώς συμπυκνωμένο υπόστρωμα, που με τον καιρό δημιουργεί λακκούβες και αυλάκια,
• έλλειψη κλίσης, οπότε το νερό λιμνάζει ή τρέχει προς το σπίτι (συνήθως δίνεται κλίση περίπου 2% προς τα έξω από το κτίριο),
• σχέδιο που δεν σχεδιάστηκε από πριν, με αποτέλεσμα στενά κομματάκια στις άκρες,
• άνισοι αρμοί, που χαλάνε και την εμφάνιση και τη σταθερότητα,
• μισογεμάτοι αρμοί, οπότε οι κύβοι χαλαρώνουν και αρχίζουν να κουνιούνται,
• κράσπεδα που λείπουν ή στερεώθηκαν πρόχειρα, με αποτέλεσμα το πλακόστρωτο να «ανοίγει» στις άκρες.

Έναν σύντομο διάδρομο κήπου ή το περίγραμμα ενός παρτεριού μπορείτε να τα φτιάξετε και μόνοι σας, αν έχετε υπομονή. Για ράμπα αυτοκινήτου ή μεγάλη επιφάνεια είναι πιο λογικό να καλέσετε επαγγελματία, γιατί εκεί το υπόστρωμα πρέπει να σηκώνει όχημα.

1. Οριοθετήστε την επιφάνεια με πασσαλάκια και ράμμα και σημαδέψτε το τελικό ύψος και την κλίση.
2. Σκάψτε το χώμα στο απαραίτητο βάθος και συμπυκνώστε τον πάτο.
3. Στρώστε αμμοχάλικο ή θραυστό υλικό σε στρώσεις και συμπυκνώστε κάθε στρώση.
4. Στερεώστε τα κράσπεδα σε μπετό και αφήστε τα να σκληρύνουν.
5. Απλώστε το στρώμα έδρασης από λεπτό θραυστό υλικό και τραβήξτε το με πήχη ώστε να γίνει επίπεδο.
6. Στρώστε τους κύβους ξεκινώντας από σταθερή άκρη, ακολουθώντας το ράμμα, και χτυπήστε τον καθένα με λαστιχένιο σφυρί.
7. Μετά από κάθε σειρά ελέγξτε την επιπεδότητα με πήχη και αλφάδι.
8. Ρίξτε άμμο ή λεπτό θραυστό στους αρμούς, σκουπίστε και συμπυκνώστε την επιφάνεια.
9. Μετά από λίγες ημέρες ελέγξτε τους αρμούς και συμπληρώστε όπου χρειάζεται.

• η επιφάνεια είναι επίπεδη και κάτω από μακρύ πήχη δεν φαίνονται βαθουλώματα ή κύβοι που εξέχουν,
• όταν περπατάτε, κανένας κύβος δεν κουνιέται ούτε κουδουνίζει,
• οι αρμοί είναι ομοιόμορφοι και πλήρως γεμάτοι,
• οι σειρές και το σχέδιο είναι ίσια και οι καμπύλες ομαλές,
• μετά τη βροχή το νερό φεύγει και δεν μένουν λιμνούλες,
• τα κράσπεδα είναι σταθερά και το πλακόστρωτο ακουμπά σφιχτά πάνω τους,
• ο χώρος γύρω έχει καθαριστεί και το περίσσιο υλικό έχει απομακρυνθεί.