Κοπή κυβόλιθων πάχους 4 έως 6 cm

Ο πλακάς στρώνει πρώτα ολόκληρους κυβόλιθους μέχρι την άκρη της επιφάνειας και αφήνει κενό το διάστημα δίπλα στο κράσπεδο ή στον τοίχο. Τα κομμάτια κόβονται μετά, γιατί κάθε σημείο της άκρης έχει λίγο διαφορετική διάσταση και το «με το μάτι» εδώ δεν πετυχαίνει.

1. Μέτρηση: ο κυβόλιθος τοποθετείται στη θέση του και η γραμμή κοπής σημαδεύεται απευθείας πάνω στο κράσπεδο ή στον τοίχο. Στις καμπύλες χρησιμοποιείται πρότυπο ή τεντωμένος σπάγκος.
2. Στερέωση: το κομμάτι μπαίνει σε σταθερή βάση, ώστε να μη μετακινηθεί την ώρα της κοπής. Αν γλιστρήσει, το κόψιμο βγαίνει στραβό.
3. Κοπή: ο δίσκος περνά αργά πάνω στη γραμμή, χωρίς πίεση. Η κοπή με νερό είναι προτιμότερη, γιατί ψύχει τον δίσκο και κρατά κάτω τη σκόνη.
4. Δοκιμή και φινίρισμα: το κομμάτι δοκιμάζεται στη θέση του και τα κοφτερά γρέζια λειαίνονται.
5. Τοποθέτηση: ο κομμένος κυβόλιθος μπαίνει στο στρώμα άμμου, ευθυγραμμίζεται με τους διπλανούς και στο τέλος όλη η επιφάνεια περνά με δονητική πλάκα και γεμίζουν οι αρμοί με άμμο.

Στην πράξη βοηθά πολύ να σχεδιαστεί το στρώσιμο έτσι ώστε να μη μένουν στενές λωρίδες στις άκρες. Ο ακριανός κυβόλιθος καλό είναι να έχει περίπου τουλάχιστον το μισό του αρχικού πλάτους. Τα μικρά τριγωνάκια και οι στενές λωρίδες δεν σφηνώνουν καλά, σπάνε όταν πατηθούν και κάποια στιγμή φεύγουν.

Για τους τσιμεντένιους κυβόλιθους υπάρχουν τέσσερα βασικά εργαλεία. Το καθένα ταιριάζει σε λίγο διαφορετική περίπτωση.

• Γωνιακός τροχός με διαμαντόδισκο για μπετόν: είναι ευέλικτος και κόβει και πάνω στην επιφάνεια ή σε καμπύλες. Θέλει όμως σίγουρο χέρι. Οι ακμές ξεφλουδίζουν πιο εύκολα και στο στεγνό κόψιμο σηκώνεται πολλή σκόνη.
• Κόφτης πάγκου με νερό: δίνει ίσιο και καθαρό κόψιμο και συμφέρει όταν χρειάζονται πολλά ίσια κοψίματα. Το νερό μειώνει σημαντικά τη σκόνη.
• Βενζινοκίνητος δισκοκόφτης: χρησιμοποιείται κυρίως σε κράσπεδα και σε παχύτερα υλικά, όπου ο μικρός τροχός δεν φτάνει σε βάθος.
• Γκιλοτίνα (σπαστήρας) κυβόλιθων: δεν κόβει, σπάει το κομμάτι. Είναι γρήγορη και δεν κάνει σκόνη, η ακμή όμως δεν βγαίνει λεία. Ταιριάζει εκεί όπου την άκρη θα την καλύψει κράσπεδο, χαλίκι ή γκαζόν, όχι σε εμφανή σημεία.

Ο δίσκος επιλέγεται ανάλογα με το υλικό: για μπετόν δίσκος μπετόν ή γενικής χρήσης για δομικά υλικά, για φυσική πέτρα δίσκος για σκληρά υλικά. Ένας ακατάλληλος ή φθαρμένος δίσκος ζεσταίνεται, κόβει στραβά και σκίζει τις ακμές.

Το πάχος του κυβόλιθου εξαρτάται από το τι θα περνά από πάνω. Τα 4 cm μπαίνουν συνήθως σε διαδρόμους και βεράντες μόνο για πεζούς. Τα 6 cm είναι το πιο συνηθισμένο πάχος γύρω από μονοκατοικίες και, σύμφωνα με τους κατασκευαστές, αντέχουν συνήθως και περιστασιακό πέρασμα επιβατικού αυτοκινήτου. Για ράμπες και θέσεις στάθμευσης χρησιμοποιούνται παχύτεροι κυβόλιθοι, 8 ή 10 cm. Την ακριβή χρήση την αναφέρει πάντα ο κατασκευαστής του συγκεκριμένου προϊόντος.

Στο πάχος 4 έως 6 cm ένας μεγαλύτερος γωνιακός τροχός κόβει συνήθως το κομμάτι με ένα πέρασμα, ενώ ένας μικρός τροχός μπορεί να χρειαστεί κοπή και από τις δύο πλευρές. Τότε οι δύο τομές πρέπει να συναντηθούν ακριβώς, αλλιώς μένει σκαλοπάτι ή το κομμάτι σπάει λοξά. Όπου περνά αυτοκίνητο, κάθε κακοκομμένη άκρη φαίνεται γρηγορότερα: οι ρόδες πιέζουν τους ακριανούς κυβόλιθους και ένα μικρό ή άσχημα σφηνωμένο κομμάτι ξεκολλά σύντομα.

Ο κόπος δεν εξαρτάται μόνο από τα τετραγωνικά, αλλά κυρίως από το πόσες λεπτομέρειες έχει η επιφάνεια. Μια απλή ορθογώνια βεράντα ανάμεσα σε ίσια κράσπεδα θέλει κοψίματα σε δύο μόνο πλευρές. Μια αυλή με γωνίες, φρεάτια, υδρορροές και καμπυλωτό παρτέρι μπορεί να έχει πολλαπλάσια κοψίματα.

Τη δουλειά δυσκολεύουν κυρίως:

• οι καμπύλες και οι λοξές συνδέσεις, όπου κάθε κομμάτι έχει άλλο σχήμα,
• τα ανοίγματα γύρω από φρεάτια, καπάκια, κολωνάκια και υδρορροές,
• οι πολύ σκληροί κυβόλιθοι, για παράδειγμα με επιφάνεια από θραυστό πέτρωμα,
• οι κυβόλιθοι με χρωματιστή ή επεξεργασμένη επιφάνεια, όπου κάθε ξεφλούδισμα φαίνεται αμέσως,
• ο λίγος χώρος για κοπή ή η ανάγκη να μη σηκώνεται σκόνη, όπως στην αυλή μιας πολυκατοικίας με ανοιχτά παράθυρα και μπαλκόνια γύρω.

Αντίθετα, τη διευκολύνουν τα ίσια και σωστά τοποθετημένα κράσπεδα, ένα καλά σχεδιασμένο μοτίβο χωρίς στενές λωρίδες και η δυνατότητα να γίνεται η κοπή με νερό έξω από την επιφάνεια.

Συχνό λάθος είναι το στεγνό κόψιμο ακριβώς πάνω από τους στρωμένους κυβόλιθους. Η σκόνη του τσιμέντου, όταν βραχεί με νερό ή υγρασία, αφήνει στην επιφάνεια ένα στρώμα που καθαρίζει δύσκολα. Το λασπόνερο από την υγρή κοπή πρέπει επίσης να ξεπλυθεί πριν στεγνώσει, κάτι που το καλοκαίρι γίνεται πολύ γρήγορα. Άλλο λάθος είναι να μπει το κομμένο κομμάτι στη θέση του χωρίς να ευθυγραμμιστεί με τα διπλανά. Δημιουργείται σκαλοπατάκι που σκοντάφτει κανείς πάνω του και που σπάει στη δονητική πλάκα.

Τα ίσια κοψίματα σε βεράντα ή διάδρομο με κυβόλιθους 4 έως 6 cm μπορείτε να τα κάνετε και μόνοι σας, αν έχετε εμπειρία με γωνιακό τροχό. Για σύνθετες καμπύλες ή πολλά κομμάτια είναι πιο ασφαλές να αναλάβει πλακάς με κόφτη πάγκου. Η σκόνη του μπετόν περιέχει χαλαζία, που βλάπτει τους πνεύμονες, γι' αυτό μην παραλείψετε τα μέσα προστασίας.

1. Φορέστε προστατευτικά γυαλιά, μάσκα FFP2 ή FFP3, ωτοασπίδες, γάντια και γερά παπούτσια.
2. Ελέγξτε ότι ο τροχός έχει προφυλακτήρα και διαμαντόδισκο για μπετόν και ότι ο δίσκος δεν είναι φθαρμένος.
3. Ακουμπήστε τον κυβόλιθο στη θέση του και σημαδέψτε τη γραμμή κοπής με μολύβι ή μαρκαδόρο σε όλο το μήκος.
4. Βάλτε τον κυβόλιθο σε σταθερή βάση, έξω από τη στρωμένη επιφάνεια, και στερεώστε τον να μη γλιστρά.
5. Κόψτε αργά, σε περισσότερα περάσματα, χωρίς να πιέζετε, και αφήστε τον δίσκο να δουλέψει με τη δική του ταχύτητα.
6. Όπου γίνεται, βρέχετε το σημείο κοπής για λιγότερη σκόνη και λιγότερη θερμότητα.
7. Αν ο τροχός δεν φτάνει όλο το βάθος, γυρίστε το κομμάτι και κόψτε από την άλλη πλευρά ακριβώς στην ίδια γραμμή.
8. Δοκιμάστε το κομμάτι στη θέση του και λειάνετε απαλά τυχόν ανωμαλίες.
9. Τοποθετήστε το στην άμμο, ευθυγραμμίστε το με λαστιχένιο σφυρί και ξεπλύνετε τη σκόνη από την επιφάνεια.

Όταν παραλαμβάνετε τη δουλειά, περπατήστε όλη την άκρη της επιφάνειας και προσέξτε τα εξής:

• τα κοψίματα είναι ίσια ή ακολουθούν ομαλά την καμπύλη χωρίς δόντια,
• οι εμφανείς ακμές δεν είναι ξεφλουδισμένες ή ραγισμένες,
• οι ακριανοί κυβόλιθοι δεν είναι πολύ μικροί και κρατιούνται σταθερά ανάμεσα στους διπλανούς και στο κράσπεδο,
• ο αρμός δίπλα στο κράσπεδο ή στον τοίχο είναι ομοιόμορφος και γεμάτος άμμο,
• τα κομμένα κομμάτια είναι στο ίδιο επίπεδο με τα διπλανά, χωρίς σκαλοπάτια,
• γύρω από φρεάτια και καπάκια δεν υπάρχουν μεγάλα κενά γεμισμένα μόνο με άμμο,
• στην επιφάνεια δεν έχουν μείνει στεγνωμένα σημάδια από σκόνη ή λάσπη κοπής,
• τα ρετάλια και τα μπάζα έχουν μαζευτεί από την επιφάνεια και τον γύρω χώρο.