Κόψιμο μεταλλικής κάσας σε τοίχο οπλισμένου σκυροδέματος έως 10 cm

Όταν μια μεταλλική κάσα τοποθετείται μέσα στον ξυλότυπο ή σε έτοιμο άνοιγμα και μετά ρίχνεται μπετό, δεν είναι απλώς βιδωμένη. Είναι κυριολεκτικά δεμένη με τον τοίχο. Το κούφιο προφίλ της συνήθως έχει γεμίσει με μπετό ή κονίαμα και τα πτερύγια αγκύρωσης μπαίνουν βαθιά μέσα. Αν προσπαθήσει κανείς να τη βγάλει με τη δύναμη, σπάνε οι λαμπάδες του ανοίγματος, φεύγουν οι γωνίες και συχνά ξεκολλάει ο σοβάς ή το πλακάκι δίπλα στην πόρτα.

Το κόψιμο λύνει αυτό το πρόβλημα. Η τομή γίνεται κατά μήκος της κάσας, συνήθως ακριβώς δίπλα στην εξωτερική της ακμή ή μέσα από το ίδιο το προφίλ, ώστε να κοπεί η σύνδεση με το μπετό. Μετά η κάσα χωρίζεται σε λίγα κομμάτια και αφαιρείται. Μένει ένα άνοιγμα με ίσιες ακμές, που χρειάζεται μόνο λίγο καθάρισμα και ίσιωμα.

Πότε το χρειάζεστε:

• όταν αλλάζετε μια παλιά πόρτα με λαμαρινένια κάσα και βάζετε πόρτα με ξύλινη κάσα και πρεβάζια,
• όταν ανακαινίζετε μπάνιο, WC ή βοηθητικό χώρο και ο τοίχος γύρω από την πόρτα είναι από μπετό,
• όταν η παλιά κάσα είναι στραβή, σκουριασμένη ή δεν ταιριάζει σε διάσταση με τη νέα πόρτα,
• ως πρώτο βήμα πριν από διεύρυνση ή ανύψωση του ανοίγματος, που όμως είναι ξεχωριστή εργασία και χρειάζεται εκτίμηση από πολιτικό μηχανικό.

Η μονάδα στον τιμοκατάλογο είναι το τεμάχιο, δηλαδή μία κάσα. Εννοείται μια συνηθισμένη μονόφυλλη κάσα. Δίφυλλες, συρόμενες ή ειδικές κάσες, όπως οι κάσες θωρακισμένων ή πυράντοχων θυρών, εξετάζονται συνήθως χωριστά.

Στον τιμοκατάλογο υπάρχουν δύο εργασίες: κόψιμο μεταλλικής κάσας σε οπλισμένο σκυρόδεμα έως 10 cm και έως 15 cm. Αυτό που μετράει είναι το πάχος του τοίχου όπου κάθεται η κάσα, άρα και το βάθος που πρέπει να κοπεί. Φαίνεται μικρή διαφορά, αλλά αλλάζει τα εργαλεία, τη σειρά των εργασιών και τον χρόνο.

• Τυπικός τοίχος: έως 10 cm είναι συνήθως λεπτά τοιχώματα από μπετό, για παράδειγμα σε αποθήκες, λεβητοστάσια, φρεάτια ή εσωτερικά χωρίσματα σε ορισμένες κατασκευές. Πάχος γύρω στα 15 cm και πάνω έχουν πιο συχνά τοιχώματα που ανήκουν στον φέροντα οργανισμό του κτιρίου.
• Εργαλεία: σε τοίχο έως 10 cm μπορεί συχνά να δουλέψει μεγάλος γωνιακός τροχός με διαμαντόδισκο περίπου 230 mm, που κόβει βάθος περίπου 6 έως 7 cm. Γι' αυτό κόβεται και από τις δύο πλευρές και οι τομές συναντιούνται στη μέση. Στα 15 cm αυτό δεν φτάνει και χρησιμοποιείται χειροκίνητο δισκοπρίονο μπετού με μεγαλύτερο δίσκο ή άλλος εξοπλισμός.
• Κίνδυνος για την κατασκευή: ένα λεπτό τοίχωμα συχνά δεν φέρει φορτία, άρα το κόψιμο της κάσας είναι μικρότερη επέμβαση. Στην Ελλάδα όμως σχεδόν κάθε τοίχος από μπετό μπορεί να είναι μέρος του φέροντα οργανισμού, οπότε μην το θεωρήσετε δεδομένο πριν το ελέγξει κάποιος που ξέρει.
• Κραδασμοί και σταθερότητα: ο λεπτός τοίχος πάλλεται πιο εύκολα όταν δουλεύεται με βία και μπορεί να ραγίσει και μακριά από το άνοιγμα. Εδώ αξίζει ακόμα περισσότερο να κόβεται ήρεμα και η κάσα να μην ξεριζώνεται.
• Χρόνος και δυσκολία: μικρότερο βάθος σημαίνει λιγότερο χρόνο κοπής, λιγότερη λάσπη ή σκόνη και λιγότερη φθορά του δίσκου. Η δουλειά ανά κάσα είναι συνήθως πιο γρήγορη.

Αν δεν είστε σίγουροι ποια περίπτωση σας αφορά, μετρήστε τον τοίχο μέσα στο άνοιγμα, δηλαδή το πάχος του μπετού χωρίς σοβά και πλακάκι. Αν βγαίνει γύρω στα 10 cm και το βάθος της κάσας αντιστοιχεί, ανήκει εδώ. Αν το πάχος είναι ανάμεσα σε 10 και 15 cm, επιλέξτε την άλλη εργασία.

Η κάσα αφαιρείται χωρίς να αλλάξει το σχήμα του ανοίγματος, αλλά παραμένει επέμβαση σε τοίχο από οπλισμένο σκυρόδεμα. Μια καλή προετοιμασία γλιτώνει και χρόνο και ζημιές.

Πολυκατοικία και γείτονες

Σε πολυκατοικία ενημερώστε από πριν τον διαχειριστή, ιδίως αν η πόρτα βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο, όπως λεβητοστάσιο ή αποθήκη. Ρωτήστε ποιες ώρες επιτρέπονται θορυβώδεις εργασίες και πού μπορούν να μείνουν προσωρινά τα μπάζα. Ενημερώστε και τους γείτονες, γιατί ο τροχός στο μπετό ακούγεται σε όλο το κτίριο.

Αν σκοπεύετε να μεγαλώσετε ή να μετακινήσετε το άνοιγμα ή αν έχετε αμφιβολία για το αν ο τοίχος είναι φέρων, ζητήστε τη γνώμη πολιτικού μηχανικού. Το αν μπορεί να κοπεί οπλισμός γύρω από άνοιγμα είναι θέμα στατικής επάρκειας και όχι απόφαση του τεχνίτη.

Τι πρέπει να είναι έτοιμο στον χώρο

• η πόρτα ξεκρεμασμένη, πόμολα, κλειδαριές και κατωκάσι αφαιρεμένα, εκτός αν συμφωνήθηκε διαφορετικά,
• οι χώροι και στις δύο πλευρές του ανοίγματος άδειοι σε ακτίνα τουλάχιστον μερικών μέτρων,
• το δάπεδο καλυμμένο με γερή προστασία, για υγρή κοπή με αδιάβροχο νάιλον και πάνελ,
• το ρεύμα στο κύκλωμα του διακόπτη και των πριζών δίπλα στην πόρτα κλειστό και ασφαλισμένο,
• γνωστό από πού περνούν καλώδια, σωλήνες νερού, θέρμανσης ή φυσικού αερίου κοντά στην κάσα,
• πρίζα για τα εργαλεία και χώρος για τα μπάζα,
• οι γείτονες ενημερωμένοι για τη θορυβώδη εργασία στις ώρες που προβλέπει ο κανονισμός της πολυκατοικίας.

Δίπλα σε μια πόρτα περνάει σχεδόν πάντα καλώδιο για τον διακόπτη, συχνά σε αυλάκι ή σωλήνα κολλητά στην κάσα. Αν πρέπει να μετακινηθεί ή να αποσυνδεθεί, αυτό είναι δουλειά για αδειούχο ηλεκτρολόγο, όχι για το συνεργείο που κόβει το μπετό. Σε λεβητοστάσια προσέξτε και τις σωληνώσεις αερίου: αν μυρίσετε αέριο, βγείτε αμέσως από τον χώρο και καλέστε το 112.

Αυτοψία και σημάδεμα της τομής

Ο τεχνίτης μετράει πρώτα το πάχος του τοίχου, ελέγχει αν γύρω από την κάσα υπάρχει πλακάκι ή άλλη επένδυση και εντοπίζει τις εγκαταστάσεις με ανιχνευτή. Σημαδεύει τις γραμμές κοπής και στις δύο πλευρές. Η τομή γίνεται έτσι ώστε να μη φύγει περισσότερο μπετό απ' όσο χρειάζεται. Αν στο άνοιγμα θα μπει νέα κάσα με συγκεκριμένες διαστάσεις, λαμβάνεται υπόψη και το τελικό καθαρό πλάτος και ύψος.

Υγρή ή ξηρή κοπή

Όταν κόβεται μπετό, παράγεται λεπτή σκόνη με κρυσταλλικό πυρίτιο, που είναι επικίνδυνη για την υγεία. Στην υγρή κοπή ο δίσκος ψύχεται με νερό, η σκόνη δένει σε λάσπη και ο δίσκος φθείρεται λιγότερο. Το μειονέκτημα είναι το νερό και η λάσπη, που πρέπει να μαζεύονται συνεχώς. Σε κατοικημένο σπίτι με ξύλινο πάτωμα ή laminate προτιμάται συχνά ξηρή κοπή με αναρρόφηση από βιομηχανική σκούπα κατάλληλης κατηγορίας, ενώ οι τεχνίτες φορούν μάσκα τουλάχιστον FFP3. Συμφωνήστε από πριν ποια μέθοδο θα χρησιμοποιήσει το συνεργείο, γιατί από αυτό εξαρτάται πώς θα προστατέψετε το δάπεδο.

Κοπή από τις δύο πλευρές

Σε τοίχο έως 10 cm κόβεται συνήθως πρώτα από τη μία πλευρά όσο βάθος επιτρέπει ο δίσκος και μετά από την άλλη, στην ίδια ακριβώς γραμμή. Οι τομές πρέπει να συναντηθούν στη μέση. Ο τεχνίτης κόβει αργά, σε περισσότερα περάσματα, ώστε να μην υπερθερμαίνεται ο δίσκος και να μην πάλλεται άσκοπα ο τοίχος. Στις γωνίες η τομή δεν προχωρά πιο πέρα απ' όσο χρειάζεται, για να μην αδυνατίσει το μπετό πάνω από το πρέκι.

Κοπή του προφίλ και αφαίρεση της κάσας

Το ατσάλινο προφίλ κόβεται συνήθως σε μερικά σημεία, τυπικά στο πάνω μέρος των ορθοστατών και στο οριζόντιο τμήμα. Έτσι η κάσα χωρίζεται σε μικρότερα κομμάτια που βγαίνουν σταδιακά και ελεγχόμενα. Τα υπολείμματα των αγκυρώσεων που προεξέχουν από το μπετό κόβονται στο ίδιο επίπεδο με τον τοίχο. Αν το εσωτερικό της κάσας ήταν γεμάτο μπετό, ένα μέρος του γεμίσματος φεύγει μαζί με το προφίλ και το υπόλοιπο καθαρίζεται προσεκτικά.

Καθάρισμα και τακτοποίηση

Στο τέλος οι λαμπάδες καθαρίζονται από υπολείμματα κονιάματος, οι κοφτερές ακμές τροχίζονται και τα απορρίμματα διαχωρίζονται. Το μέταλλο μπαίνει χωριστά από τα μπάζα του μπετού, γιατί έχει διαφορετική διαχείριση. Η λάσπη ή η σκόνη μαζεύεται με σκούπα και ο χώρος παραδίδεται έτοιμος για το επόμενο συνεργείο.

Πόσο διαρκεί

Για μια συνηθισμένη μονόφυλλη κάσα σε τοίχο έως 10 cm και με καλά προετοιμασμένο χώρο, το κόψιμο και η αφαίρεση διαρκούν συνήθως λίγες ώρες. Τον χρόνο μεγαλώνουν το πλακάκι, οι εγκαταστάσεις που πρέπει να παρακαμφθούν, η υγρή κοπή με περισσότερο καθάρισμα ή η δύσκολη πρόσβαση. Δεν υπάρχει στέγνωμα ή ωρίμανση υλικού, αλλά μετά από υγρή κοπή αφήστε τις λαμπάδες να στεγνώσουν πριν από σοβά ή κόλλημα της νέας κάσας, συνήθως τουλάχιστον μία έως δύο ημέρες, ανάλογα με τον αερισμό.

Η τιμή ανά τεμάχιο βασίζεται σε μια συνηθισμένη κατάσταση. Στην πράξη υπάρχουν αποκλίσεις και προς τις δύο κατευθύνσεις και καλό είναι να ξέρετε γιατί.

Πιο εύκολη γίνεται η δουλειά όταν υπάρχουν:

• ελεύθερος χώρος και από τις δύο πλευρές του τοίχου, ώστε να κοπεί αμφίπλευρα,
• καθαρός τοίχος από μπετό χωρίς πλακάκι και χωρίς χοντρό σοβά,
• γνωστή διαδρομή των εγκαταστάσεων και κλειστό ρεύμα,
• περισσότερες κάσες στο ίδιο ακίνητο, που γίνονται η μία μετά την άλλη χωρίς μεταφορά εξοπλισμού,
• δυνατότητα υγρής κοπής χωρίς ανησυχία για το δάπεδο.

Πιο δύσκολη γίνεται όταν υπάρχουν:

• πλακάκια σε μπάνιο, κουζίνα ή διάδρομο, που πρέπει πρώτα να κοπούν προσεκτικά για να μη σπάσουν παραπέρα,
• κάσα κολλητά σε γωνία δωματίου ή σε εντοιχισμένη ντουλάπα, όπου δεν χωράει το εργαλείο,
• τοίχος πιο χοντρός απ' ό,τι υπολογιζόταν ή συνδυασμός μπετού με επιπλέον στρώση από τούβλο,
• πυκνός οπλισμός ακριβώς δίπλα στην κάσα, που επιβραδύνει την κοπή και φθείρει περισσότερο τον δίσκο,
• άγνωστες εγκαταστάσεις, ιδίως καλώδια που περνούν κολλητά στο προφίλ,
• κατοικημένο σπίτι, όπου πρέπει να προστατευτούν έπιπλα και δάπεδα και να περιοριστεί η σκόνη στο ελάχιστο.

Το κόψιμο της κάσας είναι συνήθως από τις πρώτες εργασίες καθαίρεσης. Ό,τι ακολουθεί επηρεάζει πόσο ακριβής πρέπει να είναι η κοπή, γι' αυτό είναι καλό να έχετε πρόγραμμα από πριν.

• ηλεκτρολόγος: ιδανικά σημαδεύει ή μετακινεί το καλώδιο του διακόπτη πριν από την κοπή και μετά την αφαίρεση της κάσας περνάει τη νέα γραμμή στο αυλάκι,
• σοβατζής: ισιώνει τις λαμπάδες, γεμίζει τα σημεία που έσπασαν και ετοιμάζει το άνοιγμα στη σωστή διάσταση για τη νέα κάσα,
• πλακάς ή τεχνίτης δαπέδων: με την αλλαγή πόρτας συχνά λύνεται και το θέμα του κατωκασιού και της μετάβασης ανάμεσα στα δάπεδα, οπότε πρέπει να ξέρει πού τελειώνει το άνοιγμα και ποιο θα είναι το τελικό ύψος δαπέδου,
• προμηθευτής πόρτας: η ξύλινη κάσα με πρεβάζια θέλει ίσιες και κάθετες λαμπάδες και σωστό πάχος τοίχου μαζί με τον σοβά, οπότε πρέπει να μετρήσει μετά την αφαίρεση της παλιάς κάσας και το ίσιωμα,
• ελαιοχρωματιστής: έρχεται στο τέλος, όταν οι λαμπάδες έχουν στεγνώσει και η νέα κάσα έχει μπει.

Στην πράξη συμβαίνει συχνά να παραγγέλνεται η πόρτα με βάση την παλιά κάσα και, μόλις αυτή βγει, να αποδεικνύεται ότι το άνοιγμα έχει άλλη διάσταση από την αναμενόμενη. Είναι προτιμότερο να μετρηθεί το καθαρό άνοιγμα, ακόμα κι αν η παραγγελία καθυστερήσει λίγες ημέρες.

Τα περισσότερα προβλήματα αυτής της δουλειάς δεν φαίνονται αμέσως, αλλά όταν τοποθετείται η νέα πόρτα ή μερικούς μήνες αργότερα.

Οι τομές δεν συναντήθηκαν στη μέση

Όταν κόβεται από τις δύο πλευρές, οι γραμμές μπορεί να είναι μετατοπισμένες. Στη μέση του τοίχου μένει τότε ένα ανώμαλο σκαλοπάτι που σπάει ακανόνιστα. Οι λαμπάδες βγαίνουν οδοντωτές και ο σοβατζής πρέπει να γεμίσει πολύ υλικό. Αυτό φαίνεται όταν η νέα κάσα δεν κάθεται ίσια ή όταν από πίσω της μένουν κενά.

Κάσα ξεριζωμένη με τη δύναμη

Αν κάποιος βιαστεί να τη λοστάρει πριν κοπεί εντελώς η σύνδεση, ο λεπτός τοίχος μπορεί να ραγίσει. Η ρωγμή εμφανίζεται κάποιες φορές μετά το βάψιμο, λοξά από τη γωνία του ανοίγματος. Σε τοίχο έως 10 cm ο κίνδυνος αυτός είναι μεγαλύτερος απ' ό,τι σε χοντρό τοίχο.

Κομμένο καλώδιο ή σωλήνας

Ένα κομμένο καλώδιο σημαίνει διακοπή κυκλώματος και στη χειρότερη περίπτωση ατύχημα. Γι' αυτό δεν κόβεται ποτέ τίποτα χωρίς κλειστό ρεύμα και χωρίς εντοπισμό των εγκαταστάσεων. Ένας σωλήνας νερού ή θέρμανσης που χτυπήθηκε φαίνεται από διαρροή και υγρούς λεκέδες, κάποιες φορές ακόμα και στο ταβάνι του κάτω διαμερίσματος.

Κομμένος οπλισμός πάνω από το άνοιγμα

Αν η τομή στις γωνίες συνεχίσει πάνω από το πρέκι ή προς τα πλάγια, αδυνατίζουν το μπετό και ο οπλισμός γύρω από το άνοιγμα. Σε τοίχωμα που δεν φέρει φορτία αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ρωγμές, σε φέρον τοίχωμα είναι σοβαρό πρόβλημα. Η τομή πρέπει να σταματά ακριβώς εκεί που τελείωνε η κάσα, εκτός αν ο πολιτικός μηχανικός ορίσει κάτι άλλο.

Νερό και σκόνη στο σπίτι

Σε υγρή κοπή χωρίς σωστή συλλογή νερού, το ξύλινο πάτωμα ή το laminate ποτίζει και φουσκώνει. Σε ξηρή κοπή χωρίς αναρρόφηση, η λεπτή σκόνη απλώνεται σε όλο το σπίτι και κάθεται στα έπιπλα για εβδομάδες. Και τα δύο είναι θέμα προετοιμασίας, όχι τύχης.

Η κοπή οπλισμένου σκυροδέματος σε κατοικημένο κτίριο δεν είναι δουλειά για ερασιτέχνη. Είναι επέμβαση στην κατασκευή, γίνεται με ισχυρά εργαλεία όπου υπάρχει κίνδυνος ανάκρουσης του δίσκου και παράγει σκόνη επικίνδυνη για την υγεία. Επιπλέον, κοντά στην κάσα σχεδόν πάντα περνούν ρεύμα ή σωληνώσεις. Μπορείτε όμως να γλιτώσετε χρόνο στο συνεργείο και να μειώσετε τον κίνδυνο ζημιών αν ετοιμάσετε τον χώρο με αυτή τη σειρά:

1. Ξεκρεμάστε την πόρτα και αφαιρέστε πόμολο, κλειδαριά και σοβατεπί δίπλα στο άνοιγμα.
2. Αδειάστε τον χώρο γύρω από το άνοιγμα και σκεπάστε τα έπιπλα που μένουν με νάιλον, κολλημένο με ταινία.
3. Στρώστε νάιλον στο δάπεδο και από πάνω γερά πάνελ ή χαρτόνια βαρέως τύπου.
4. Κλείστε και σφραγίστε με ταινία τις πόρτες προς τα υπόλοιπα δωμάτια.
5. Ρωτήστε τον διαχειριστή ποιες ώρες επιτρέπεται θόρυβος και πού μπορούν να μείνουν τα μπάζα.
6. Συγκεντρώστε κατόψεις ή φωτογραφίες των εγκαταστάσεων, αν υπάρχουν από παλαιότερες εργασίες.

Την αποσύνδεση και μετακίνηση της ηλεκτρικής εγκατάστασης αφήστε στον ηλεκτρολόγο. Αν δεν είστε σίγουροι αν ο τοίχος είναι φέρων, ζητήστε τη γνώμη πολιτικού μηχανικού.

Ελέγξτε το αποτέλεσμα αμέσως, όσο το συνεργείο είναι ακόμα εκεί. Θα σας βοηθήσουν ένα αλφάδι, ένα μέτρο και ένας φακός, που τον στρέφετε λοξά πάνω στις λαμπάδες. Προσέξτε κυρίως τα εξής:

• η κάσα έχει βγει ολόκληρη μαζί με τις αγκυρώσεις και δεν προεξέχει μέταλλο από το μπετό,
• οι λαμπάδες είναι ίσιες, χωρίς βαθιά σπασίματα και χωρίς σκαλοπάτι στη μέση του τοίχου,
• οι γωνίες του ανοίγματος δεν έχουν κοπεί πιο πέρα από εκεί που έφτανε η παλιά κάσα,
• γύρω από το άνοιγμα δεν υπάρχουν νέες ρωγμές στον τοίχο, στο ταβάνι ή στον διπλανό σοβά,
• οι εγκαταστάσεις ρεύματος, νερού και θέρμανσης δεν έχουν πάθει ζημιά και τα κυκλώματα λειτουργούν,
• οι καθαρές διαστάσεις του ανοίγματος ταιριάζουν με ό,τι χρειάζεται η νέα κάσα,
• το δάπεδο και τα έπιπλα δεν έχουν ζημιές από νερό, λάσπη ή θραύσματα,
• τα μεταλλικά απορρίμματα και τα μπάζα έχουν απομακρυνθεί ή τοποθετηθεί όπως συμφωνήθηκε,
• ο χώρος έχει σκουπιστεί και είναι έτοιμος για το επόμενο συνεργείο.