Σκάψιμο καναλιών για υδραυλικά σε μπετόν

Η σωστή δουλειά ξεκινά πριν ανάψει το μηχάνημα. Ο υδραυλικός ξεκαθαρίζει πρώτα πού θα βγουν οι παροχές για μπαταρίες, λεκάνη, πλυντήριο και νεροχύτη. Πολύ συχνά στην Ελλάδα το νερό μοιράζεται από κολεκτέρ, οπότε οι γραμμές ξεκινούν από ένα σημείο και πρέπει να σχεδιαστούν με όσο το δυνατόν μικρότερες διαδρομές και λίγες γωνίες.

1. Κλείσιμο και άδειασμα του νερού στο τμήμα του διαμερίσματος όπου γίνεται η δουλειά, αν υπάρχουν ήδη σωληνώσεις.
2. Εντοπισμός κρυφών γραμμών με ανιχνευτή, κυρίως ρεύματος, φυσικού αερίου και θέρμανσης, και σύγκριση με τα σχέδια, αν υπάρχουν.
3. Χάραξη των διαδρομών στον τοίχο με μολύβι, αλφάδι ή λέιζερ, μόνο κάθετα και οριζόντια.
4. Κάλυψη δαπέδου και επίπλων με νάιλον, σφράγισμα της πόρτας και σύνδεση αναρρόφησης σκόνης.
5. Κοπή δύο παράλληλων γραμμών με την καναλοφρέζα στο βάθος που χρειάζεται.
6. Αφαίρεση του μπετόν ανάμεσα στις γραμμές με ελαφρύ κρουστικό πιστολέτο ή καλέμι.
7. Καθάρισμα του καναλιού, έλεγχος βάθους και πλάτους, απομάκρυνση των χαλαρών κομματιών.

Στη συνέχεια ο υδραυλικός περνά τον σωλήνα μέσα σε μονωτικό σπιράλ ή μανδύα, τον στερεώνει και πριν τον κλείσει κάνει δοκιμή πίεσης. Μόνο όταν η εγκατάσταση κρατάει πίεση, το κανάλι γεμίζει με τσιμεντοκονία ή κατάλληλο επισκευαστικό κονίαμα.

Στο μπετόν σήμερα χρησιμοποιείται συνήθως καναλοφρέζα με δύο διαμαντόδισκους. Κόβει με ακρίβεια, το βάθος ρυθμίζεται από πριν και με συνδεδεμένη ηλεκτρική σκούπα η σκόνη μειώνεται αισθητά. Ο τοίχος δεν δέχεται άσκοπα χτυπήματα, έτσι ο σοβάς και το μπετόν γύρω από το κανάλι μένουν γερά.

Το σκάψιμο με σφυρί και καλέμι ή μόνο με πιστολέτο χωρίς προκοπή έχει νόημα εκεί που η φρέζα δεν χωράει: σε γωνίες, πίσω από στήλες, δίπλα σε κάσες πορτών. Είναι αργό, το κανάλι βγαίνει φαρδύτερο και ακανόνιστο και συχνά ξεκολλά γύρω του μεγαλύτερο κομμάτι υλικού, που μετά πρέπει να συμπληρωθεί.

Γιατί έχει σημασία; Ένα στενό και ίσιο κανάλι κλείνει γρήγορα, θέλει λίγο υλικό και κάτω από τα πλακάκια δεν δημιουργούνται καμπούρες. Ένας σπασμένος τοίχος αντίθετα θέλει επισκευή σε μεγαλύτερη επιφάνεια.

Στις περισσότερες ελληνικές πολυκατοικίες οι εσωτερικοί τοίχοι είναι από τούβλο, ενώ από οπλισμένο σκυρόδεμα είναι ο φέρων σκελετός: κολώνες, δοκάρια, τοιχία και πλάκες. Όταν λοιπόν ο σωλήνας πρέπει να περάσει από μπετόν, συνήθως ακουμπά δομικό στοιχείο που κρατά όλο το κτίριο. Ο οπλισμός βρίσκεται συχνά μόνο λίγα εκατοστά κάτω από την επιφάνεια και ένα βαθύτερο κανάλι τον βρίσκει εύκολα.

• Σε κολώνες, δοκάρια και τοιχία μην ανοίγετε κανάλια χωρίς τη γνώμη πολιτικού μηχανικού. Τα οριζόντια κανάλια αδυνατίζουν το στοιχείο περισσότερο από τα κάθετα.
• Στις πλάκες οροφής δεν ανοίγονται κανάλια για νερό.
• Καλό είναι να ενημερώσετε τον διαχειριστή και τους γείτονες για τις θορυβώδεις εργασίες και να τηρήσετε τις ώρες κοινής ησυχίας.

Αν η διαδρομή μέσα από δομικό στοιχείο δεν αποφεύγεται, μια συνηθισμένη λύση είναι η ψευδοτοιχοποιία από γυψοσανίδα ή σύστημα εγκατάστασης, μέσα στην οποία ο σωλήνας περνά χωρίς σκάψιμο. Στο μπάνιο βολεύει συχνά έτσι κι αλλιώς, γιατί εκεί χωράει και το καζανάκι για κρεμαστή λεκάνη. Ο γυψοσανιδάς τη στήνει σε λίγο χρόνο.

Η δυσκολία, και άρα το τελικό κόστος, εξαρτάται από μερικά πράγματα που μπορείτε να δείτε από πριν:

• υλικό του τοίχου: το απλό μπετόν κόβεται πιο εύκολα από σκληρό οπλισμένο σκυρόδεμα με πυκνό σίδερο,
• μήκος και αριθμός καναλιών: κάθε παροχή και κάθε διακλάδωση σημαίνει ακόμη μία κοπή,
• βάθος: χοντρότερος σωλήνας με μόνωση θέλει βαθύτερο και φαρδύτερο κανάλι,
• πρόσβαση: μικρό μπάνιο, γωνίες, δουλειά γύρω από τη στήλη ή επιπλωμένο σπίτι καθυστερούν τη δουλειά,
• άδειος χώρος: σε διαμέρισμα χωρίς έπιπλα και παλιά πλακάκια η δουλειά γίνεται πιο γρήγορα και πιο καθαρά,
• άγνωστες γραμμές: αν δεν υπάρχουν σχέδια, ο εντοπισμός καλωδίων και άλλων σωληνώσεων θέλει περισσότερο χρόνο.

Στην πράξη συμβαίνει συχνά τα κανάλια να ανοίγονται λοξά, για να βγει πιο σύντομη η διαδρομή. Λίγα χρόνια αργότερα κάποιος τρυπά για ένα ράφι και βρίσκει τον σωλήνα. Οι κάθετες και οριζόντιες διαδρομές μαντεύονται εύκολα ακόμη και χωρίς σχέδιο.

Άλλο λάθος είναι το πολύ ρηχό κανάλι. Ο σωλήνας εξέχει, ο σοβάς από πάνω ραγίζει και στο κρύο νερό εμφανίζεται συμπύκνωση. Το πολύ βαθύ κανάλι αδυνατίζει χωρίς λόγο τον τοίχο και στο σκυρόδεμα πλησιάζει τον οπλισμό. Συνήθως αναφέρεται βάθος περίπου 3 έως 5 cm και πλάτος περίπου 4 έως 6 cm, πάντα όμως ανάλογα με τη διάμετρο του σωλήνα μαζί με τη μόνωση και με το υλικό του τοίχου.

Συχνό είναι επίσης να κλείνει ο σωλήνας χωρίς δοκιμή πίεσης και χωρίς φωτογραφίες. Ένα ρεζιλίκι κάτω από τα πλακάκια σημαίνει σπάσιμο έτοιμου τοίχου. Ο σωλήνας ζεστού νερού, είτε από ηλιακό είτε από θερμοσίφωνα, καλό είναι να μπαίνει σε σπιράλ, ώστε να μπορεί να κινείται λίγο με τις αλλαγές θερμοκρασίας χωρίς να ραγίζει ο σοβάς.

Τέλος η ασφάλεια: η σκόνη του μπετόν βλάπτει τους πνεύμονες. Χρειάζονται μάσκα κατηγορίας FFP2 ή FFP3, γυαλιά, ωτοασπίδες και αναρρόφηση. Αν κατά τη δουλειά τραυματιστεί σωλήνας φυσικού αερίου, σταματήστε αμέσως, μην ανάβετε φωτιά ούτε χρησιμοποιείτε ηλεκτρικές συσκευές και διακόπτες, ανοίξτε παράθυρα, βγείτε από το σπίτι και καλέστε τη γραμμή βλαβών του δικτύου φυσικού αερίου ή το 112. Αν χτυπηθεί καλώδιο, κατεβάστε την ασφάλεια στον πίνακα και καλέστε ηλεκτρολόγο.

Πριν γεμίσουν τα κανάλια, αξίζει να περάσετε μαζί με τον τεχνίτη μερικά σημεία:

• τα κανάλια πάνε μόνο κάθετα και οριζόντια, σύμφωνα με τη διαδρομή που συμφωνήθηκε,
• βάθος και πλάτος ταιριάζουν στον σωλήνα με τη μόνωση και ο σωλήνας δεν εξέχει πουθενά από την επιφάνεια του τοίχου,
• τα χείλη των καναλιών είναι ίσια και ο σοβάς γύρω τους δεν έχει ξεκολλήσει,
• δεν έχει πειραχτεί καμία γραμμή ρεύματος, αερίου ή θέρμανσης,
• σε κολώνες, δοκάρια και τοιχία τηρήθηκε η γνώμη του μηχανικού,
• ο σωλήνας είναι στερεωμένος, μέσα σε σπιράλ και πέρασε τη δοκιμή πίεσης,
• υπάρχουν φωτογραφίες των διαδρομών με ορατές αποστάσεις από γωνίες και δάπεδο,
• τα κανάλια είναι γεμάτα σφιχτά και στο ίδιο επίπεδο με την επιφάνεια, έτοιμα για σοβά ή για τον πλακά.