Ξηρό δάπεδο με διογκωμένη άργιλο και πλάκες Rigidur

Η κατασκευή έχει αρκετές στρώσεις. Στο κάτω μέρος μπαίνει μια διαχωριστική στρώση. Σε τσιμεντένια πλάκα είναι συνήθως μεμβράνη, που προστατεύει από την υγρασία που έχει μείνει στο μπετόν. Σε ξύλινο πάτωμα είναι χαρτί ή ύφασμα, ώστε οι λεπτοί κόκκοι να μην πέφτουν από τις χαραμάδες. Γύρω γύρω στους τοίχους κολλιέται περιμετρική ταινία διαστολής. Ακολουθεί το υπόστρωμα εξομάλυνσης από διογκωμένη άργιλο, δηλαδή ψημένο πηλό. Είναι ελαφρύ υλικό, δεν καίγεται και δεν απορροφά νερό. Από πάνω μπαίνουν οι πλάκες Rigidur, φτιαγμένες από γύψο και ίνες κυτταρίνης. Τα στοιχεία δαπέδου έχουν συνήθως πάχος περίπου 20 έως 25 mm. Συχνά αποτελούνται από δύο φύλλα κολλημένα μετατοπισμένα, έτσι στις άκρες σχηματίζεται πατούρα ή κούμπωμα.

Η διογκωμένη άργιλος κυκλοφορεί και με εμπορικές ονομασίες, όπως Liapor ή Leca. Τεχνικά πρόκειται για το ίδιο σύστημα. Η διαφορά βρίσκεται συνήθως στο τι ακριβώς περιλαμβάνει ο τεχνίτης στη δουλειά. Όταν παίρνετε προσφορά, ελέγξτε:

• με ποιο πάχος υποστρώματος υπολογίζει και τι γίνεται αν χρειαστεί περισσότερο,
• αν περιλαμβάνονται η διαχωριστική στρώση, η ταινία διαστολής και οι βίδες,
• ποιος τύπος πλακών δαπέδου θα μπει και αν οι αρμοί θα κολληθούν και θα βιδωθούν,
• αν περιλαμβάνεται το τρίψιμο των αρμών και η προετοιμασία για το συγκεκριμένο τελικό δάπεδο.

Έχει νόημα κυρίως εκεί όπου η υγρή μπετοκονία θα δημιουργούσε προβλήματα. Το ξύλινο πάτωμα πάνω σε δοκάρια δεν αντέχει ούτε υγρασία ούτε μεγάλο βάρος. Σε μια παλιά πολυκατοικία δεν θέλετε να φορτώσετε άσκοπα την πλάκα, ούτε να περιμένετε εβδομάδες να στεγνώσει το μπετόν. Σε σοφίτα ή σε όροφο χωρίς ασανσέρ είναι δύσκολο να ανεβάσετε σακιά και να ανακατέψετε κονιάματα. Επιπλέον η διογκωμένη άργιλος βελτιώνει λίγο τη θερμομόνωση και την ηχομόνωση. Αυτό το καταλαβαίνετε πάνω από πυλωτή ή αποθήκη που δεν θερμαίνεται, ή σε διαμέρισμα πάνω από γείτονες.

Πάνω στο σύστημα μπαίνει laminate, βινυλικό δάπεδο, ξύλινο πάτωμα, μοκέτα, ακόμα και πλακάκι. Για το πλακάκι όμως ακολουθήστε τις οδηγίες του κατασκευαστή των πλακών. Ο πλακάς πρέπει να χρησιμοποιήσει ελαστική κόλλα και στο μπάνιο στεγανοποίηση του ίδιου συστήματος. Σε χώρους με μόνιμη υγρασία ή με μεγάλα σημειακά φορτία, το ξηρό δάπεδο δεν μπαίνει χωρίς να ρωτήσετε πρώτα τον κατασκευαστή.

Ένας επιδέξιος ερασιτέχνης μπορεί να φτιάξει αυτό το δάπεδο μόνος του, αν δουλέψει αργά και με ακρίβεια. Αυτό που μετράει είναι το πόσο ίσιο είναι το υπόστρωμα, όχι η ταχύτητα. Πριν ξεκινήσετε, διαβάστε τις οδηγίες τοποθέτησης του κατασκευαστή των πλακών. Οι αποστάσεις των βιδών, το είδος της κόλλας και το ελάχιστο πάχος υποστρώματος διαφέρουν από σύστημα σε σύστημα.

1. Αφαιρέστε το παλιό δάπεδο και ελέγξτε ότι η πλάκα ή το πάτωμα είναι γερό, στεγνό και χωρίς χαλαρά κομμάτια.
2. Σκουπίστε με ηλεκτρική σκούπα, ξύστε ό,τι είναι χαλαρό και κλείστε τις μεγάλες τρύπες.
3. Στρώστε τη διαχωριστική στρώση με επικαλύψεις και γυρίστε την λίγο πάνω στους τοίχους.
4. Κολλήστε την ταινία διαστολής περιμετρικά, ώστε να ξεπερνά το τελικό ύψος του δαπέδου.
5. Με λέιζερ ή αλφάδι σημαδέψτε το ύψος του τελειωμένου δαπέδου και αφαιρέστε το πάχος των πλακών.
6. Τοποθετήστε οδηγούς ή πήχεις ακριβώς στο ύψος του υποστρώματος.
7. Ρίξτε τη διογκωμένη άργιλο και τραβήξτε την με πήχη πάνω στους οδηγούς. Συμπιέστε ελαφρά σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Αν η στρώση είναι παχιά, δουλέψτε σε στρώσεις.
8. Βγάλτε τους οδηγούς και γεμίστε και ισιώστε τα αυλάκια που αφήνουν.
9. Βάλτε την πρώτη σειρά πλακών από τον τοίχο απέναντι από την πόρτα. Μην πατάτε πια πάνω στο ισιωμένο υπόστρωμα, πατάτε μόνο στις πλάκες που έχετε ήδη βάλει.
10. Απλώστε την κόλλα του συστήματος στις πατούρες ή στα κουμπώματα. Τοποθετήστε τις πλάκες με μετατοπισμένους αρμούς και βιδώστε τον αρμό.
11. Όταν σκληρύνει η κόλλα, ξύστε ό,τι έχει ξεχειλίσει και τρίψτε τα σημεία που εξέχουν.
12. Ελέγξτε την επιπεδότητα με πήχη, κόψτε την ταινία διαστολής που περισσεύει και αφήστε κενό στον τοίχο για το σοβατεπί.

Το πιο απλό είναι ένα ορθογώνιο δωμάτιο με γερή τσιμεντένια πλάκα και μικρές υψομετρικές διαφορές. Η δυσκολία μεγαλώνει με το πάχος του υποστρώματος: περισσότερο υλικό, περισσότερο κουβάλημα, περισσότερες στρώσεις για συμπίεση. Χρόνο προσθέτουν και οι γωνίες, οι εσοχές, οι σωληνώσεις στο δάπεδο, γύρω από τις οποίες πρέπει να ρίχνεις προσεκτικά το υλικό, και τα περάσματα ανάμεσα στα δωμάτια, όπου το ύψος πρέπει να ταιριάζει ακριβώς. Αν πρώτα πρέπει να σπάσει το παλιό δάπεδο, να επισκευαστεί η πλάκα ή να ανέβουν υλικά σε ψηλό όροφο χωρίς ασανσέρ, η δουλειά κρατάει περισσότερο. Για πλακάκι και για μπάνιο προστίθεται στεγανοποίηση και πιο πυκνό βίδωμα.

• Στραβό ή κακοϊσιωμένο υπόστρωμα. Η πλάκα από πάνω λυγίζει, ο αρμός τρίζει και το laminate ανοίγει στα κουμπώματα.
• Περπάτημα πάνω στο έτοιμο υπόστρωμα. Οι πατημασιές αφήνουν λακκούβες που κάτω από την πλάκα δεν τις βλέπει πια κανείς.
• Λίγη ή λάθος κόλλα. Οι πλάκες δεν δουλεύουν σαν ένα σώμα και οι αρμοί μετακινούνται.
• Χωρίς αρμό διαστολής στον τοίχο. Το δάπεδο δεν έχει χώρο να διασταλεί και ο θόρυβος περνάει στους τοίχους.
• Σκόνη και υπολείμματα κονιάματος κάτω από τη διαχωριστική στρώση. Το υπόστρωμα κάθεται άνισα.
• Υποτίμηση της αντοχής του πατώματος. Ακόμα και η ελαφριά κατασκευή έχει βάρος. Σε παλιά ξύλινα πατώματα αυτό πρέπει να ελεγχθεί από μηχανικό.

Πριν μπει το τελικό δάπεδο, περάστε το δάπεδο μαζί με τον τεχνίτη. Την επιπεδότητα τη μετράτε με πήχη δύο μέτρων. Σε συνηθισμένα δάπεδα γίνεται συνήθως δεκτή απόκλιση περίπου 2 mm σε αυτό το μήκος. Για πλακάκια μεγάλων διαστάσεων ή λεπτό βινυλικό χρειάζεται μεγαλύτερη ακρίβεια, σύμφωνα με τον κατασκευαστή του δαπέδου.

• ο πήχης δεν ανοίγει πουθενά περισσότερο από όσο επιτρέπει ο κατασκευαστής του τελικού δαπέδου,
• όταν περπατάτε, η πλάκα δεν λυγίζει, δεν κουνιέται και δεν τρίζει,
• οι αρμοί είναι μετατοπισμένοι, κολλημένοι και η κόλλα που ξεχείλισε έχει καθαριστεί,
• τα κεφάλια των βιδών είναι βυθισμένα και τίποτα δεν εξέχει,
• σε όλη την περίμετρο έχει μείνει κενό διαστολής,
• το ύψος στις πόρτες ταιριάζει με τα διπλανά δωμάτια,
• στο μπάνιο η στεγανοποίηση ανεβαίνει και στους τοίχους και στις γωνίες είναι ενισχυμένη με ταινία.