Λείανση υποστρώματος από μπετόν

Ο λειαντήρας διορθώνει την επιφάνεια, όχι μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Τα καταφέρνει καλά με μικρά εξογκώματα, μπετόν που έχει χυθεί και πήξει κοντά στους τοίχους, υπολείμματα κόλλας, χρώματος ή παλιού στόκου. Επίσης τραχύνει το πολύ λείο μπετόν, ώστε να κολλήσει καλύτερα το αστάρι, το αυτοεπιπεδούμενο κονίαμα ή η κόλλα.

Η λείανση αξίζει κυρίως όταν:

• έχουν μείνει στο υπόστρωμα κομμάτια από το προηγούμενο δάπεδο, κόλλα ή βαφή,
• νιώθετε με το χέρι εξογκώματα και ακμές,
• το μπετόν είναι μαλακό στην επιφάνεια, βγάζει σκόνη ή θρυμματίζεται,
• το μπετόν απορροφά νερό ανομοιόμορφα, δηλαδή σε ένα σημείο η σταγόνα χάνεται αμέσως και σε άλλο μένει στην επιφάνεια.

Αν όμως το δάπεδο έχει βουλιάξει, έχει λάκκους ή η μία πλευρά του δωματίου γέρνει, η λείανση από μόνη της δεν θα βοηθήσει. Τις ανωμαλίες τις μετράτε με έναν μακρύ πήχη. Για πλωτό δάπεδο αναφέρεται συνήθως ανοχή περίπου 2 έως 3 mm στα 2 μέτρα, ενώ για βινυλικά ή κολλητά δάπεδα η απαίτηση είναι συνήθως αυστηρότερη. Την ακριβή τιμή τη δίνει ο κατασκευαστής του δαπέδου. Όταν η απόκλιση είναι μεγαλύτερη, μετά τη λείανση ακολουθούν αστάρι και αυτοεπιπεδούμενο κονίαμα. Η λείανση λοιπόν είναι συχνά το πρώτο βήμα, όχι πάντα το μόνο.

Πρώτα ελέγχεται το υπόστρωμα. Με πήχη ή λέιζερ εντοπίζονται τα ψηλά σημεία, και με ελαφρύ χτύπημα με σφυράκι φαίνονται τα κούφια και τα αποκολλημένα κομμάτια. Οι ρωγμές και τα σπασίματα σημαδεύονται για να επισκευαστούν αργότερα. Αν υπάρχει παλιά κόλλα στο δάπεδο, πρέπει να ξέρετε τι υλικό είναι (περισσότερα γι' αυτό στην ενότητα με τα λάθη).

Ακολουθεί η ίδια η λείανση. Χρησιμοποιείται μονόδισκος ή πλανητικός λειαντήρας με διαμαντένια τμήματα, συνδεδεμένος με βιομηχανική σκούπα. Τα πιο χοντρά διαμαντένια τμήματα αφαιρούν κόλλες και εξογκώματα, τα πιο ψιλά εξομαλύνουν την επιφάνεια. Οι άκρες κοντά στους τοίχους, οι γωνίες και τα σημεία γύρω από σωλήνες τελειώνονται με μικρότερο γωνιακό τροχό και διαμαντόδισκο τύπου καμπάνας, γιατί το μεγάλο μηχάνημα δεν φτάνει μέχρι τον τοίχο.

Στο τέλος το υπόστρωμα σκουπίζεται προσεκτικά με ηλεκτρική σκούπα, ιδανικά δύο φορές. Η σκόνη που μένει στους πόρους χειροτερεύει την πρόσφυση των επόμενων στρώσεων. Αμέσως μετά περνιέται συνήθως αστάρι, που μειώνει την απορροφητικότητα του μπετόν και το προετοιμάζει για εξομάλυνση ή κόλλα.

Η πιο απλή περίπτωση είναι ένα γερό, ελαφρώς λερωμένο μπετόν σε μεγάλο άδειο δωμάτιο. Το μηχάνημα κινείται ομαλά και η δουλειά με το χέρι είναι λίγη. Τη δυσκολία, και άρα το κόστος, την αυξάνουν κυρίως τα εξής:

• παχιές στρώσεις παλιάς κόλλας, υπολείμματα από λάστιχο ή ασφαλτικά υλικά που "μπουκώνουν" τα διαμαντένια τμήματα,
• μικρά δωμάτια με πολλές γωνίες, όπου κυριαρχεί η δουλειά με τον μικρό τροχό στους τοίχους,
• πολύ σκληρό μπετόν, που θέλει άλλα διαμαντένια τμήματα και περισσότερα περάσματα,
• κατεστραμμένο υπόστρωμα με ρωγμές και αποκολλημένα κομμάτια, που πρέπει πρώτα να επισκευαστούν,
• έπιπλα, κάσες πορτών ή κατωφλιά που πρέπει να προστατευτούν ή να παρακαμφθούν,
• δουλειά σε σπίτι που κατοικείται, όπου πρέπει να σφραγιστούν καλά οι πόρτες και να περιοριστούν σκόνη και θόρυβος.

Σε πολυκατοικία καλό είναι να ενημερώσετε από πριν τον διαχειριστή και τους γείτονες. Ο λειαντήρας κάνει πολύ θόρυβο και ο κανονισμός της πολυκατοικίας συχνά ορίζει τις ώρες κοινής ησυχίας.

Στην πράξη συμβαίνει συχνά να λειαίνεται μόνο το κέντρο του δωματίου και να παραμελούνται οι άκρες. Κατά την τοποθέτηση, οι σανίδες κοντά στον τοίχο δεν πατάνε σωστά ή τα κλικ δεν κουμπώνουν. Δεύτερο συχνό λάθος είναι η λείανση χωρίς αναρρόφηση. Η σκόνη του μπετόν περιέχει λεπτή σκόνη χαλαζία, που βλάπτει τους πνεύμονες, και επιπλέον κάθεται παντού μέσα στο σπίτι.

Άλλα λάθη που επαναλαμβάνονται:

• υπερβολική λείανση ενός σημείου μέχρι να γίνει λάκκος, όταν το μηχάνημα μένει ακίνητο για πολύ,
• προσπάθεια να διορθωθούν μεγάλες υψομετρικές διαφορές μόνο με λείανση αντί για εξομάλυνση,
• ανεπαρκής απομάκρυνση της σκόνης πριν από το αστάρι,
• παράλειψη του ασταριού, οπότε η στρώση εξομάλυνσης μπορεί να ξεφλουδίσει ή να ραγίσει,
• λείανση άγνωστης παλιάς κόλλας χωρίς να έχει ελεγχθεί.

Το τελευταίο σημείο μετράει ιδιαίτερα σε παλαιότερα σπίτια και διαμερίσματα. Οι μαύρες ασφαλτικές κόλλες και ορισμένα παλιά δάπεδα, όπως παλιά πλακάκια βινυλίου, μπορεί να περιέχουν αμίαντο. Αν έχετε υποψία, δώστε δείγμα για έλεγχο σε εργαστήριο. Την αφαίρεση υλικών με αμίαντο πρέπει να την κάνει μόνο εξειδικευμένο, πιστοποιημένο συνεργείο, όχι ένας συνηθισμένος τεχνίτης δαπέδων ούτε ο ίδιος ο ιδιοκτήτης.

Ένα μικρό δωμάτιο με γερό μπετόν μπορείτε να το λειάνετε και μόνοι σας, αν νοικιάσετε λειαντήρα με σκούπα και δεν βιαστείτε. Αν υπάρχουν άγνωστες παλιές κόλλες, εκτεταμένες φθορές ή μεγάλη επιφάνεια, καλύτερα να καλέσετε επαγγελματία.

1. Αδειάστε το δωμάτιο και καλύψτε με νάιλον και ταινία τις πόρτες, τις περσίδες εξαερισμού και τον ηλεκτρικό πίνακα.
2. Ελέγξτε το υπόστρωμα με πήχη και σημαδέψτε τα ψηλά σημεία με μαρκαδόρο.
3. Χτυπήστε ελαφρά την επιφάνεια με σφυράκι και βγάλτε τα αποκολλημένα κομμάτια.
4. Φορέστε μάσκα FFP3, προστατευτικά γυαλιά, ωτοασπίδες και παπούτσια εργασίας.
5. Συνδέστε τον λειαντήρα με βιομηχανική σκούπα κατάλληλη για λεπτή σκόνη.
6. Λειάνετε σε κανονικές λωρίδες με μικρή επικάλυψη και μην αφήνετε το μηχάνημα να στέκεται στο ίδιο σημείο.
7. Περάστε πολλές φορές τα σημαδεμένα εξογκώματα και ελέγχετε συνεχώς με τον πήχη.
8. Τελειώστε άκρες και γωνίες με γωνιακό τροχό, διαμαντόδισκο τύπου καμπάνας και αναρρόφηση.
9. Σκουπίστε όλη την επιφάνεια προσεκτικά δύο φορές.
10. Περάστε αστάρι σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και αφήστε το να στεγνώσει.

Πριν από την τοποθέτηση ή την εξομάλυνση, ελέγξτε το υπόστρωμα και μόνοι σας, ακόμη κι αν τη λείανση την έκανε συνεργείο. Αρκούν ένας μακρύς πήχης, ένας φακός ακουμπισμένος χαμηλά πάνω από το δάπεδο και τα χέρια σας.

• η επιφάνεια είναι γερή, δεν θρυμματίζεται και αν τη χαράξετε με κλειδί δεν μένουν βαθιές γρατζουνιές,
• κάτω από τον πήχη, σε διάφορες κατευθύνσεις, δεν υπάρχουν κενά μεγαλύτερα από όσα επιτρέπει ο κατασκευαστής του δαπέδου,
• δεν έχουν μείνει υπολείμματα κόλλας, χρώματος ή λιπαρές κηλίδες,
• οι άκρες, οι γωνίες και τα σημεία γύρω από σωλήνες είναι λειασμένα όσο και το κέντρο,
• δεν υπάρχουν πουθενά λάκκοι από υπερβολική λείανση,
• το υπόστρωμα είναι καλά σκουπισμένο και αν περάσετε την παλάμη δεν μένει στρώση σκόνης,
• οι ρωγμές και τα σπασίματα έχουν επισκευαστεί ή είναι καθαρά σημαδεμένα για επισκευή,
• έχει συμφωνηθεί αν ακολουθεί αστάρι, εξομάλυνση ή κατευθείαν τοποθέτηση.