Τοποθέτηση υδρορροής κάτω από το γείσο

Η υδρορροή δεν είναι ένα σκέτο κομμάτι λαμαρίνας. Είναι σύστημα, και κάθε κομμάτι πρέπει να ταιριάζει με το επόμενο:

• στηρίγματα (άγκιστρα), που κρατούν το λούκι και καθορίζουν την κλίση του,
• το ίδιο το λούκι, μαζί με τους συνδέσμους για τις ενώσεις,
• τάπες, που κλείνουν τις άκρες,
• στόμιο εκροής, από όπου το νερό περνά στον κατακόρυφο σωλήνα,
• γωνίες, αν η στέγη δεν είναι απλή δίριχτη.

Στα σπίτια με κεραμοσκεπή και γείσο, η εξωτερική υδρορροή είναι η πιο συνηθισμένη λύση. Φαίνεται, καθαρίζεται εύκολα, και αν κάτι πάει στραβά, το νερό απλώς ξεχειλίζει από την μπροστινή άκρη. Δεν μπαίνει μέσα στη στέγη, όπως μπορεί να συμβεί με τις κρυφές υδρορροές.

Η σειρά των βημάτων μετράει. Αν το στόμιο ή το μήκος του λουκιού λυθούν αφού έχουν ενωθεί τα κομμάτια, συχνά πρέπει να ξεστηθούν αρκετά μέτρα από το σύστημα.

1. Μέτρηση του μήκους του γείσου και επιλογή του σημείου όπου θα κατεβαίνει ο σωλήνας. Ενδεικτικά, ένας κατακόρυφος σωλήνας εξυπηρετεί περίπου 10 μέτρα λουκιού.
2. Τοποθέτηση του πρώτου στηρίγματος στο ψηλότερο σημείο, συνήθως στην άκρη που απέχει περισσότερο από τον σωλήνα.
3. Υπολογισμός της υψομετρικής διαφοράς: μήκος σε μέτρα επί την κλίση, συνήθως 2 έως 5 χιλιοστά ανά μέτρο. Για 8 μέτρα με κλίση 3 χιλιοστά, η διαφορά βγαίνει 24 χιλιοστά.
4. Τοποθέτηση του τελευταίου στηρίγματος δίπλα στο στόμιο, χαμηλότερα κατά αυτή την τιμή, και τέντωμα ράμματος ανάμεσα στα δύο ακραία στηρίγματα.
5. Τοποθέτηση των ενδιάμεσων στηριγμάτων ακριβώς στο ράμμα. Τα μακριά στηρίγματα λυγίζουν με ειδικό εργαλείο, όχι με σφυρί, για να μη χαλάσει η βαφή.
6. Κόψιμο της τρύπας για το στόμιο στο χαμηλότερο σημείο, σε απόσταση από την άκρη όπως ορίζει ο κατασκευαστής, καθάρισμα των άκρων και ελαφρύ λύγισμα προς τα κάτω.
7. Τοποθέτηση του λουκιού στα στηρίγματα από το ψηλότερο σημείο προς το στόμιο: πρώτα σπρώχνεται μέσα η πίσω άκρη, μετά κλειδώνει η μπροστινή στη γλωττίδα του στηρίγματος.
8. Ένωση των κομματιών με τους συνδέσμους του συστήματος με λαστιχένια φλάντζα, τοποθέτηση και στεγάνωση των τάπων.
9. Σύνδεση του κατακόρυφου σωλήνα και δοκιμή με νερό.

Κάθε στήριγμα βιδώνεται με τουλάχιστον δύο βίδες, τα μακριά συνήθως με τρεις. Οι βίδες πρέπει να είναι ανοξείδωτες ή γαλβανιζέ. Οι απλές μαύρες ξυλόβιδες σκουριάζουν γρήγορα στο ύπαιθρο.

Τι μέγεθος λουκιού να διαλέξετε

Το μέγεθος δεν το διαλέγετε με βάση την εμφάνιση, αλλά με βάση την επιφάνεια της στέγης που στραγγίζει. Μετράει η κάτοψη, δηλαδή η στέγη όπως φαίνεται από πάνω, όχι η επιφάνεια στην κλίση. Κάθε κατασκευαστής δίνει πίνακα γι' αυτό. Σε μεγαλύτερες μονοκατοικίες χρησιμοποιείται συχνά διάμετρος 150 χιλιοστών. Στις απότομες στέγες το νερό κατεβαίνει πιο γρήγορα, και οι ελληνικές καταιγίδες ρίχνουν πολύ νερό σε λίγα λεπτά, οπότε αξίζει να πάτε ένα νούμερο μεγαλύτερο.

Γαλβανιζέ λαμαρίνα, αλουμίνιο, χαλκός ή πλαστικό

• Γαλβανιζέ και βαμμένη λαμαρίνα: συνηθισμένη, γερή, αντέχει καλά το χιόνι.
• Αλουμίνιο: ελαφρύ και δεν σκουριάζει, πολύ διαδεδομένο στην Ελλάδα, θέλει όμως προσεγμένη δουλειά στις ενώσεις.
• Χαλκός και τιτανιούχος ψευδάργυρος: επιλέγονται κυρίως σε πιο απαιτητική αρχιτεκτονική ή σε παραδοσιακά κτίρια.
• Πλαστικό (PVC): αθόρυβο και ελαφρύ, ταιριάζει κυρίως σε γκαράζ, στέγαστρα και μικρά σπίτια. Διαστέλλεται πολύ με τη ζέστη, άρα θέλει αρμούς διαστολής. Ο δυνατός καλοκαιρινός ήλιος το καταπονεί, και σε ορεινές περιοχές, σε σκιερές βόρειες πλευρές όπου το χιόνι μένει πολύ, είναι πιο ευάλωτο.

Ημικυκλικό ή τετράγωνο προφίλ

Το ημικυκλικό λούκι καθαρίζει πιο εύκολα μόνο του, γιατί δεν έχει γωνίες να κρατούν βρωμιές. Το τετράγωνο χωράει περισσότερο νερό στο ίδιο πλάτος και ταιριάζει στα μοντέρνα σπίτια, αλλά θέλει πιο τακτικό καθάρισμα. Το σχήμα λοιπόν το διαλέγετε για το σπίτι, το μέγεθος για τη στέγη.

Είδη στηριγμάτων

Τα μακριά στηρίγματα βιδώνονται στις τεγίδες ή στα πηχάκια πριν μπουν τα κεραμίδια και είναι τα πιο γερά. Τα κοντά μετωπικά στηρίγματα βιδώνονται στη σανίδα του γείσου, οπότε μπαίνουν και σε τελειωμένη στέγη, όμως το πόσο κρατούν εξαρτάται από την κατάσταση της σανίδας. Αγοράζετε πάντα στηρίγματα από τον ίδιο κατασκευαστή με το λούκι. Μια διαφορά λίγων χιλιοστών στο προφίλ αρκεί για να μην κάθεται σωστά.

Η πιο απλή περίπτωση είναι η καινούργια στέγη: τα στηρίγματα μπαίνουν πριν από τα κεραμίδια, η πρόσοψη δεν έχει τελειώσει και ο τεχνίτης δουλεύει από τη σκαλωσιά που υπάρχει ήδη στο εργοτάξιο. Αντίθετα, χρόνο και κόστος προσθέτουν:

• διώροφο σπίτι που χρειάζεται σκαλωσιά ή καλαθοφόρο,
• στέγη με πολλές γωνίες, φεγγίτες και διαφορετικά επίπεδα,
• ξεστήσιμο της παλιάς υδρορροής και των στηριγμάτων,
• σάπια ή στραβή σανίδα γείσου που πρέπει πρώτα να φτιαχτεί,
• τοποθέτηση σε στέγη με κεραμίδια ήδη στη θέση τους, όπου τα μακριά στηρίγματα δεν μπαίνουν,
• δύσκολη πρόσβαση, για παράδειγμα δίπλα σε γειτονικό οικόπεδο ή πάνω από πεζοδρόμιο.

Η τοποθέτηση υδρορροής είναι δουλειά σε ύψος. Αναθέστε τη σε τεχνίτη υδρορροών με τον κατάλληλο εξοπλισμό και ασφάλιση από πτώση. Αν μένετε σε πολυκατοικία, την αλλαγή των υδρορροών την αναλαμβάνει ο διαχειριστής με απόφαση της γενικής συνέλευσης, όχι ο κάθε ιδιοκτήτης μόνος του.

Τα περισσότερα προβλήματα δεν οφείλονται στο υλικό, αλλά σε λεπτομέρειες της τοποθέτησης:

• Λούκι χωρίς κλίση ή με ανάποδη κλίση. Το νερό λιμνάζει, μαζεύονται βρωμιές και στα κρύα μέρη παγώνει.
• Πολύ αραιά στηρίγματα. Με βαρύ χιόνι το λούκι κάνει κοιλιά. Συνήθως μπαίνουν περίπου κάθε 50 έως 80 εκατοστά, το πλαστικό και οι χιονισμένες περιοχές θέλουν πυκνότερα, και την ακριβή απόσταση τη δίνει ο κατασκευαστής.
• Λούκι πολύ ψηλά. Σε μπόρα το νερό πηδάει πάνω από την μπροστινή άκρη και τρέχει στην πρόσοψη. Η πάνω άκρη πρέπει να είναι λίγο χαμηλότερα από τη νοητή προέκταση των κεραμιδιών.
• Ενώσεις μόνο με σιλικόνη. Η σιλικόνη είναι συμπλήρωμα στις λαστιχένιες φλάντζες του συστήματος. Μόνη της παύει να στεγανώνει μετά από λίγες χρονιές.
• Πλαστικό χωρίς αρμό διαστολής. Το καλοκαίρι το προφίλ φουσκώνει και οι ενώσεις ανοίγουν. Οι σύνδεσμοι έχουν συνήθως χαραγή, με την οποία ρυθμίζεται το κενό ανάλογα με τη θερμοκρασία την ώρα της τοποθέτησης.
• Τοποθέτηση στο κρύο. Κάτω από περίπου 5 °C το πλαστικό γίνεται εύθραυστο και τα στεγανωτικά δεν πιάνουν καλά.
• Κομμάτια από διαφορετικούς κατασκευαστές. Συχνή αιτία για διαρροές.

Πριν παραλάβετε τη δουλειά, ρίξτε νερό με το λάστιχο στην πιο απομακρυσμένη άκρη για μερικά λεπτά και κοιτάξτε το λούκι από απόσταση. Ελέγξτε ότι:

• το νερό κυλάει ομαλά προς το στόμιο και δεν μένουν λιμνούλες,
• δεν στάζει από ενώσεις, τάπες ή στόμιο,
• με πλήρη ροή το νερό δεν ξεχειλίζει από την μπροστινή άκρη,
• από μακριά το λούκι φαίνεται ίσιο, χωρίς κοιλιές και κυματισμούς,
• τα στηρίγματα είναι σε τακτικές αποστάσεις, και κοντά στις άκρες και στις δύο πλευρές του στομίου,
• τα στηρίγματα δεν σηκώνουν τα κεραμίδια και δεν κλείνουν τον αερισμό της στέγης,
• οι βίδες είναι ανοξείδωτες ή γαλβανιζέ,
• ο χώρος έχει καθαριστεί και δεν έχουν πάθει ζημιά τα κεραμίδια ή η πρόσοψη.

Αν γίνεται, φωτογραφίστε τα στηρίγματα πριν μπουν τα κεραμίδια από πάνω. Οι φωτογραφίες βοηθούν σε μια μελλοντική επισκευή ή σε παράπονο για τη δουλειά.