Τοποθέτηση ξύλινης κουπαστής κάγκελου

Στην κουπαστή μετράνε κυρίως η σωστή μέτρηση και η γερή στερέωση. Το βίδωμα του ίδιου του ξύλου κρατάει λίγο.

Μέτρηση και χάραξη της γραμμής

Ο ξυλουργός ελέγχει πρώτα από τι είναι ο τοίχος. Στα ελληνικά σπίτια συνήθως είναι διάτρητο τούβλο ανάμεσα σε κολόνες και δοκούς από μπετόν. Μπορεί όμως να είναι και συμπαγές τούβλο, πορομπετόν ή γυψοσανίδα. Από αυτό εξαρτάται το είδος του βύσματος. Μετά χαράζει τη γραμμή της κουπαστής. Η κουπαστή ακολουθεί την κλίση της σκάλας, γι' αυτό το ύψος μετριέται κατακόρυφα από τη μπροστινή ακμή κάθε σκαλοπατιού και όχι από το πάτωμα. Σε κατοικίες τοποθετείται συνήθως περίπου στα 90 έως 100 εκατοστά. Την ακριβή τιμή τη δίνει η μελέτη ή ο κατασκευαστής της σκάλας.

Τρύπημα και στερέωση

Σε μπετόν και συμπαγές τούβλο αρκούν καλής ποιότητας ούπα. Στο διάτρητο τούβλο και στους παλιούς τοίχους προτιμάται το χημικό βύσμα, γιατί το απλό ούπα δεν βρίσκει πού να πιάσει. Στη γυψοσανίδα η βίδα πρέπει να πέσει στο μεταλλικό προφίλ ή σε ξύλινη ενίσχυση που μπήκε από πριν. Η ίδια η γυψοσανίδα δεν κρατάει κουπαστή.

Τοποθέτηση βάσεων και κουπαστής

Οι βάσεις μπαίνουν συνήθως ανά 80 έως 120 εκατοστά περίπου. Σε βαρύτερο προφίλ καλό είναι να μπουν πιο πυκνά. Στην αρχή και στο τέλος της κουπαστής πρέπει πάντα να υπάρχει σταθερό σημείο. Το ξύλο βιδώνεται στις βάσεις από κάτω, ώστε οι βίδες να μη φαίνονται και να μην τις νιώθει το χέρι. Στο τέλος διαμορφώνονται οι άκρες, φινίρονται οι ακμές και ολοκληρώνεται το φινίρισμα.

Όταν η κουπαστή μπαίνει πάνω σε κάγκελο, στερεώνεται στους ορθοστάτες ή στην επάνω λάμα. Στις γωνίες και στα πλατύσκαλα τα κομμάτια ενώνονται με καβίλιες, ειδικούς βιδωτούς συνδέσμους ή καμπύλα τεμάχια. Έτσι η ένωση δεν γίνεται αισθητή κάτω από την παλάμη.

Για κουπαστές χρησιμοποιούνται κυρίως η οξιά, η δρυς και ο φράξος. Μετράει η σκληρότητα και το καλό στέγνωμα. Ένα ξύλο με υγρασία στραβώνει και ραγίζει μετά την τοποθέτηση.

• οξιά: είναι ανθεκτική, έχει λεπτά και ομοιόμορφα νερά και βάφεται εύκολα με βαφή ξύλου, γι' αυτό ταιριάζει στους περισσότερους χώρους,
• δρυς: είναι σκληρότερη, κρατάει καλά το σχήμα της, έχει έντονα νερά και αντέχει στην καθημερινή χρήση,
• φράξος: είναι ανοιχτόχρωμος και ελαστικός και δένει ωραία με μεταλλικές βάσεις και λιτό, μοντέρνο χώρο.

Για το φινίρισμα διαλέγετε ανάμεσα σε βερνίκι και λάδι. Το βερνίκι κάνει σκληρή επιφάνεια, αντέχει στην τριβή και καθαρίζει εύκολα. Αν όμως χτυπήσει, η επισκευή είναι πιο δύσκολη. Το λάδι αναδεικνύει τα νερά του ξύλου και είναι πιο ζεστό στην αφή. Ένα φθαρμένο σημείο το τρίβετε τοπικά και το ξαναλαδώνετε. Το λάδι όμως θέλει ανανέωση με τον καιρό, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Σε σκάλα με πολλή κίνηση ταιριάζει σκληρό βερνίκι ή λάδι για επιφάνειες με έντονη χρήση.

Η πιο απλή περίπτωση είναι μια ίσια σκάλα χωρίς πλατύσκαλο, δίπλα σε συμπαγή τοίχο από μπετόν ή τούβλο. Τη δουλειά την κάνουν πιο χρονοβόρα:

• η στριφογυριστή σκάλα ή η σκάλα με γωνία, όπου η κουπαστή πρέπει να καμπυλωθεί ή να ενωθεί υπό γωνία,
• ο αδύναμος ή κούφιος τοίχος, που θέλει χημικά βύσματα ή πρόσθετες ενισχύσεις,
• ο στραβός τοίχος, όπου οι βάσεις πρέπει να υποστηριχθούν για να μείνει η κουπαστή σε ευθεία γραμμή,
• η κουπαστή που συνεχίζει σε πολλούς ορόφους ή πλατύσκαλα χωρίς διακοπή,
• το ειδικό προφίλ κατά παραγγελία και το φινίρισμα που γίνεται επιτόπου,
• η αφαίρεση της παλιάς κουπαστής και το κλείσιμο των τρυπών από τις παλιές βάσεις.

• κουπαστή μόνο στον σοβά: η βάση πιάνει μόνο στον σοβά ή σε γυψοσανίδα χωρίς προφίλ και φεύγει στο πρώτο απότομο φόρτωμα,
• λάθος ύψος: με χαμηλή κουπαστή σκύβετε, με ψηλή το χέρι δεν βρίσκει φυσική στήριξη, κάτι που ενοχλεί κυρίως στο κατέβασμα,
• αραιές βάσεις: η κουπαστή λυγίζει ανάμεσά τους και οι ενώσεις χαλαρώνουν,
• λίγος χώρος για το χέρι: αν η κουπαστή είναι πολύ κοντά στον τοίχο, τα δάχτυλα γδέρνονται, γι' αυτό αφήνονται περίπου τέσσερα με πέντε εκατοστά κενό,
• ξύλο που δεν εγκλιματίστηκε: κουπαστή που έρχεται κατευθείαν από κρύα αποθήκη ή υγρό υπόγειο κινείται μέσα στο ζεστό σπίτι, γι' αυτό πρέπει να μείνει μερικές μέρες στον χώρο,
• κοφτερές άκρες: μια ίσια κομμένη άκρη πιάνει το μανίκι ή το λουρί της τσάντας, γι' αυτό οι άκρες στρογγυλεύονται ή γυρίζουν προς τον τοίχο.

Μια κουπαστή σε ίσιο, συμπαγή τοίχο, σε απλή σκάλα, μπορείτε να τη βάλετε και μόνοι σας, αν έχετε δράπανο, αλφάδι και υπομονή. Αν ο τοίχος είναι αβέβαιος, η σκάλα στριφογυριστή ή η κουπαστή είναι μέρος κάγκελου που προστατεύει από πτώση, αφήστε τη δουλειά σε ξυλουργό. Μέσα στον τοίχο μπορεί να περνούν ηλεκτρικά καλώδια ή σωλήνες, γι' αυτό ελέγχετε πάντα το σημείο με ανιχνευτή πριν τρυπήσετε.

1. Αφήστε την κουπαστή μερικές μέρες στον χώρο όπου θα μπει.
2. Μετρήστε το κατακόρυφο ύψος από την ακμή του πρώτου και του τελευταίου σκαλοπατιού και σημαδέψτε τα δύο σημεία στον τοίχο.
3. Ενώστε τα σημάδια με ευθεία γραμμή, με λέιζερ ή με πήχη και αλφάδι.
4. Μοιράστε τις θέσεις των βάσεων και βάλτε την πρώτη και την τελευταία λίγο πριν από τις άκρες.
5. Ελέγξτε τα σημεία τρυπήματος με ανιχνευτή καλωδίων και σωλήνων.
6. Ανοίξτε τις τρύπες με τρυπάνι κατάλληλο για το υλικό και καθαρίστε τη σκόνη.
7. Βάλτε ούπα ή βύσματα και στερεώστε τις βάσεις χωρίς να τις σφίξετε τελείως.
8. Ακουμπήστε την κουπαστή, ελέγξτε γραμμή και ύψος σε κάθε σκαλοπάτι και μετά σφίξτε τις βάσεις.
9. Βιδώστε την κουπαστή στις βάσεις από κάτω, με βίδες κατάλληλου μήκους ώστε να μη βγουν στην επάνω επιφάνεια.
10. Στρογγυλέψτε ή καλύψτε τις άκρες και περάστε τις τομές με το ίδιο φινίρισμα με την υπόλοιπη κουπαστή.
11. Πιέστε την κουπαστή με δύναμη ενήλικα από το πλάι και από πάνω και βεβαιωθείτε ότι δεν κουνιέται πουθενά.

• η κουπαστή δεν κουνιέται όταν την πιέζετε δυνατά στο πλάι ή προς τα κάτω και οι βάσεις δεν τρίζουν,
• το ύψος είναι ίδιο σε όλο το μήκος, μετρημένο από τις ακμές των σκαλοπατιών,
• η κουπαστή ξεκινά στο πρώτο και τελειώνει στο τελευταίο σκαλοπάτι και δεν σταματά στη μέση,
• ανάμεσα σε κουπαστή και τοίχο υπάρχει αρκετός χώρος ώστε να την πιάνετε άνετα με όλο το χέρι,
• κάτω από την παλάμη δεν νιώθετε βίδες, ενώσεις ή κοφτερές ακμές,
• οι άκρες είναι στρογγυλεμένες ή γυρισμένες προς τον τοίχο και δεν πιάνουν ρούχα,
• το φινίρισμα είναι ομοιόμορφο, χωρίς τρεξίματα βερνικιού και άτριφτα σημεία,
• γύρω από τις βάσεις ο τοίχος είναι καθαρός, χωρίς σπασμένο σοβά και παλιές τρύπες.