Keuken monteren

De keukenmonteur doet het timmerwerk. Hij zorgt dat de keuken recht en stevig staat en dat alles goed opent en sluit. Meestal gaat het om deze werkzaamheden:

• De kasten in elkaar zetten volgens het montageplan van de fabrikant
• De onderkasten plaatsen en waterpas stellen op de verstelbare pootjes
• De bovenkasten ophangen en stevig aan de muur bevestigen
• De kasten onderling aan elkaar vastzetten tot één geheel
• Het werkblad inmeten, op maat zagen en plaatsen, inclusief de uitsparingen voor spoelbak en kookplaat
• Plinten, afdeklijsten, zijpanelen en de muurlijst monteren
• Scharnieren, deurtjes en lades afstellen

Buiten deze klus vallen het aansluiten van oven, kookplaat, vaatwasser en afzuigkap, het plaatsen van spoelbak en kraan, de aansluiting op water en afvoer, het verplaatsen van stopcontacten, nieuwe groepen in de meterkast en verlichting onder de kasten. Elektrisch werk hoort bij een erkend elektricien. Kook je nog op gas, laat het afkoppelen of aansluiten van het gasfornuis dan alleen over aan een erkend installateur. Ruik je gas, draai dan de gaskraan dicht, zet ramen en deuren open, gebruik geen schakelaars, ga naar buiten en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112.

Een ervaren monteur begint met meten. Hij controleert of muren en vloer recht zijn en vergelijkt alles met de keukentekening. Hij zoekt het hoogste punt van de vloer op, want vanaf daar wordt de hoogte van de hele keuken bepaald. Pas daarna tekent hij een waterpasse lijn op de muur voor de onderkasten en voor de ophangrail van de bovenkasten.

Waarom eerst de onderkasten? Ze vormen de basis waar later het werkblad op komt en ze bepalen de lijn van de hele keuken. De kasten worden neergezet, in beide richtingen waterpas gesteld en aan elkaar vastgeschroefd. Daarna volgen de bovenkasten. De hoogte hangt af van de afzuigkap en van wie er in de keuken kookt. Tussen werkblad en bovenkasten blijft meestal ongeveer 50 tot 60 cm ruimte.

Dan komt het werkblad. Dat moet nauwkeurig op maat, want muren staan zelden precies haaks op elkaar. De uitsparingen voor spoelbak en kookplaat worden gemaakt met de mal of de maten van de fabrikant van het apparaat. Bij betere werkbladen wordt een hoekverbinding gefreesd en met spanbouten aangetrokken. Zo'n verbinding is bijna onzichtbaar en kan beter tegen vocht. Als laatste gaan plinten, lijsten en panelen erop en worden alle deurtjes en lades afgesteld.

De keuken is een van de laatste dingen die erin gaan. Voordat de monteur komt, moet dit klaar zijn:

• De definitieve vloer, zodat de keuken later niet omhoog of uit elkaar hoeft
• Stucwerk en schilderwerk, en tegelwerk als dat ook achter de kasten doorloopt
• De aansluitpunten voor water, afvoer, stroom en de afvoer van de afzuigkap op de plekken uit de keukentekening

De leidingen hoeven nog niet aangesloten te zijn, maar hun plek moet vaststaan. Anders zit het stopcontact straks achter een zijwand of komt de afvoer precies onder een tussenschot uit. Maak de ruimte leeg en zorg voor een vrije looproute vanaf de voordeur. Een lang werkblad heeft ruimte nodig om te draaien, en de kasten moet je ergens kunnen uitpakken en vóór de montage op schade kunnen controleren.

De staat van de ruimte telt het zwaarst. In een nieuwbouwwoning met rechte muren en een nieuwe dekvloer gaat de montage vlot. In oudere woningen, zoals een jarendertigwoning of een flat uit de jaren zestig, moet de monteur vaker grotere afwijkingen opvangen, lijsten aanpassen en het werkblad langs een scheve muur bijwerken. Dat kost meer tijd.

Ook vorm en grootte spelen mee. Een rechte keuken is eenvoudiger dan een hoekkeuken of U-keuken met hoekkasten, hoge kasten of een kookeiland. Het materiaal van het werkblad maakt ook verschil:

• Een laminaat werkblad komt het meest voor, wordt ter plekke gezaagd en de zaagkanten moeten worden afgedicht
• Massief hout heeft ruimte nodig om te werken en moet worden geolied
• Natuursteen en composiet worden meestal pas ingemeten als de kasten staan, en de leverancier van het blad maakt de uitsparingen

Dan de muur zelf. In beton en kalkzandsteen werk je met gewone pluggen. Cellenbeton vraagt om speciale pluggen. In een wand van gipsplaat heb je hollewandpluggen nodig, of beter nog: een versterking in de wand die er al bij de bouw in is gezet.

In de praktijk ziet een keuken er op de dag van montage vaak prima uit, en komen de problemen pas na een paar maanden. Dit zijn de gebruikelijke oorzaken:

• De kasten staan niet waterpas, waardoor deurtjes vanzelf opengaan en lades aanlopen
• De bovenkasten hangen aan de verkeerde pluggen en raken langzaam los
• De zaagkanten van een laminaat werkblad bij de spoelbak zijn niet afgedicht en het blad zwelt op
• Het werkblad zit strak tegen de muur en gaat bij wisselende luchtvochtigheid bol staan of scheuren
• De keuken is geplaatst voordat vloer of tegelwerk klaar was en moet weer uit elkaar

Houd de volgorde van het werk strikt aan en bespaar niet op bevestigingsmateriaal. Dat voorkomt de meeste ellende.

Een eenvoudige rechte keuken opbouwen en plaatsen lukt een handige klusser met een waterpas, een boormachine en een helper. Laat stroom, water en gas wel over aan de vakman. Hang bovenkasten nooit alleen op, maar altijd met z'n tweeën.

1. De levering controleren aan de hand van de paklijst en de kasten uitpakken.
2. Het hoogste punt van de vloer zoeken en vanaf daar een waterpasse lijn tekenen voor de onderkasten.
3. Met een leidingzoeker nagaan waar kabels en leidingen in de muur lopen.
4. De kasten opbouwen volgens de handleiding van de fabrikant, nog zonder deurtjes.
5. De onderkasten neerzetten, met de pootjes waterpas stellen en aan elkaar vastschroeven.
6. De ophangrail bevestigen met pluggen die bij het type muur passen.
7. De bovenkasten met z'n tweeën ophangen en de ophangbeslagen aandraaien.
8. Het werkblad inmeten en op maat zagen, de zaagkanten afdichten.
9. Het werkblad van onderaf aan de kasten vastzetten en de muurlijst plaatsen.
10. Deurtjes, lades en plinten aanbrengen en alles afstellen.

Loop bij de oplevering rustig door de keuken, met een waterpas in de hand. Controleer of:

• Het werkblad in de lengte en in de diepte waterpas ligt
• De naden tussen de deurtjes overal even breed zijn en de deurtjes op één lijn staan
• De deurtjes in elke stand blijven staan en niet vanzelf opengaan
• De lades soepel lopen en helemaal dichtgaan
• De bovenkasten niet bewegen als je eraan trekt
• De naden in het werkblad glad zijn en de zaagkanten afgedicht
• De uitsparingen voor spoelbak en kookplaat passen bij de maten van de apparaten
• De aansluitpunten voor water en stroom bereikbaar zijn via de openingen in de kasten
• Plinten en lijsten goed zitten en er nergens krassen of beschadigingen zijn