Montaż drewnianej poręczy balustrady

Przy poręczy liczy się przede wszystkim dokładny pomiar i solidne kotwienie. Samo przykręcenie profilu zajmuje niewiele czasu.

Pomiar i wyznaczenie linii

Stolarz najpierw sprawdza, z czego jest ściana: pełna cegła, beton, pustak, beton komórkowy czy płyta g-k. Od tego zależy dobór kotew. Potem wyznacza linię poręczy. Poręcz ma biec równolegle do biegu schodów, dlatego wysokość mierzy się pionowo od przedniej krawędzi stopnia, a nie od podłogi. W mieszkaniach i domach jednorodzinnych poręcz montuje się zwykle na wysokości około 900 do 1 000 mm. Dokładną wartość warto przyjąć z projektu schodów.

Wiercenie i kotwienie

W pełnej cegle i betonie sprawdzają się dobrej jakości kołki rozporowe. W pustakach, cegle dziurawce czy starym murze, jaki często spotyka się w kamienicach, lepsza jest kotwa chemiczna. Przy ścianie z płyt g-k trzeba trafić w profil nośny albo w drewniane wzmocnienia wstawione wcześniej. Sama płyta poręczy nie utrzyma.

Osadzenie uchwytów i poręczy

Uchwyty rozstawia się zwykle co około 80 do 120 cm, przy cięższym profilu lepiej gęściej. Na początku i na końcu poręczy zawsze musi być mocny punkt podparcia. Poręcz przykręca się do uchwytów od spodu, żeby wkrętów nie było widać ani czuć pod dłonią. Na koniec wykańcza się końcówki, szlifuje krawędzie i nakłada powłokę.

Przy poręczy na balustradzie profil mocuje się do słupków albo do górnej listwy balustrady. Na załamaniach i spocznikach elementy łączy się kołkami, łącznikami śrubowymi albo giętymi kształtkami, tak żeby połączenia nie było czuć pod ręką.

Na poręcze najczęściej używa się buku, dębu i jesionu. Liczy się twardość i dobre wysuszenie. Wilgotne drewno po montażu się wypacza i pęka.

• buk jest wytrzymały, ma delikatny, równomierny rysunek i dobrze przyjmuje bejcę, dlatego pasuje do większości wnętrz,
• dąb jest twardszy i stabilny wymiarowo, ma wyraźny rysunek słojów i dobrze znosi codzienne używanie,
• jesion jest jasny i sprężysty, dobrze komponuje się z metalowymi uchwytami i prostym, nowoczesnym wnętrzem.

Przy wykończeniu wybierasz między lakierem a olejem. Lakier tworzy twardą powłokę, dobrze znosi ścieranie i łatwo się go przeciera. Gdy jednak raz się uszkodzi, trudniej go naprawić. Olej podkreśla rysunek drewna i jest cieplejszy w dotyku. Wytarte miejsce wystarczy miejscowo przeszlifować i ponownie naolejować, ale olej trzeba co jakiś czas odnawiać zgodnie z zaleceniami producenta. Na schody, po których chodzi dużo osób, nadaje się twardy lakier albo olej przeznaczony do powierzchni mocno eksploatowanych.

Najprostszy przypadek to proste, jednobiegowe schody i ściana z pełnej cegły lub betonu. Pracę wydłużają natomiast:

• schody kręcone lub zabiegowe, gdzie poręcz trzeba giąć albo łączyć pod kątem,
• słabe lub puste podłoże, które wymaga kotew chemicznych albo dodatkowych wzmocnień,
• krzywa ściana, przy której uchwyty trzeba podkładać, żeby poręcz biegła w jednej linii,
• poręcz przez kilka kondygnacji lub spoczników z płynną kontynuacją,
• nietypowy profil robiony na wymiar i wykończenie wykonywane dopiero na miejscu,
• demontaż starej poręczy i zaprawienie otworów po dawnych uchwytach.

• poręcz tylko w tynku: uchwyt trzyma się jedynie tynku albo płyty g-k bez profilu i puszcza przy pierwszym mocniejszym obciążeniu,
• zła wysokość: przy zbyt niskiej poręczy trzeba się pochylać, przy zbyt wysokiej ręka nie ma naturalnego oparcia, co najbardziej przeszkadza przy schodzeniu,
• za rzadko rozstawione uchwyty: poręcz ugina się między nimi, a połączenia się luzują,
• za mało miejsca na dłoń: gdy poręcz jest zbyt blisko ściany, palce ocierają się o tynk, dlatego zostawia się co najmniej około czterech do pięciu centymetrów wolnej przestrzeni,
• drewno bez aklimatyzacji: poręcz przywieziona prosto z zimnego magazynu po montażu w ciepłym wnętrzu zaczyna pracować, dlatego powinna kilka dni poleżeć w pomieszczeniu,
• ostre końcówki: prosto ucięty koniec zahacza o rękaw albo pasek torby, dlatego końce się zaokrągla lub zawija w stronę ściany.

Poręcz na prostej, pełnej ścianie przy zwykłych schodach zamontujesz samodzielnie, jeśli masz wiertarkę, poziomicę i trochę cierpliwości. Gdy podłoże jest niepewne, schody są kręcone albo poręcz jest częścią balustrady, która ma chronić przed upadkiem, zostaw tę pracę stolarzowi. W ścianie mogą biec przewody elektryczne, dlatego przed wierceniem zawsze sprawdź miejsce wykrywaczem.

1. Zostawić poręcz na kilka dni w pomieszczeniu, w którym będzie montowana.
2. Zmierzyć pionową wysokość od krawędzi pierwszego i ostatniego stopnia i zaznaczyć oba punkty na ścianie.
3. Połączyć znaczniki prostą linią za pomocą lasera albo łaty z poziomicą.
4. Rozmierzyć położenie uchwytów, pierwszy i ostatni umieścić niedaleko końców poręczy.
5. Sprawdzić miejsca wiercenia wykrywaczem przewodów i rur.
6. Wywiercić otwory wiertłem odpowiednim do materiału ściany i oczyścić je z pyłu.
7. Osadzić kołki lub kotwy i przymocować uchwyty, na razie bez pełnego dokręcania.
8. Przyłożyć poręcz, sprawdzić linię i wysokość przy każdym stopniu, potem dokręcić uchwyty.
9. Przykręcić poręcz do uchwytów od spodu wkrętami o takiej długości, żeby nie przeszły na wierzch.
10. Zaokrąglić lub zaślepić końcówki i zabezpieczyć miejsca cięcia tą samą powłoką co poręcz.
11. Docisnąć poręcz z siłą dorosłej osoby z boku i od góry i sprawdzić, czy nigdzie się nie rusza.

• poręcz przy mocnym nacisku w bok ani w dół się nie rusza, a uchwyty nie skrzypią,
• wysokość mierzona od krawędzi stopni jest taka sama na całej długości,
• poręcz zaczyna się przy pierwszym i kończy przy ostatnim stopniu, a nie w połowie biegu,
• między poręczą a ścianą jest dość miejsca, żeby wygodnie objąć ją dłonią,
• pod ręką nie czuć wkrętów, połączeń ani ostrych krawędzi,
• końcówki są zaokrąglone lub zawinięte do ściany i nic o nie nie zahacza,
• powłoka jest równa, bez zacieków lakieru i niedoszlifowanych miejsc,
• okolica uchwytów jest czysta, bez wyrwanego tynku i starych otworów.