Montaż stopni schodowych z podstopnicą

Przebieg pracy jest podobny w obu wariantach. Podstopnica dodaje jeden etap więcej i sporo dokładnego pasowania.

1. Pomiar każdego stopnia osobno. Betonowe schody prawie nigdy nie mają identycznych stopni ani idealnie prostych kątów. Stolarz mierzy wysokość, głębokość, równość i wilgotność podłoża na każdym stopniu.
2. Przygotowanie elementów na wymiar. Nakładki docina się według rzeczywistego kształtu schodów, a nie według rysunku z projektu. Wysokość podstopnic dopasowuje się tak, żeby wyrównały drobne różnice w betonie.
3. Przygotowanie podłoża. Beton czyści się z kurzu i tłustych plam, gruntuje, a większe nierówności wyrównuje masą lub szlifuje.
4. Osadzenie podstopnic i stopni. Elementy klei się elastycznym klejem przeznaczonym do łączenia drewna z betonem, zwykle poliuretanowym albo na bazie polimeru MS. W zależności od podłoża klejenie uzupełnia się ukrytym mocowaniem mechanicznym. Każdy stopień po ułożeniu sprawdza się poziomicą i obciąża, dopóki klej nie zwiąże.
5. Wykończenie detali. Szczeliny przy ścianie zakrywa się listwą lub elastycznym uszczelniaczem, drobne fugi wypełnia, a jeśli stopnie nie były fabrycznie wykończone, nakłada się lakier albo olej.

Na schodach stalowych między drewno a metal wkłada się elastyczną podkładkę. Dzięki temu drgania nie przenoszą się na drewno i stopień nie stuka przy każdym kroku.

Spotyka się dwa podobne zakresy prac: montaż samych drewnianych stopni oraz montaż stopni razem z podstopnicami. Różnica dotyczy tego, co zostanie na widoku.

• Same stopnie: drewno leży tylko na poziomej części. Czoła betonowych stopni trzeba wykończyć inaczej, na przykład tynkiem, gładzią albo farbą. Ten wariant jest prostszy i szybszy.
• Stopnie z podstopnicą: drewnem obkłada się też część pionową, więc schody wyglądają jak jedna całość. Więcej tu mierzenia i pasowania, bo styk stopnia z podstopnicą widać bardzo dobrze i nie może w nim zostać szczelina.

Dlaczego ludzie wybierają podstopnicę? Zakrywa nierówne betonowe czoła, chroni je przed obiciem czubkami butów, łatwiej ją utrzymać w czystości, a rodzice małych dzieci cenią to, że stopa nigdzie nie wpadnie. Podstopnica może być z tego samego drewna co stopień, z kontrastowego gatunku albo z lakierowanej płyty MDF, która dobrze pasuje do białych drzwi i ościeżnic.

Na schody stosuje się twarde drewno, najczęściej dąb, a także buk lub jesion. Dąb dobrze znosi ścieranie i ma wyrazisty rysunek słojów. Buk jest nieco bardziej miękki i wrażliwszy na wilgoć.

• Stopnie lite, z jednego kawałka lub z klejonych lameli, można w przyszłości kilka razy przeszlifować i odnowić.
• Stopnie warstwowe, złożone z kilku warstw, lepiej trzymają kształt i mniej się wypaczają, dlatego sprawdzają się przy szerokich schodach.

Stopnie mają zwykle grubość około 30 do 40 mm, podstopnice są cieńsze. Grubszy stopień jest sztywniejszy i zniesie więcej cyklinowań, ale podniesie też każdy schodek. Na powierzchnię stosuje się lakier, który tworzy twardą warstwę ochronną, olej, który zachowuje naturalny wygląd drewna, albo twardy olejowosk jako rozwiązanie pośrednie. Na schodach warto pomyśleć o ochronie przed poślizgiem, czy to w postaci lakieru antypoślizgowego, czy frezowanych rowków przy krawędzi.

Najprostszy przypadek to schody proste, z równym, suchym betonem i stopniami o zbliżonych wymiarach. Pracę wydłużają, a więc i podrażają:

• nierówny lub uszkodzony beton, który trzeba wyrównać i naprawić na krawędziach,
• skuwanie starych płytek, lastryka, wykładziny PCV albo dawnych okładzin,
• schody kręte lub zabiegowe, gdzie każdy stopień ma inny kształt,
• podstopnice, zaokrąglone krawędzie i dopasowanie do istniejącej balustrady,
• wpuszczane oświetlenie LED albo aluminiowe listwy ochronne na krawędziach.

Jest też szczegół, o którym często się zapomina: drewniana okładzina podnosi każdy stopień o swoją grubość. Pierwszy schodek od podłogi i ostatni przy górnej posadzce wyjdą przez to inaczej niż pozostałe, jeśli nie uwzględni się tego już przy planowaniu wylewek i podłóg. Wszystkie stopnie powinny mieć tę samą wysokość, bo to podstawa wygodnych i bezpiecznych schodów.

Jeśli schody mają podświetlenie LED, przewody i zasilacz podłącza wyłącznie elektryk z uprawnieniami SEP. Stolarz przygotowuje tylko frezy i miejsce na taśmy.

Większość problemów nie wychodzi od razu, tylko po kilku miesiącach albo po pierwszym sezonie grzewczym.

• Wilgotne albo zapylone podłoże. Klej nie trzyma na całej powierzchni, pod stopniem powstają puste przestrzenie i schody zaczynają skrzypieć.
• Drewno bez aklimatyzacji. Stopnie powinny poleżeć kilka dni w pomieszczeniu, w którym będą montowane. Wilgotność względna powietrza powinna wynosić mniej więcej 40 do 60%, a montaż zaczyna się dopiero po wyschnięciu tynków i wylewek.
• Sztywny lub uniwersalny klej. Drewno pracuje, a jeśli spoina nie jest elastyczna, pęka albo się odkleja.
• Brak szczeliny przy ścianie. Drewno pod wpływem wilgoci pęcznieje, a gdy nie ma miejsca, stopień się wybrzusza lub pęka.
• Niedokładny pomiar. Kilka milimetrów różnicy między stopniami stopa wyczuwa od razu i ludzie zaczynają się na takich schodach potykać.

Przy odbiorze przejdź schody w górę i w dół, powoli i w normalnym tempie, i zwróć uwagę na to:

• czy żaden stopień nie skrzypi, nie ugina się ani nie rusza pod nogą,
• czy wszystkie stopnie mają tę samą wysokość, łącznie z pierwszym i ostatnim,
• czy stopnie mają jednakowy wysięg nad podstopnicą,
• czy stopnie leżą poziomo, a krawędzie tworzą jedną linię,
• czy na styku stopnia i podstopnicy nie widać szczeliny,
• czy przy ścianach zostawiono szczelinę zakrytą listwą lub uszczelniaczem,
• czy wykończenie jest równomierne, bez zacieków i niepomalowanych miejsc,
• czy dostałeś informację, kiedy można w pełni obciążyć schody i jak dbać o powierzchnię.