Montaż rury spustowej

Przebieg prac jest podobny przy systemach stalowych i plastikowych. Różni się głównie sposób łączenia elementów. Blacharz albo dekarz zwykle pracuje od góry do dołu:

1. Wyznaczyć miejsce spustu i pionem lub laserem zaznaczyć linię od leja spustowego do terenu, z dala od okien, lamp i przyłączy.
2. Sprawdzić spadek rynny w stronę leja, zwykle około 3 do 5 mm na metr bieżący, a lej osadzić w najniższym punkcie tak, żeby nie leżał na krawędzi haka.
3. Pokonać okap dwoma kolanami, czyli tak zwaną odsadzką, a odcinek łączący przyciąć na dokładny wymiar dopiero po próbnym złożeniu na sucho.
4. Przykręcić obejmy do nośnego muru lub betonu, zwykle w odstępach najwyżej około 2 metrów, przy plastiku raczej gęściej.
5. Połączyć rury tak, aby górna zawsze wchodziła w kielich dolnej, a przy plastiku zostawić szczelinę dylatacyjną zgodnie z zaleceniami producenta.
6. Zamontować rewizję, czyli czyszczak, mniej więcej metr nad terenem, a pod nim kolanko wylotowe albo podłączenie do rury w ziemi.
7. Wlać wodę do rynny i sprawdzić szczelność wszystkich połączeń.

Obejma powinna siedzieć tuż pod kielichem połączenia, a nie na środku rury. Dokręca się ją mocno, ale nie do oporu, bo rura musi lekko pracować przy zmianach temperatury. Rura ściśnięta na sztywno często pęka zimą właśnie na łączeniu.

Średnicy rury spustowej nie dobiera się „na oko” ani według sąsiada, tylko według powierzchni dachu w rzucie, którą dany spust odwadnia. Producenci oferują rynny i rury spustowe w ustalonych parach wymiarów i tych zestawień warto się trzymać. Wąska rura pod szeroką rynną przy ulewie staje się wąskim gardłem i woda przelewa się przez krawędź rynny. Przy dużym dachu lepszym rozwiązaniem bywa raczej drugi spust w innym miejscu niż coraz grubsza rura. Przy dachach płaskich i dachach o skomplikowanym kształcie wymiarowanie należy zostawić projektantowi, który korzysta z normy PN-EN 12056-3.

• stal ocynkowana, proste metalowe rozwiązanie, przy którym trzeba jednak chronić warstwę cynku przed zarysowaniem,
• stal powlekana, w praksie częsty kompromis między trwałością a wyglądem, dostępna w wielu kolorach,
• PVC, lekkie i nierdzewiejące, ale mocniej rozszerza się od ciepła i na mrozie jest bardziej kruche, pasuje raczej do niższych budynków, garaży i wiat,
• aluminium i miedź, materiały o bardzo długiej żywotności, które wymagają doświadczonego blacharza.

Okrągły profil to standard i woda płynie w nim z najmniejszym oporem. Kwadratową rurę wybiera się głównie ze względu na wygląd przy nowoczesnych domach. Przy tym samym wymiarze ma nieco mniejszą przepustowość, a wybór akcesoriów bywa węższy.

Rura musi gdzieś się kończyć i właśnie tu pojawia się najwięcej problemów. Woda wypływająca tuż przy ścianie latami nasącza grunt przy fundamentach, niszczy cokół i izolację przeciwwilgociową fundamentów.

Swobodny wylot na teren sprawdza się, jeśli teren opada od domu, pod wylotem jest utwardzona powierzchnia lub opaska wokół budynku, a woda odpływa co najmniej mniej więcej metr od fundamentów. Nie kieruj wody na działkę sąsiada ani na chodnik, bo zimą tworzy się tam gołoledź.

Podłączenie do kanalizacji deszczowej jest pewne, ale między rurą spustową a rurą w ziemi powinien znaleźć się osadnik, który zatrzyma liście i mech, zanim zapchają instalację. Warto wcześniej dowiedzieć się w lokalnym przedsiębiorstwie wodociągowym, jaka sieć przebiega w twojej okolicy.

Rozsączanie na działce ma sens tam, gdzie nie ma kanalizacji deszczowej. Studnię chłonną lub skrzynki rozsączające trzeba dobrać do przepuszczalności gruntu i umieścić w bezpiecznej odległości od fundamentów i od studni. Deszczówka nie powinna trafiać do szamba ani do przydomowej oczyszczalni ścieków, a do studni z wodą pitną nie wolno jej odprowadzać w ogóle.

Najprostszy przypadek to parterowy dom z dostępem z drabiny, okrągła rura z typowego materiału i swobodny wylot na teren. Pracę wydłużają i utrudniają natomiast:

• wyższy budynek, przy którym potrzebne jest rusztowanie lub podnośnik,
• docieplona elewacja, gdzie obejmy trzeba mocować przez warstwę izolacji do nośnego muru dłuższymi kotwami,
• demontaż i wywóz starej rury spustowej,
• miedź lub aluminium, które wymagają dokładniejszej obróbki,
• rura ukryta w elewacji albo spust przez attykę przy dachu płaskim, gdzie każdy detal jest bardziej wrażliwy na nieszczelność,
• podłączenie do rury w ziemi z osadnikiem.

Przy dociepleniu domu warto przygotować punkty mocowania jeszcze w trakcie prac na elewacji i zrobić zdjęcia ich położenia. Szukanie nośnego muru po fakcie przez grubą warstwę styropianu zajmuje dużo czasu i uszkadza gotową elewację.

Większość usterek nie wynika ze słabego materiału, tylko z niedopilnowanego detalu. W praktyce często spotyka się takie błędy:

• odwrotne łączenie rur, gdy dolna wchodzi w górną i przy każdym deszczu woda wycieka na połączeniu po elewacji,
• obejmy zamocowane tylko w tynku lub styropianie, które pod ciężarem śniegu i lodu wyrywa razem z kawałkiem elewacji,
• zbyt duże odstępy między obejmami, przez co metalowa rura się wygina, a plastikowa odkształca,
• brak spadku rynny lub spadek w złą stronę, przez co woda stoi, zbiera się w niej brud, a zimą zamarza,
• brak rewizji, przez co przy pierwszym zatorze trzeba rozbierać cały spust,
• wylot przy cokole bez spadku terenu i bez opaski wokół domu.

Jeśli istniejąca rura spustowa regularnie przecieka, przyczyna często leży gdzie indziej niż objaw. Zwykle chodzi o zbyt małą średnicę spustu albo zły spadek rynny.

Przy odbiorze poproś o zasymulowanie deszczu wiadrem wody albo wężem ogrodowym i sprawdź kolejno:

• woda w rynnie nigdzie nie stoi i płynnie spływa do leja,
• w leju jest siatka chroniąca przed liśćmi,
• żadne połączenie nie przecieka, zwłaszcza na kolanach pod okapem,
• górne rury są wsunięte w kielichy dolnych,
• obejmy siedzą w nośnym murze, tuż pod kielichami, a rurę da się w nich lekko przesunąć,
• rura jest w pionie i nie dotyka lamp ani przyłączy,
• rewizja jest zamontowana, a jej klapkę da się otworzyć,
• woda wypływa wystarczająco daleko od fundamentów albo trafia do osadnika.