Alçıpan giydirme duvar

Giydirme duvar ile alçıpan bölme duvar çoğu zaman karıştırılır. Bölme duvar odanın içinde serbest durur ve alanı ikiye ayırır. Giydirme duvar ise mevcut duvarı takip eder, asıl amacı tesisatı gizlemek ve görünümü düzeltmektir. Odanın planını değiştirmek istemiyor ama boyaya, duvar kâğıdına ya da fayansa hazır düz bir duvar istiyorsanız doğru seçim budur.

Yalıtımsız tür özellikle şu durumlarda işe yarar:

• eski, dalgalı sıvalar: aksi halde uzun süren kara sıva ya da kalın alçı sıva ile düzeltme gerekir,
• tesisatı gizlemek: duvarı kırmak istemiyorsanız ya da kırmak sakıncalıysa,
• içinde oturulan bir dairede hızlı tadilat: ıslak işlerle ve kuruma beklemeyle uğraşmak istemiyorsanız,
• ses ve ısı konusunda özel beklentinin olmadığı koridorlar, ofisler ve odalar.

Peki ne zaman başka bir çözüm seçmek daha iyidir? Komşulardan gelen gürültüden rahatsızsanız boş bir iç hacim pek işe yaramaz, hatta duvar vurulduğunda "boş" ses verebilir. Bu durumda içi taş yünü ya da cam yünü dolgulu bir giydirme duvar daha uygundur. Dış cephe duvarlarında içeriden ısı yalıtımı yapmayı düşünüyorsanız dikkatli olun. Türkiye'de çoğu binada ısı yalıtımı dışarıdan mantolama ile çözülür. İçeriden yalıtım, uzman bir hesap ve doğru yerleştirilmiş buhar kesici olmadan yapılırsa levhanın arkasında yoğuşma ve küf oluşabilir.

Ölçü alma ve hazırlık

Alçıpancı önce mevcut duvarı lazerle ya da uzun bir mastarla kontrol eder ve duvarın en çok taştığı noktayı bulur. Yeni yüzeyin konumu bu noktaya göre belirlenir. Yerde ve tavanda çevre profillerinin hattı işaretlenir. Aynı anda tesisatın nereden geçeceği, prizlerin, anahtarların ve ağır asılacak eşyaların nerede olacağı da planlanır.

Taşıyıcı karkas

Yere ve tavana yatay U profiller dübelle sabitlenir. Profillerin altına sızdırmazlık bandı yapıştırılır. Bunların içine dikey C profiller yerleştirilir. Türkiye'de levhalar genellikle 120 cm genişliğinde olduğu için C profiller çoğunlukla 60 cm arayla dizilir, böylece levha kenarları tam profile denk gelir. Fayans kaplanacaksa ya da duvara daha fazla yük binecekse aralık, sistem üreticisinin önerisine göre sıklaştırılır. Yüksek duvarlarda C profiller ayrıca direkt askılarla mevcut duvara bağlanır, böylece karkas esnemez.

Levha kaplama ve derz dolgusu

Levhalar profillere vidalanır, vida aralığı genellikle 25 cm civarındadır. Zeminde küçük bir boşluk bırakılır. Böylece levha yerden nem çekmez ve hafif hareketlere uyum sağlar. Ardından derzler derz bandıyla doldurulur, vida başları kapatılır ve yüzey zımparalanır. İstediğiniz yüzey kalitesine göre bir veya birkaç kat macun çekilir. Parlak boya kullanılacaksa ya da duvara yandan ışık vuruyorsa tüm yüzeyin saten alçı ile macunlanması iyi bir yatırımdır.

• C ve U profiller: genişlik ihtiyaca göre seçilir. Giydirme duvarlarda genellikle dar profiller yeterlidir, geniş profiller yüksek duvarlarda ya da kalın tesisat geçen yerlerde kullanılır,
• beyaz (standart) alçıpan kuru mekânlar için, yeşil (suya dayanıklı) alçıpan banyo ve mutfak için kullanılır. Duşta fayans altına ayrıca su yalıtım sürmesi gerekir,
• tek kat veya çift kat levha: çift kat levha daha sağlamdır ve raf, dolap gibi eşyaların asılmasını daha iyi taşır,
• duvara bağlı veya bağımsız karkas: duvara bağlı olan daha incedir, bağımsız karkas ise mevcut duvarın sabitleme için yeterince sağlam olmadığı yerlerde tercih edilir,
• bağlantı ve dolgu malzemeleri: profil, vida, bant ve derz dolgusunun aynı sistemden olması, birbirine uyumunu kolaylaştırır.

En hızlı ilerleyen iş, dikdörtgen bir odada, normal tavan yüksekliğinde, boşluksuz ve düz bir duvardır. İşi yavaşlatan durumlar ise şunlardır:

• pencere, kapı ve nişler: buralarda pervaz kenarları ve köşeler ayrıca çözülür,
• çok sayıda priz, anahtar ve boru geçişi,
• yüksek tavanlar ve dübel tutmayan, yumuşak ya da dökülen bir zemin,
• mutfak dolabı, televizyon veya gömme rezervuarlı asma klozet gibi ağır eşyalar için takviye,
• daha yüksek yüzey kalitesi beklentisi: daha fazla macun ve zımpara demektir,
• içinde yaşanan dairede çalışma: eşyaların örtülmesi, taşınması ve sürekli temizlik gerekir.

Uygulamada sorunların çoğu montajda değil, planlama aşamasında ortaya çıkar. Bir priz ya da takviye unutulursa bitmiş duvarın tekrar açılması gerekir. Sık görülen diğer hatalar şunlardır:

• profillerin düzlem kontrolü yapılmadan monte edilmesi, sonuçta duvarda dalgalar oluşur,
• profillerin ya da vidaların fazla seyrek olması, levha esner ve derzler çatlar,
• levha birleşimlerinin şaşırtmalı değil artı şeklinde denk getirilmesi,
• derzlerin bantsız doldurulması, çatlaklar boyadan sonra ortaya çıkar,
• banyoda beyaz alçıpan kullanılması ya da levhanın doğrudan yere oturtulması,
• duvarın arkasında kalan vanalara ve sayaç gibi kontrol noktalarına erişim bırakılmaması.

Eli yatkın biri, lazer ya da su terazisi, derinlik ayarlı bir vidalama makinesi ve derz dolgusunda sabrı varsa giydirme duvarı kendisi yapabilir. Elektrik tesisatını ise mutlaka yetkin bir elektrikçi yapmalı ve kontrol etmelidir. Su ve gider borularında emin değilseniz bir tesisatçıdan destek alın.

1. Mevcut duvarı kontrol etmek, en çok taşan noktayı bulmak ve yeni yüzeyin hattını belirlemek.
2. Profil hatlarını yerde ve tavanda işaretlemek.
3. U profillere sızdırmazlık bandı yapıştırmak ve zemine uygun dübellerle sabitlemek.
4. Dikey C profilleri önerilen aralıkla yerleştirmek ve aynı düzleme getirmek.
5. Yüksek duvarlarda C profilleri direkt askılarla mevcut duvara bağlamak.
6. Ağır eşyalar için takviyeleri yerleştirmek ve elektrik tesisatını elektrikçiye yaptırmak.
7. Kapatmadan önce tesisatın konumunu fotoğraflamak.
8. Levhaları zeminde küçük bir boşluk bırakarak vidalamak ve birleşimleri şaşırtmak.
9. Derzleri bantla doldurmak, vida başlarını kapatmak ve kuruduktan sonra zımparalamak.
10. Boya ya da fayans öncesi yüzeye astar sürmek.

Teslim alırken duvara bir el fenerini yandan tutarak bakın. Yandan gelen ışık, normal aydınlatmada görünmeyen dalgaları hemen ortaya çıkarır.

• duvar düzdür, uzun bir mastar büyük boşluk bırakmadan oturur,
• bastırıldığında levha esnemez ve gıcırdamaz,
• derzler ve vida başları ne görünür ne de elle hissedilir,
• köşeler, tavan ve yan duvarlarla birleşimler temiz ve çatlaksızdır,
• levhalar doğrudan yere oturmaz,
• banyoda yeşil alçıpan, su gelecek yerlerde su yalıtımı kullanılmıştır,
• priz ve anahtar kutuları sağlam ve plandaki yerindedir,
• duvarın arkasındaki tesisat ve takviyelerin fotoğrafı ya da krokisi elinizdedir,
• kontrol kapakları ve erişim noktaları ulaşılabilir durumdadır.