Tek katmanlı alçıpan bölme duvar

İki çeşitte de iskelet aynıdır. Yere ve tavana U profiller sabitlenir, bunların içine dikey C profiller yerleştirilir. Profillerin arasındaki boşluk genellikle taş yünü ya da cam yünü ile doldurulur. Fark, her yüzdeki levha sayısındadır.

• Tek katmanlı duvar her yüzde bir levhadan oluşur. Levha çoğunlukla 12,5 mm kalınlığındadır. 75 mm'lik profille duvar yaklaşık 100 mm kalınlığa çıkar. Daha hafiftir, daha çabuk kurulur. Sıradan oda bölmeleri, giyinme odası, koridor ya da üzerine ağır bir şey asılmayacak çalışma odası duvarı için uygundur.
• Çift katmanlı duvar her yüzde iki levhadan oluşur ve levhaların ek yerleri birbirine göre kaydırılır. Aynı profille yaklaşık 125 mm olur. Daha rijittir, darbeye daha dayanıklıdır, sesi daha iyi keser ve asılan eşyaları daha sağlam taşır. Yatak odası ile salon arası, çocuk odası, evden çalışma odası ya da mutfak dolabı, televizyon veya raf asılacak duvarlar için daha mantıklıdır.

Peki iki kat neden sesi daha iyi keser? Daha ağır bir yüzey sesle o kadar kolay titreşmez, kaydırılmış ek yerleri de boydan boya bir derz bırakmaz. Ama sonuç her iki durumda da duvarın tavana, zemine ve yan duvarlara ne kadar iyi sızdırmaz bağlandığına bağlıdır.

Levha türünü de baştan seçmek gerekir. Banyo ve mutfakta suya dayanıklı yeşil alçıpan, yangın dayanımı istenen yerlerde yangına dayanıklı levha kullanılır. Levhaların TS EN 520 standardına uygun olması iyi bir göstergedir.

1. Ölçü ve işaretleme. Lazer ya da su terazisiyle yere, tavana ve yan duvarlara duvarın hattı ve kapının yeri çizilir.
2. U profiller. U profillerin altına sızdırmazlık bandı yapıştırılır. Bu bant duvarı tavandan ve zeminden ayırır, ses geçişini azaltır. Profiller zemine uygun dübellerle sabitlenir. Yan duvarlara gelen ilk ve son C profiller de aynı şekilde bantlanıp sabitlenir.
3. Dikey profiller. C profiller U profillerin içine genellikle 60 cm arayla yerleştirilir, böylece levha ekleri profilin üstüne denk gelir. Kapı boşluğunda daha sağlam UA profiller kullanılır, boşluğun üstüne bir lento yapılır.
4. Tesisat ve takviyeler. Levha kapatılmadan önce elektrik kabloları çekilir. Dolap ya da televizyon asılacak yerlere takviye konur.
5. Birinci yüz ve yalıtım. Önce bir yüz kapatılır, sonra boşluğa yalıtım yünü boşluk kalmadan ama ezilmeden yerleştirilir.
6. İkinci yüz. Tek katmanlı duvarda ikinci yüz de bir kat levhayla kapatılır. İki yüzdeki ek yerlerinin aynı profile gelmemesine dikkat edilir. Vida aralıkları üreticinin talimatına göre ayarlanır, genellikle 25 cm civarındadır.
7. Derz dolgu ve zımpara. Ek yerleri derz dolgu macunuyla doldurulur, derz bandı gömülür, ardından ince katlar ve zımpara gelir. Dış köşelere köşe profili takılır.

İşçilik süresi ve dolayısıyla maliyet, en çok duvarın içinde ne kadar şey olduğuna bağlıdır:

• Duvar yüksekliği: Yüksek duvarlar daha geniş ya da çift profil ister, levhaları taşımak ve yerleştirmek de zorlaşır
• Boşluk sayısı: Her kapı, servis kapağı ya da tesisat geçişi ek takviye ve hassas kesim demektir
• Mekânın şekli: Çatı katındaki eğimler, nişler ve düzgün olmayan tavanlar çok fazla kesim gerektirir
• Levha ve yalıtım türü: Suya veya yangına dayanıklı ya da daha sert levhalar daha ağırdır ve daha zor kesilir
• Yüzey kalitesi: Düz mat boya için hazırlanan duvar, yandan ışık alan ya da parlak boya yapılacak duvardan daha az emek ister
• Katman sayısı: Çift katman iki kat levha vidalama ve daha fazla malzeme anlamına gelir

Normal oda yüksekliğindeki basit bir bölme duvarı, eli alet tutan biri kendisi de yapabilir. Duvarın içindeki elektrik tesisatını ise mutlaka yetkili bir elektrikçiye yaptırın.

1. Duvar hattını lazerle yere, tavana ve yan duvarlara işaretlemek.
2. U profillere ve yan duvara gelen C profillere sızdırmazlık bandı yapıştırmak.
3. U profilleri zemine ve tavana, zemine uygun dübellerle sabitlemek.
4. C profilleri levha genişliğine göre aralıklarla yerleştirmek ve terazi ile şakülünü kontrol etmek.
5. Kapı boşluğunu ve ileride eşya asılacak yerleri takviye etmek.
6. Kabloları ve buatları elektrikçiye döşetmek.
7. Birinci yüzü levhalarla kapatmak, ek yerlerini profile denk getirmek ve birbirine göre kaydırmak.
8. Yalıtım yününü boşluk bırakmadan ve ezmeden yerleştirmek.
9. İkinci yüzü kapatmak, vida başlarını kartonun biraz altına gömmek.
10. Ek yerlerini derz bandıyla doldurmak, kurumasını beklemek, ince katları sürmek ve zımparalamak.
11. Boya ya da duvar kâğıdı öncesinde yüzeye astar sürmek.

• Profillerin zayıf sabitlenmesi. Duvar titrer, ek yerlerinde çatlaklar oluşur.
• Sızdırmazlık bandının unutulması. Duvarda yalıtım olsa bile ses ve titreşim tavandan ve zeminden geçer.
• Yalıtımda boşluklar. Ezilmiş ya da eksik kesilmiş yün ses yalıtımını zayıflatır.
• Ek yerlerinin aynı hizada olması. İki yüzdeki ekler aynı profile denk gelirse duvar o hatta zayıflar ve çatlamaya yatkın olur.
• Aceleyle yapılan derz dolgu. Bant konmazsa ya da katlar kurumadan devam edilirse boyadan sonra çatlaklar ve lekeler görünür.
• Unutulan takviyeler. Mutfak dolabını yalnızca alçıpana asmak gereksiz bir risktir. Takviyeler levha kapatılmadan önce yapılır, sonradan değil.

• Duvar şakülünde ve uzun bir mastarla bakıldığında belirgin dalga yok
• Elle bastırıldığında duvar oynamıyor ve gıcırdamıyor
• Tavan, zemin ve yan duvar birleşimleri görünür aralık olmadan kapatılmış
• Astardan sonra ek yerleri ve vida başları yandan gelen ışıkta bile belli olmuyor
• Kapı kasası sağlam ve kapı sürtmeden kapanıyor
• Takviyelerin ve kablo güzergâhlarının yeri çizilmiş ya da fotoğraflanmış olarak elinizde