Keuringsverslag elektrische installatie (appartement)

Bij een elektrische keuring bekijkt en meet een keurder de hele installatie, van de zekeringkast tot het laatste stopcontact. Het resultaat is een verslag met een beschrijving van de installatie, de gemeten waarden, een lijst met inbreuken en een duidelijke conclusie: voldoet de installatie of niet.

Er zijn twee soorten keuringen:

• De keuring vóór ingebruikname gebeurt voordat een nieuwe of verbouwde installatie in gebruik gaat, dus na nieuwbouw, een renovatie of een flinke aanpassing van de stroomkringen. De eisen daarvoor staan in het AREI.
• De periodieke keuring controleert een bestaande installatie en kijkt of de toestand in de loop van de jaren niet is verslechterd. Ook daarvoor is het AREI de basis.

De officiële keuring gebeurt door een erkend keuringsorganisme. Een elektricien die goed kan aansluiten, mag zelf geen officieel keuringsverslag afleveren. Twijfel je? Vraag gerust naar de erkenning van het organisme dat je contacteert.

In België vraagt het AREI in een aantal situaties een keuring door een erkend keuringsorganisme. Ook buiten die verplichte momenten is een keuring vaak verstandig:

• Na een renovatie van de elektriciteit, ook een gedeeltelijke, bijvoorbeeld na het vervangen van de zekeringkast of het opnieuw bedraden van keuken en badkamer.
• Bij het verkopen van een appartement. Voor de verkoop van een woning vraagt het AREI een keuringsverslag van de elektrische installatie. Je notaris of het keuringsorganisme vertelt je wat er precies nodig is. Voor een koper zegt het verslag bovendien veel over de staat van de installatie, zeker in oudere gebouwen.
• Na een storing, kortsluiting of brand, om de oorzaak te vinden en te zien of de rest van de installatie nog in orde is.
• Bij verhuur, als de verhuurder wil kunnen aantonen dat de installatie veilig is.

Het AREI voorziet ook een periodieke keuring van huishoudelijke installaties, doorgaans na een lange termijn van ongeveer 25 jaar. Bij oudere appartementen is het toch een goede gewoonte om de installatie ongeveer eens in de tien jaar te laten nakijken, bij een slechte staat vaker. Wonen er kleine kinderen of ouderen in huis, dan is een keuring extra de moeite waard.

Let op wie waarvoor verantwoordelijk is. Voor de installatie in je eigen appartement, vanaf de meter, ben je zelf verantwoordelijk. Voor de gemeenschappelijke delen, zoals traphal, gangen, kelderbergingen en de stijgleidingen, is meestal de vereniging van mede-eigenaars (VME) verantwoordelijk, vertegenwoordigd door de syndicus. De meter en de hoofdaansluiting zijn van de netbeheerder (Fluvius in Vlaanderen, Sibelga in Brussel): daar mag je niets aan veranderen.

In een gewoon appartement duurt een keuring meestal één tot drie uur. Bij een groter appartement of een ingewikkelde installatie, bijvoorbeeld met elektrische vloerverwarming, kan het langer duren. De volgorde ziet er vaak zo uit:

1. De keurder bekijkt de beschikbare stukken: het eendraadschema, het situatieschema of een eerder keuringsverslag.
2. Hij doet een visuele inspectie: zekeringkast, aanduiding van de stroomkringen, staat van stopcontacten, schakelaars en zichtbare bedrading, en of het materiaal geschikt is voor de ruimte, zoals in de badkamer.
3. Hij meet de doorgaande verbinding van de beschermingsleiding, dus of de aarding echt tot in elk stopcontact en elk toestel loopt dat aarding nodig heeft.
4. Hij meet de isolatieweerstand. Die laat zien of de isolatie van de draden beschadigd of verouderd is.
5. Hij meet de aardingsweerstand en controleert dat de beveiliging bij een fout snel genoeg uitschakelt.
6. Hij test de verliesstroomschakelaars: schakelen ze uit bij de juiste lekstroom en binnen de juiste tijd.
7. Hij beoordeelt de resultaten volgens het AREI en stelt het verslag op.

Tijdens de metingen staat de stroom af en toe uit. Houd daar rekening mee bij de koelkast, je computer of een aquarium. Voor de meting van de isolatieweerstand moeten toestellen uit het stopcontact, anders kunnen ze de uitslag verstoren of beschadigd raken.

Hoeveel werk een keuring is, en dus hoeveel tijd de keurder kwijt is, hangt vooral af van de staat van het appartement en de beschikbare informatie:

• Documentatie: met een eendraadschema, een situatieschema en een oud verslag hoeft de keurder niet uit te zoeken welke kring bij welke kamer hoort.
• Aantal kringen: meer kringen, stopcontacten en verliesstroomschakelaars betekent meer metingen.
• Bereikbaarheid van de zekeringkast: een volgestouwde of dichtgebouwde zekeringkast kost tijd.
• Leeftijd en staat van de bedrading: bij oude leidingen en onduidelijke aanpassingen van vorige bewoners moet de keurder meer uitzoeken.
• Natte ruimtes: voor badkamer en terras gelden strengere eisen, dus de controle is grondiger.
• Gevonden inbreuken: de keuring zelf repareert niets. Herstel is apart werk voor een erkend elektricien, en daarna volgt een nieuwe controle.

In de praktijk komen steeds dezelfde gebreken terug. Het helpt om ze vooraf te kennen, dan schrik je minder van de uitslag:

• Geen of te weinig verliesstroomschakelaars: in oude installaties ontbreken ze vaak, terwijl juist een verliesstroomschakelaar bij een ongeluk de stroom in een fractie van een seconde onderbreekt.
• Verouderde bedrading: brosse isolatie, losse of verkleurde verbindingen en soms nog oude smeltzekeringen. Zulke plekken kunnen brand veroorzaken.
• Stopcontacten zonder aarding, vooral in natte ruimtes en de keuken.
• Doe-het-zelfaanpassingen: een vervangen stopcontact zonder aarding, een lamp op een eigen manier aangesloten, een automaat die niet past bij de draaddikte.
• Goedkoop materiaal zonder keurmerk: stekkerdozen en verlengsnoeren die warm worden bij zwaar gebruik.
• Geen aanduiding in de zekeringkast, waardoor bij een storing niemand weet wat uit moet.

Vindt de keurder een ernstig gebrek, dan keurt hij de installatie af en kan hij adviseren een deel ervan niet te gebruiken tot het hersteld is. Dat is geen pesterij, maar bescherming tegen een elektrische schok en brand. Heb je zelf iets aangepast? Zeg dat eerlijk, dat scheelt beide partijen tijd.

Laat herstelwerk aan de elektriciteit altijd over aan een erkend elektricien en ga inbreuken uit het verslag niet zelf oplossen.

Je krijgt het verslag op papier of digitaal. Bewaar het bij de andere papieren van je appartement, samen met het eendraadschema en het situatieschema, en geef het bij verkoop door aan de nieuwe eigenaar. Kijk bij ontvangst of het verslag het volgende bevat:

• Adres en duidelijke omschrijving van het appartement
• Soort keuring: keuring vóór ingebruikname, periodieke keuring of keuring bij verkoop
• Naam van de keurder, het erkend keuringsorganisme en een handtekening
• Datum van de keuring en de datum voor de volgende keuring
• Beschrijving van de installatie, met soort bedrading, aantal kringen, automaten en verliesstroomschakelaars
• Gemeten waarden, niet alleen een algemeen "conform"
• Lijst met inbreuken, met de plek waar ze zitten
• Een duidelijke conclusie of de installatie voldoet aan het AREI