Αποξήλωση τεγίδων κεκλιμένης στέγης

Οι τεγίδες περνούν χρόνια με υγρασία, ζέστη και, στα ορεινά, παγετό. Αν η στέγη αερίζεται καλά και το ξύλο ήταν εμποτισμένο, αντέχουν πολύ. Μετράει όμως η πραγματική κατάσταση του ξύλου, όχι η ηλικία της στέγης. Σε κάθε αλλαγή κεραμιδιών αξίζει να ελέγχετε κάθε πήχη και να δοκιμάζετε πόσο γερός είναι.

Τα σημάδια που δείχνουν ότι οι τεγίδες πρέπει να αλλάξουν:

• σκούρο, μαλακό ή σάπιο ξύλο, κυρίως εκεί που ακουμπά στα κεραμίδια και στη μεμβράνη,
• ραγισμένοι, σπασμένοι ή χαλαροί πήχεις που δεν κρατούν πια σίγουρα την επικάλυψη,
• διαρροές στη σοφίτα ενώ τα κεραμίδια δείχνουν άθικτα,
• στοές και λεπτή σκόνη από ξυλοφάγα έντομα,
• νέα επικάλυψη με διαφορετικό βήμα ή άλλες απαιτήσεις για τη βάση της.

Γιατί να μην το αφήσετε για αργότερα; Οι βρεγμένες τεγίδες σιγά σιγά χαλάνε και τα καδρόνια από κάτω. Όσο καθυστερεί η αλλαγή, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να βγει μετά η επισκευή της ξύλινης στέγης.

Η σωστή αποξήλωση δεν είναι απλώς ξήλωμα. Από αυτήν εξαρτάται η κατάσταση των καδρονιών και το πόσο καλά θα στρωθεί μετά η νέα στρώση της στέγης.

1. Το συνεργείο στήνει σκαλωσιά ή σκάλες στέγης και βάζει ασφάλιση κατά της πτώσης. Περιφράζει και τον χώρο γύρω από το σπίτι, ώστε να μη χτυπήσει κανέναν υλικό που πέφτει.
2. Η δουλειά προγραμματίζεται για στεγνές μέρες χωρίς αέρα. Το βρεγμένο ξύλο γλιστράει. Ο δυνατός αέρας, όπως τα μελίσματα το καλοκαίρι στα νησιά, αυξάνει τον κίνδυνο να πέσει υλικό ή άνθρωπος.
3. Τα κεραμίδια κατεβαίνουν από τον κορφιά προς το γείσο, δηλαδή με την αντίστροφη σειρά από αυτήν που μπήκαν. Κατεβάζονται ελεγχόμενα στη σκαλωσιά ή στον κάδο.
4. Οι τεγίδες λύνονται κι αυτές από πάνω προς τα κάτω, με λοστό και σφυρί. Στις νεότερες στέγες χρειάζεται κατσαβίδι, γιατί οι πήχεις είναι συνήθως βιδωμένοι.
5. Κάθε πήχης ξεκολλάει σταδιακά και από τις δύο άκρες. Αν τραβήξετε με δύναμη τα μακριά καρφιά, συχνά παίρνουν μαζί τους και κομμάτι από το καδρόνι.
6. Σε όλη τη δουλειά χρειάζεται προσοχή στη μεμβράνη στεγανοποίησης κάτω από τις τεγίδες. Αν η στέγη θα μείνει ανοιχτή, σκεπάζεται προσωρινά με μουσαμά.
7. Όταν φύγουν οι τεγίδες, ο ξυλουργός ελέγχει τα καδρόνια, τα ζευκτά και τα ξύλα έδρασης πάνω στους τοίχους. Μόνο τότε φαίνεται η πραγματική κατάσταση της ξύλινης στέγης.

Αν βρεθεί σαπίλα, ρωγμές ή έντομα, τα φέροντα ξύλα επισκευάζονται πριν μπουν οι νέες τεγίδες. Αν η ζημιά είναι μεγάλη, καλό είναι να δει τη στέγη και ένας στατικός μηχανικός.

Ο κόπος, και άρα ο χρόνος και το κόστος, αλλάζει από στέγη σε στέγη. Παίζουν ρόλο κυρίως:

• το σχήμα της στέγης: η δίρριχτη έχει επίπεδες επιφάνειες και πήχεις ίδιου μήκους, η τετράρριχτη έχει ακμές με λοξοκομμένους πήχεις και μεγαλύτερη επιφάνεια,
• η κλίση: σε απότομη στέγη η δουλειά πάει πιο αργά και η ασφάλιση είναι πιο σύνθετη,
• το ύψος του σπιτιού και η πρόσβαση: η σκαλωσιά, ένα στενό δρομάκι ή μια αυλή όπου δεν φτάνει ο κάδος καθυστερούν τη δουλειά,
• οι λεπτομέρειες: φεγγίτες, παράθυρα στέγης, καμινάδες και λούκια, όπου οι πήχεις είναι κομμένοι και η μεμβράνη σκίζεται εύκολα,
• η μανσάρδα, που έχει διαφορετική απόσταση πήχεων στο κάτω και στο πάνω μέρος,
• η κατάσταση του ξύλου: οι σάπιες τεγίδες σπάνε και θέλουν περισσότερο χρόνο,
• αν στη δουλειά περιλαμβάνεται και το κατέβασμα των κεραμιδιών και η απομάκρυνση των μπάζων.

Προσοχή στα παλιά κτίσματα. Σε αρκετά σπίτια, αποθήκες και βοηθητικούς χώρους υπάρχουν ακόμη φύλλα αμιαντοτσιμέντου (τα γνωστά «ελενίτ»). Αυτά τα αφαιρεί μόνο εξειδικευμένο συνεργείο για αμίαντο, με τα σωστά μέτρα προστασίας. Μέχρι να κατέβει αυτή η επικάλυψη, κανείς δεν πιάνει τις τεγίδες.

Οι παλιές τεγίδες είναι οικοδομικά απόβλητα και καλό είναι να διαλέγονται ήδη στο εργοτάξιο. Το καθαρό, ανεπεξέργαστο ξύλο συνήθως δίνεται για ανακύκλωση. Το ξύλο με χημικό εμποτισμό ή με παλιά προστατευτικά βερνίκια μπορεί να θεωρείται επικίνδυνο απόβλητο. Ρωτήστε τον δήμο σας ή την εταιρεία που παραλαμβάνει τα μπάζα τι πρέπει να κάνετε. Μην καίτε εμποτισμένο ξύλο σε τζάκι, σόμπα ή στην αυλή, γιατί ο καπνός βλάπτει την υγεία.

Οι κόντρα πήχεις είναι συνήθως σε καλύτερη κατάσταση από τις τεγίδες. Μετά από έλεγχο και νέο εμποτισμό, μερικές φορές μένουν στη θέση τους. Τεγίδες με σημάδια σαπίλας ή εντόμων μην τις ξαναχρησιμοποιείτε, γιατί η σαπίλα μέσα στο ξύλο συχνά δεν φαίνεται απ' έξω.

• δουλειά χωρίς σκαλωσιά και ασφάλιση ή χωρίς περίφραξη γύρω από το σπίτι,
• στέγη που μένει ανοιχτή τη νύχτα ή πριν από βροχή χωρίς προσωρινό σκέπασμα,
• σκισμένη μεμβράνη από τον λοστό, που κρύβεται κάτω από τις νέες τεγίδες και φαίνεται μόνο σε δυνατή βροχή,
• σκισμένα κομμάτια καδρονιών από βίαιο ξήλωμα,
• έλεγχος της ξύλινης στέγης που παραλείφθηκε, με αποτέλεσμα η νέα επικάλυψη να σκεπάσει χαλασμένα φέροντα ξύλα,
• καμία φωτογραφία της αρχικής κατάστασης, που θα βοηθούσε σε παράπονο προς το συνεργείο ή σε δήλωση στην ασφαλιστική.

Στην πράξη συχνά κερδίζει κανείς χρόνο ακριβώς στον έλεγχο της μεμβράνης και των καδρονιών. Κι όμως, είναι η μόνη στιγμή που όλα φαίνονται και πιάνονται εύκολα. Αν η στέγη ανήκει σε πολυκατοικία, ενημερώστε από πριν τον διαχειριστή, ώστε να ξέρουν οι ένοικοι πότε θα γίνει η δουλειά.

Πριν αρχίσει το στήσιμο των νέων τεγίδων, περάστε μαζί με τον τεχνίτη τα εξής:

• δεν έμειναν πεταμένα καρφιά ή υπολείμματα πήχεων πάνω στα καδρόνια,
• τα καδρόνια δεν σκίστηκαν ούτε έσπασαν στο ξήλωμα,
• η μεμβράνη είναι ακέραιη, και όπου σκίστηκε έχει επισκευαστεί με ταινία ή μπάλωμα, όπως ορίζει ο κατασκευαστής,
• τα χαλασμένα καδρόνια, ζευκτά και ξύλα έδρασης έχουν σημαδευτεί και έχει συμφωνηθεί πώς θα επισκευαστούν,
• οι λαμαρίνες γύρω από καμινάδα, φεγγίτες και παράθυρα στέγης έχουν ελεγχθεί και οι ζημιές έχουν σημειωθεί,
• η στέγη είναι καλά σκεπασμένη όταν η δουλειά διακόπτεται,
• τα μπάζα έχουν διαχωριστεί και απομακρυνθεί και ο χώρος γύρω από το σπίτι είναι καθαρός,
• η κατάσταση πριν και μετά την αποξήλωση έχει φωτογραφηθεί ανά τμήμα.