Αποξήλωση ξύλινων ζευκτών στέγης

Η πιο συνηθισμένη αιτία είναι η χρόνια διαρροή νερού. Το νερό διαλύει σιγά σιγά τις άκρες των καδρονιών, τους στρωτήρες και τους κόμβους. Το ξύλο μαλακώνει, σκάει και χάνει την αντοχή του, ακόμη κι αν η κεραμοσκεπή απ' έξω φαίνεται εντάξει. Στην πράξη συμβαίνει συχνά η πραγματική κατάσταση να φανεί μόνο όταν κατέβουν τα κεραμίδια.

Αξίζει να ρίξετε μια προσεκτική ματιά στη σοφίτα. Τα προειδοποιητικά σημάδια είναι τα εξής:

• σκούροι λεκέδες και μυρωδιά μούχλας,
• λεπτή σκόνη σαν πριονίδι κάτω από τα δοκάρια, που δείχνει ξυλοφάγα έντομα,
• μαλακές άκρες καδρονιών, όπου ένα κατσαβίδι μπαίνει εύκολα,
• βαθούλωμα στην επιφάνεια της στέγης ή ρωγμές στα δοκάρια,
• παλιές πρόχειρες επεμβάσεις, για παράδειγμα κομμένα δοκάρια χωρίς αντικατάσταση.

Δεν χρειάζεται πάντα να κατέβει όλη η στέγη. Αν έχουν πρόβλημα μόνο λίγα κομμάτια, ο ξυλουργός ή ο πολιτικός μηχανικός μπορεί να προτείνει μερική αποξήλωση και αντικατάσταση συγκεκριμένων δοκαριών. Όταν όμως η μύκητες ή τα έντομα έχουν απλωθεί παντού, συνήθως είναι πιο λογικό να αλλάξει ολόκληρος ο σκελετός, για να μη μεταφερθεί το πρόβλημα στη νέα στέγη. Αν η νέα στέγη θα έχει και θερμομόνωση, ρωτήστε αν η εργασία μπορεί να ενταχθεί σε πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης όπως το Εξοικονομώ, γιατί οι όροι αλλάζουν από κύκλο σε κύκλο.

Όλα ξεκινούν με αυτοψία. Ένας έμπειρος ξυλουργός εξετάζει την κατάσταση του ξύλου, το είδος της επικάλυψης, την κλίση και το ύψος της στέγης, την κατάσταση της καμινάδας και των αετωμάτων, και την πρόσβαση στο σπίτι. Μόνο μετά ορίζεται η σειρά των εργασιών.

1. Αυτοψία και απόφαση για ολική ή μερική αποξήλωση.
2. Στήσιμο σκαλωσιάς, ασφάλιση των τεχνιτών και περίφραξη της επικίνδυνης ζώνης γύρω από το σπίτι.
3. Αποσύνδεση των ηλεκτρικών γραμμών της σοφίτας από ηλεκτρολόγο και έλεγχος αν περνούν άλλα δίκτυα από το ταβάνι.
4. Αφαίρεση κεραμιδιών, πηχών, αντιπηχών, λαμαρινών και υδρορροών.
5. Προσωρινή υποστύλωση των επικίνδυνων σημείων του σκελετού.
6. Σταδιακό λύσιμο των στοιχείων, από τα λιγότερο φορτισμένα προς τα κύρια φέροντα, σε μικρά τμήματα.
7. Ελεγχόμενο κατέβασμα των δοκαριών στο έδαφος, χωρίς πέταμα.
8. Διαλογή των υλικών, μεταφορά και καθάρισμα της πλάκας ή του ταβανιού και της τοιχοποιίας.
9. Κάλυψη του ανοιχτού σπιτιού από τη βροχή, αν η νέα στέγη δεν μπαίνει αμέσως.

Γιατί μετράει τόσο η σειρά; Τα κομμάτια ενός ζευκτού στηρίζουν και σταθεροποιούν το ένα το άλλο. Αν κοπεί νωρίτερα μια τεγίδα ή ένας ορθοστάτης, μπορεί να μετακινηθεί μεγαλύτερο τμήμα της στέγης και να φορτώσει το αέτωμα ή την οροφή σε σημείο που δεν είναι φτιαγμένο γι' αυτό.

Δύο σπίτια με ίδια επιφάνεια στέγης μπορεί να σημαίνουν εντελώς διαφορετική δουλειά. Πιο απλό είναι ένα ισόγειο σπίτι με δίρριχτη στέγη, καλή πρόσβαση από τον δρόμο και χώρο για κάδο μπάζων ακριβώς δίπλα.

Αντίθετα, τη δυσκολία ανεβάζουν:

• το μεγαλύτερο ύψος του σπιτιού και η πιο απότομη κλίση,
• η σύνθετη στέγη με φεγγίτες, λούκια και καμινάδες,
• το πολύ φθαρμένο ξύλο, που θέλει περισσότερη υποστύλωση,
• η βαριά ή εύθραυστη επικάλυψη, που σπάει στο ξήλωμα,
• η πυκνή δόμηση, όπου τα υλικά μεταφέρονται με τα χέρια μέσα από αυλή ή εσωτερικό,
• τα προβληματικά υλικά, που αφαιρούνται χωριστά.

Όταν συγκρίνετε προσφορές, κοιτάξτε λοιπόν τι περιλαμβάνουν και όχι μόνο το τελικό ποσό. Ελέγξτε αν μέσα είναι η αφαίρεση των κεραμιδιών, η σκαλωσιά, ο κάδος, η μεταφορά, το καθάρισμα και η προσωρινή κάλυψη της στέγης.

Πρόκειται για εργασία σε ύψος, πάνω σε παλιό και συχνά εξασθενημένο ξύλο. Γι' αυτό δεν συνιστάται να αποξηλώσετε μόνοι σας τη στέγη μιας μονοκατοικίας. Το συνεργείο πρέπει να έχει προστασία από πτώση, σταθερή πρόσβαση, κράνη και ζώνες ασφαλείας, και να μην αφήνει κανέναν να μπαίνει στον χώρο όπου μπορεί να πέσουν υλικά. Σε πυκνή δόμηση χρειάζεται προστασία και για τα γειτονικά οικόπεδα, τα παράθυρα και τα αυτοκίνητα. Αν δίπλα υπάρχει πολυκατοικία, καλό είναι να ενημερώσετε εγκαίρως τον διαχειριστή για τη σκαλωσιά και τις ώρες εργασίας.

Σε παλαιότερες στέγες, αποθήκες και προσθήκες βρίσκει κανείς συχνά φύλλα ελενίτ, δηλαδή κυματοειδή ή επίπεδα φύλλα από ινοτσιμέντο, που μπορεί να περιέχουν αμίαντο. Αυτά τα αφαιρεί μόνο εξειδικευμένο συνεργείο αμιάντου, με τον προβλεπόμενο τρόπο εργασίας και προστασίας. Μην τα σπάτε και μην τα κόβετε μόνοι σας, γιατί η σκόνη τους είναι επικίνδυνη για την υγεία.

Από μια συνηθισμένη στέγη βγαίνει εκπληκτικά πολύ υλικό. Αξίζει να το ξεχωρίζετε ήδη στο εργοτάξιο:

• ξύλα, δηλαδή καδρόνια, τεγίδες, πήχεις και ελκυστήρες,
• κεραμίδια και άλλη επικάλυψη, ανά είδος,
• μέταλλα, όπως καρφιά, βίδες, αγκύρια και λαμαρίνες,
• ανάμεικτα μπάζα και παλιά μόνωση.

Γερά δοκάρια χωρίς σάπισμα και έντομα μπορούν να χρησιμεύσουν σε βοηθητικές κατασκευές ή στον κήπο. Τα καλά κεραμίδια συχνά ξαναχρησιμοποιούνται. Σάπιο, μολυσμένο ή παλιά χημικά εμποτισμένο ξύλο δεν μπαίνει στη νέα κατασκευή και δεν καίγεται στο τζάκι ή στη σόμπα, γιατί βγάζει τοξικούς καπνούς. Συμφωνήστε από πριν πού θα μπει ο κάδος και ποιος θα πάρει τι.

• ξεκίνημα χωρίς αυτοψία, με βάση μόνο το πώς φαίνεται η στέγη απ' έξω,
• κόψιμο δοκαριών χωρίς προσωρινή υποστύλωση,
• πέταμα βαριών κομματιών από τη στέγη αντί για κατέβασμα,
• ανοιχτό σπίτι χωρίς κάλυψη από τη βροχή,
• ανάμειξη όλων των υλικών σε έναν κάδο,
• καμία συμφωνία για το πώς θα χρεωθούν οι επιπλέον εργασίες, όταν βρεθεί κρυφή φθορά.

Πριν παραλάβετε, περπατήστε το εργοτάξιο μαζί με τον υπεύθυνο του συνεργείου:

• έχει αφαιρεθεί ό,τι συμφωνήθηκε και τα στοιχεία που μένουν είναι σταθερά,
• τα αετώματα, η καμινάδα και η οροφή δεν έχουν ζημιές ούτε ρωγμές,
• η στέψη της τοιχοποιίας είναι καθαρή και έτοιμη για νέο στρωτήρα,
• οι κρυφές φθορές σε τοιχοποιία ή σενάζ είναι καταγεγραμμένες και φωτογραφημένες,
• το σπίτι είναι καλυμμένο από τη βροχή, αν η νέα στέγη δεν μπαίνει αμέσως,
• δεν έχουν μείνει στην οροφή καρφιά, σπασμένα κεραμίδια ή υπολείμματα μόνωσης,
• τα μπάζα έχουν απομακρυνθεί και έχετε βεβαίωση για την παράδοσή τους,
• ο περίγυρος, η πρόσοψη και τα παράθυρα είναι χωρίς ζημιές.