Εξωτερικός λεπτόστρωτος σοβάς (τριφτός 2 mm)

Η δουλειά φαίνεται απλή. Το αποτέλεσμα όμως κρίνεται από τη σειρά των βημάτων, από τους χρόνους αναμονής ανάμεσά τους και από τον καιρό. Ο τεχνίτης συνήθως δουλεύει έτσι:

1. Ελέγχει το υπόστρωμα. Πρέπει να είναι γερό, στεγνό, καθαρό και χωρίς σκόνη. Στη θερμοπρόσοψη ο οπλισμένος σοβάς με το πλέγμα πρέπει να έχει σκληρύνει αρκετά, κατά τον κατασκευαστή συνήθως μερικές μέρες.
2. Περνά το αστάρι που ταιριάζει στον συγκεκριμένο σοβά. Το αστάρι εξισώνει την απορροφητικότητα της επιφάνειας και βελτιώνει την πρόσφυση. Πριν από τον σοβά πρέπει να στεγνώσει εντελώς.
3. Ετοιμάζει το υλικό. Οι έτοιμοι σοβάδες σε μορφή πάστας απλώς ανακατεύονται. Το ξηρό ορυκτό κονίαμα ανακατεύεται με ακριβή ποσότητα νερού, πάντα την ίδια, ώστε όλη η επιφάνεια να βγει στην ίδια απόχρωση.
4. Με ανοξείδωτη σπάτουλα απλώνει τον σοβά σε πάχος όσο ο κόκκος.
5. Όσο το υλικό είναι ακόμη νωπό, το τρίβει με πλαστική τρόμπα με κυκλικές κινήσεις. Έτσι οι κόκκοι μοιράζονται ομοιόμορφα και βγαίνει η χαρακτηριστική λεπτή, «τριφτή» υφή.
6. Τελειώνει κάθε ενιαία επιφάνεια χωρίς διακοπή, για παράδειγμα έναν τοίχο από γωνία σε γωνία. Δουλεύει «νωπό σε νωπό», ώστε να μη μείνουν ενώσεις.
7. Προστατεύει τον φρέσκο σοβά από βροχή, άμεσο ήλιο και αέρα, συνήθως τουλάχιστον μία με δύο μέρες.

Ο καιρός θέλει προσοχή, ειδικά στην Ελλάδα. Ο σοβάς, ο τοίχος και ο αέρας πρέπει κατά την εφαρμογή και το στέγνωμα να είναι περίπου από +5 °C έως +25 °C. Τα ακριβή όρια τα γράφει ο κατασκευαστής στο τεχνικό φυλλάδιο. Το καλοκαίρι αυτό σημαίνει ότι η δουλειά γίνεται νωρίς το πρωί ή στη σκιά και όχι το μεσημέρι. Σε έναν πυρωμένο νότιο τοίχο ή με δυνατό μελτέμι το υλικό στεγνώνει τόσο γρήγορα που δεν τρίβεται σωστά. Οι συννεφιασμένες μέρες χωρίς αέρα ταιριάζουν καλύτερα.

Η τριφτή υφή με κόκκο 2 mm υπάρχει σε διάφορους τύπους. Μοιάζουν στην όψη, αλλά συμπεριφέρονται διαφορετικά.

• Ο ορυκτός σοβάς έχει βάση τσιμέντο και ασβέστη. Αφήνει τους υδρατμούς να περνούν, δεν καίγεται και, επειδή είναι αλκαλικός, στην αρχή αντέχει στους μύκητες και στα φύκια. Έρχεται ως ξηρό κονίαμα, λευκός ή σε λίγες αποχρώσεις, και συνήθως βάφεται μετά τη σκλήρυνση με χρώμα προσόψεων,
• ο σιλικονούχος σοβάς απωθεί πολύ καλά το νερό. Η βροχή κυλά πάνω του και παίρνει μαζί τη σκόνη, γι' αυτό η πρόσοψη μένει περισσότερο καιρό καθαρή. Είναι ελαστικός και κρατά το χρώμα του. Ταιριάζει σε σκιερούς τοίχους, κοντά σε δέντρα και σε σημεία που βρέχονται περισσότερο,
• ο πυριτικός σοβάς αφήνει καλά τους υδρατμούς να περνούν και αντέχει στις καιρικές συνθήκες. Δουλεύεται πιο δύσκολα, γιατί πήζει γρήγορα και θέλει έμπειρο χέρι,
• ο ακρυλικός σοβάς είναι ελαστικός και βγαίνει σε πολλές αποχρώσεις. Αφήνει όμως τους υδρατμούς να περνούν λιγότερο από όλους, γι' αυτό συνήθως δεν μπαίνει σε θερμοπρόσοψη με πετροβάμβακα.

Σε θερμοπρόσοψη με πετροβάμβακα διαλέγεται σοβάς που αναπνέει καλά, δηλαδή ορυκτός, πυριτικός ή σιλικονούχος. Πάνω σε διογκωμένη ή εξηλασμένη πολυστερίνη μπορούν να μπουν όλοι οι τύποι. Καλό είναι να μείνετε σε ένα σύστημα θερμοπρόσοψης από έναν κατασκευαστή: κόλλα, οπλισμένος σοβάς, αστάρι και τελικός σοβάς είναι σχεδιασμένα να δουλεύουν μαζί. Αν τα υλικά ανακατευτούν από διαφορετικές εταιρείες, ο κατασκευαστής συχνά δεν δίνει εγγύηση.

Ο κόπος, και άρα το κόστος, εξαρτάται από μερικά πράγματα:

• η κατάσταση του υποστρώματος: ένας ίσιος, φρέσκος οπλισμένος σοβάς είναι η πιο απλή περίπτωση. Μια παλιά πρόσοψη πρέπει πρώτα να καθαριστεί, να φύγουν οι μύκητες, να επισκευαστούν οι ρωγμές και αν χρειάζεται να ισιώσει,
• πόσο «σπασμένη» είναι η πρόσοψη: πολλά κουφώματα, γωνίες, μπαλκόνια, κορνίζες και ποδιές σημαίνουν περισσότερο φινίρισμα στις άκρες και περισσότερες ενώσεις,
• πρόσβαση και ύψος: σε ψηλότερο κτίριο χρειάζεται σκαλωσιά και δουλειά σε ύψος,
• το μέγεθος των ενιαίων επιφανειών: έναν μεγάλο τοίχο πρέπει να τον τελειώσουν χωρίς διακοπή περισσότεροι τεχνίτες μαζί,
• καιρός και ημερομηνίες: με ακατάλληλο καιρό η δουλειά δεν γίνεται, οπότε το πρόγραμμα μπορεί να μετακινηθεί,
• η απόχρωση: τα σκούρα και έντονα χρώματα θέλουν πιο απαιτητικό υλικό και πιο προσεκτική, ομοιόμορφη εφαρμογή.

Τα περισσότερα λάθη δεν φαίνονται αμέσως. Βγαίνουν μετά τον πρώτο χειμώνα ή ύστερα από μερικά χρόνια. Στην πράξη αυτά επαναλαμβάνονται συχνότερα:

• ενώσεις και κηλίδες: η δουλειά σταμάτησε στη μέση του τοίχου ή ο σοβάς μπήκε στον ήλιο, και μετά το στέγνωμα μένουν ορατές λωρίδες,
• καθυστερημένο τρίψιμο: το υλικό έχει αρχίσει να πήζει, οι κόκκοι ξεκολλάνε στο τρίψιμο και η υφή βγαίνει άνιση,
• σοβάς πάνω σε υγρό ή άψητο οπλισμένο σοβά: υπάρχει κίνδυνος για αλατάκια (εξανθήματα), ρωγμές και κακή πρόσφυση,
• παράλειψη του ασταριού: ο τοίχος τραβά το νερό από τον σοβά άνισα, με αποτέλεσμα διαφορές στο χρώμα και πιο αδύναμη συνοχή,
• χωρίς διαγώνιο οπλισμό στις γωνίες των κουφωμάτων: είναι λάθος του υποστρώματος, αλλά οι ρωγμές εμφανίζονται ακριβώς στον τελικό σοβά,
• πολύ σκούρα απόχρωση πάνω σε θερμοπρόσοψη: μια σκούρα επιφάνεια ζεσταίνεται πολύ στον ήλιο, κάτι που με τον ελληνικό ήλιο μετράει ακόμη περισσότερο, και η θερμοπρόσοψη μπορεί να πάθει ζημιά. Γι' αυτό οι κατασκευαστές των συστημάτων ορίζουν έναν ελάχιστο δείκτη ανακλαστικότητας φωτός του χρώματος (τιμή HBW). Αν θέλετε σκούρο χρώμα, ελέγξτε τον πάντα.

Κοιτάξτε την επιφάνεια μέρα, όταν ο ήλιος πέφτει πλάγια πάνω στον τοίχο. Με αυτό το φως φαίνονται καλύτερα οι ανωμαλίες και οι ενώσεις. Κατά την παραλαβή ελέγξτε:

• η υφή είναι ομοιόμορφη σε όλη την επιφάνεια, χωρίς γυμνά σημεία και χωρίς συσσωρεύσεις κόκκων,
• στους τοίχους δεν φαίνονται λωρίδες, ενώσεις ή μπαλώματα σε άλλη απόχρωση,
• ο σοβάς τελειώνει καθαρά στα κουφώματα, στις ποδιές, στο σοκλό και στα προφίλ,
• γύρω από τα κουφώματα και στις γωνίες δεν υπάρχουν τριχοειδείς ρωγμές,
• τα τζάμια, τα πλαίσια, οι ποδιές και τα δάπεδα έχουν καθαριστεί από σοβά,
• έχετε από τον τεχνίτη στοιχεία για το σύστημα, τον τύπο του σοβά και τον αριθμό παρτίδας,
• ξέρετε πότε και με τι μπορεί να βαφτεί η πρόσοψη και πώς να τη φροντίζετε.