Θερμοπρόσοψη με πετροβάμβακα (με αγκύρωση)

Ο πετροβάμβακας για προσόψεις φτιάχνεται κυρίως από λιωμένο βασάλτη και άλλα πετρώματα. Το βασικό του πλεονέκτημα είναι ότι δεν καίγεται. Οι πλάκες για θερμοπρόσοψη έχουν συνήθως κατηγορία αντίδρασης στη φωτιά A1 κατά ΕΛΟΤ EN 13501-1, δηλαδή δεν μεταδίδουν τη φλόγα και δεν λιώνουν. Γι' αυτό τον προτιμούν σε ψηλές πολυκατοικίες και σε πυκνοδομημένες γειτονιές, όπου τα κτίρια ακουμπούν το ένα στο άλλο.

Το δεύτερο πλεονέκτημα είναι η διαπνοή. Οι υδρατμοί από το εσωτερικό περνούν πιο εύκολα μέσα από τον πετροβάμβακα απ' ό,τι μέσα από την πολυστερίνη. Αυτό μετράει σε παλιά σπίτια με υγρασία στην τοιχοποιία, γιατί ο τοίχος μπορεί σιγά σιγά να στεγνώνει προς τα έξω. Το τρίτο είναι ο ήχος: η ινώδης δομή απορροφά τον θόρυβο του δρόμου. Το εκτιμούν όσοι μένουν σε κεντρική λεωφόρο.

Το μειονέκτημα είναι ότι ο πετροβάμβακας είναι βαρύτερος και έχει πιο μαλακή επιφάνεια. Γι' αυτό η μηχανική στερέωση με βύσματα είναι υποχρεωτικό μέρος του συστήματος και όχι προαιρετική προσθήκη.

Προετοιμασία της επιφάνειας

Ο τοίχος πρέπει να είναι καθαρός, στεγνός, χωρίς λάδια, αλάτα και σοβά που ξεκολλάει. Μεγαλύτερες ανωμαλίες, συνήθως πάνω από περίπου ένα εκατοστό, γεμίζουν με κονίαμα. Αν η επιφάνεια απορροφά πολύ ή σκονίζει, περνιέται αστάρι. Στην πράξη αυτό το βήμα συχνά γίνεται βιαστικά. Όμως από αυτό εξαρτάται πόσα χρόνια θα κρατήσει η μόνωση πάνω στον τοίχο.

Οδηγός εκκίνησης και βάση του τοίχου

Στο κάτω όριο της θερμοπρόσοψης τοποθετείται μεταλλικός οδηγός εκκίνησης. Στηρίζει την πρώτη σειρά πλακών και προστατεύει την κάτω ακμή του συστήματος. Το τμήμα κοντά στο έδαφος δέχεται πιτσιλιές από τη βροχή. Εκεί μπαίνει συνήθως ξεχωριστή μόνωση που αντέχει στο νερό, γιατί ο πετροβάμβακας δεν πρέπει να μένει μόνιμα σε υγρασία.

Κόλληση των πλακών

Πρώτα η κόλλα πιέζεται σε λεπτή στρώση πάνω στην πλάκα για να «δέσει» με τις ίνες. Μετά απλώνεται η κύρια στρώση. Οι πλάκες τύπου lamella κολλιούνται σε όλη την επιφάνεια. Οι κανονικές πλάκες κολλιούνται όπως ορίζει το κάθε σύστημα: σε όλη την επιφάνεια ή περιμετρικά και σε σημεία, με την ελάχιστη κάλυψη που δίνει ο κατασκευαστής. Οι πλάκες μπαίνουν σταυρωτά σαν τούβλα, ώστε οι κάθετοι αρμοί να μη βρίσκονται στην ίδια γραμμή. Στις γωνίες του κτιρίου «πλέκονται» εναλλάξ. Γύρω από τα παράθυρα οι αρμοί δεν πρέπει να συναντιούνται στη γωνία του ανοίγματος, γιατί εκεί ανοίγουν αργότερα ρωγμές.

Αγκύρωση με βύσματα

Όταν η κόλλα σκληρύνει, συνήθως μετά από μία έως τρεις μέρες ανάλογα με τον καιρό, μπαίνουν τα βύσματα με ροδέλα. Στον πετροβάμβακα χρησιμοποιούνται βύσματα με μεγαλύτερη ροδέλα ή με πρόσθετο δίσκο, για να μοιράζεται το φορτίο στη μαλακή επιφάνεια. Πόσα βύσματα θα μπουν και πού, το ορίζει η τεχνική τεκμηρίωση του συστήματος. Παίζουν ρόλο το ύψος του κτιρίου, ο αέρας της περιοχής και το υλικό του τοίχου. Στις γωνίες και στις άκρες της πρόσοψης μπαίνουν πάντα περισσότερα, γιατί εκεί ο αέρας τραβάει πιο δυνατά. Το βάθος αγκύρωσης εξαρτάται από τον τύπο του βύσματος και από τον τοίχο. Άλλο βύσμα θέλει το μπετό του σκελετού, άλλο το διάτρητο τούβλο της πλήρωσης και άλλο ο κυψελωτός πορομπετόν.

Οπλισμένη στρώση

Πάνω στη μόνωση απλώνεται βασικό επίχρισμα. Μέσα του πιέζεται υαλόπλεγμα. Στις ενώσεις το πλέγμα επικαλύπτεται. Πρέπει να είναι βυθισμένο μέσα στο υλικό, ώστε να μη φαίνεται και να μην το νιώθετε με το χέρι. Στις ακμές και στα λαμπάδια μπαίνουν γωνιόκρανα με πλέγμα. Στις γωνίες των παραθύρων μπαίνουν λοξά κομμάτια πλέγματος, που εμποδίζουν τις διαγώνιες ρωγμές.

Αστάρι και τελικός σοβάς

Όταν στεγνώσει το επίχρισμα, περνιέται αστάρι και μετά λεπτόστρωτος τελικός σοβάς. Με τον πετροβάμβακα ταιριάζουν κυρίως οι σιλικονούχοι ή οι σιλικατούχοι σοβάδες, γιατί αφήνουν τον τοίχο να αναπνέει. Ο ακρυλικός σοβάς είναι λιγότερο διαπερατός στους υδρατμούς. Γι' αυτό επιλέγεται με περισσότερη προσοχή. Όλες οι στρώσεις καλό είναι να ανήκουν σε ένα πιστοποιημένο σύστημα. Αλλιώς μπορεί να μην ταιριάζουν μεταξύ τους και χάνεται η εγγύηση του συστήματος.

Η πιο απλή περίπτωση είναι μια ίσια, γερή πρόσοψη χαμηλού σπιτιού με λίγα ανοίγματα. Η δουλειά γίνεται πιο χρονοβόρα, και άρα πιο ακριβή, όταν:

• ο παλιός σοβάς θέλει εκτεταμένη επισκευή ή καθαίρεση,
• ο τοίχος έχει υγρασία και πρέπει πρώτα να λυθεί η αιτία της,
• η πρόσοψη έχει πολλά παράθυρα, κορνίζες, προεξοχές και μπαλκόνια,
• το κτίριο είναι ψηλό και η σκαλωσιά στήνεται πιο δύσκολα,
• επιλέγετε παχύτερη μόνωση, που είναι βαρύτερη και θέλει μακρύτερα βύσματα,
• πρέπει να μετακινηθούν υδρορροές, φωτιστικά, τέντες, κεραίες ή εξωτερικές μονάδες κλιματιστικών,
• τα κουφώματα είναι τοποθετημένα έτσι που τα λαμπάδια χωράνε μόνο λεπτή μόνωση.

Τα ηλεκτρικά, όπως φωτιστικά και καλώδια, τα μετακινεί ηλεκτρολόγος. Τα κλιματιστικά τα μετακινεί τεχνικός ψύξης. Όταν συγκρίνετε προσφορές, δείτε αν περιλαμβάνουν τα ίδια: πάχος και τύπο μόνωσης, τύπο σοβά, αγκύρωση, σκαλωσιά και προετοιμασία επιφάνειας. Οι διαφορές μεταξύ προσφορών συχνά βγαίνουν από κάτι που λείπει.

• Πρόχειρη προετοιμασία. Σε σκονισμένο ή λαδωμένο τοίχο η κόλλα δεν κρατάει, και το πρόβλημα φαίνεται μετά από χρόνια.
• Λίγη κόλλα. Πίσω από τις πλάκες μένουν κενά αέρα. Το σύστημα χάνει αντοχή και μονωτική απόδοση. Απ' έξω δεν φαίνεται, γι' αυτό βοηθά ο έλεγχος κατά τη διάρκεια της δουλειάς.
• Λιγότερα βύσματα. Αν μπουν λιγότερα ή κοντύτερα βύσματα από όσα ορίζει το σύστημα, η πρόσοψη μπορεί να πάθει ζημιά με δυνατό αέρα.
• Προφίλ που λείπουν. Χωρίς γωνιόκρανα, αρμούς διαστολής και προφίλ σύνδεσης με τα κουφώματα, ραγίζουν τα λαμπάδια και οι γωνίες και μπαίνει νερό.
• Λάθος καιρός. Κόλλες, επιχρίσματα και σοβάδες απλώνονται συνήθως περίπου από +5 °C έως +25 ή +30 °C. Δεν απλώνονται σε άμεσο ήλιο, βροχή ή δυνατό αέρα. Στην Ελλάδα ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η καλοκαιρινή ζέστη. Τις ακριβείς συνθήκες τις δίνει ο κατασκευαστής.
• Ανάμειξη μαρκών. Στρώσεις από διαφορετικά συστήματα μπορεί να μην ταιριάζουν, και η εγγύηση χάνεται.

Το πάχος της μόνωσης δεν πρέπει να το ορίζει η συνήθεια αλλά ο υπολογισμός. Ένας μηχανικός ή ενεργειακός επιθεωρητής το προτείνει με βάση την κλιματική ζώνη και την κατάσταση του σπιτιού σας. Ελέγχει επίσης τον κίνδυνο συμπύκνωσης υδρατμών μέσα στον τοίχο. Αν ανακαινίζετε, αξίζει να δείτε και τα κουφώματα, ώστε μετά τη θερμοπρόσοψη να γίνουν σωστά τα λαμπάδια.

Σε πολυκατοικία η απόφαση παίρνεται από τους ιδιοκτήτες στη γενική συνέλευση. Τη δουλειά τη συντονίζει ο διαχειριστής. Αν σκέφτεστε να ενταχθείτε σε πρόγραμμα όπως το Εξοικονομώ, ελέγξτε τους τρέχοντες όρους πριν υπογράψετε σύμβαση. Σε κάποια προγράμματα οι εργασίες που ξεκίνησαν νωρίτερα δεν επιδοτούνται.

Ζητήστε από το συνεργείο την τεχνική τεκμηρίωση του συστήματος με Ευρωπαϊκή Τεχνική Αξιολόγηση (ETA). Ζητήστε επίσης σχέδιο αγκύρωσης και γραπτή εγγύηση για την εργασία και για το σύστημα.

• ο σοβάς έχει ενιαία υφή και χρώμα, χωρίς λεκέδες και ορατές ενώσεις,
• στην επιφάνεια δεν φαίνονται περιγράμματα πλακών, ροδέλες βυσμάτων ή πλέγμα,
• όταν χτυπάτε ελαφρά την πρόσοψη, δεν ακούγεται πουθενά κούφιος ήχος,
• οι γωνίες είναι ίσιες και τα λαμπάδια καθαρά, χωρίς ρωγμές,
• οι συνδέσεις με κουφώματα, ποδιές και στέγη είναι σφραγισμένες με ταινίες ή προφίλ,
• οι ποδιές των παραθύρων προεξέχουν και έχουν νεροσταλάκτη, ώστε το νερό να μην τρέχει στον τοίχο,
• η βάση του τοίχου είναι χωρισμένη από το έδαφος και προστατευμένη από τις πιτσιλιές,
• στο πρωτόκολλο παράδοσης αναγράφονται το σύστημα, το πάχος μόνωσης και ο τύπος των βυσμάτων,
• σας έχουν δοθεί η εγγύηση και φωτογραφίες της αγκύρωσης πριν καλυφθεί.