Μηχανική εκσκαφή σκάμματος θεμελίωσης

Σκάμμα λέγεται η γενική εκσκαφή που συνήθως έχει πλάτος αρκετών μέτρων και καλύπτει όλο το περίγραμμα του κτιρίου ή μεγάλο μέρος του. Τα χαντάκια για πεδιλοδοκούς και τα αυλάκια για τις συνδέσεις με τα δίκτυα είναι ξεχωριστές εργασίες, με άλλους κάδους και άλλη μέθοδο. Σκάμμα χρειάζεστε κυρίως σε περιπτώσεις όπως:

• μονοκατοικία με υπόγειο ή ημιυπόγειο,
• σπίτι σε επικλινές οικόπεδο, όπου μέρος του ορόφου μπαίνει μέσα στο πρανές,
• θεμελίωση με γενική κοιτόστρωση, όπου πρέπει να αφαιρεθεί ακατάλληλο έδαφος και να αντικατασταθεί με συμπυκνωμένα αμμοχάλικα,
• πισίνα, βόθρος, βιολογικός καθαρισμός, δεξαμενή νερού ή υπόγειος χώρος στάθμευσης,
• προσθήκη με υπόγειο δίπλα σε υπάρχον σπίτι.

Γιατί γίνεται με μηχάνημα ακόμη και σε μικρά έργα; Με το χέρι, μερικές δεκάδες κυβικά θα έπαιρναν εβδομάδες και τα τοιχώματα θα κατέρρεαν στο μεταξύ με την πρώτη βροχή. Ο εκσκαφέας κάνει την ίδια δουλειά σε μία ή δύο μέρες και ένας έμπειρος χειριστής ισιώνει τον πυθμένα με ακρίβεια λίγων εκατοστών.

Πώς μετριούνται τα κυβικά μέτρα

Ο όγκος μετριέται στο έδαφος στη φυσική του κατάσταση, δηλαδή όσο χώρο έπιανε το χώμα πριν σκαφτεί. Μέσα σε αυτόν μετράνε το περίγραμμα του κτιρίου, ο χώρος εργασίας γύρω του και ο όγκος των κεκλιμένων πρανών. Χώρος εργασίας είναι η λωρίδα γύρω από τους μελλοντικούς τοίχους του υπογείου, που τη χρειάζονται οι τεχνίτες για να κάνουν στεγάνωση και θερμομόνωση. Συνήθως έχει πλάτος περίπου μισό έως ένα μέτρο, ανάλογα με τη μελέτη.

Για τη μεταφορά, λάβετε υπόψη ότι το χώμα που βγαίνει «αφρατεύει» και πιάνει περισσότερο όγκο απ' ό,τι μέσα στο έδαφος. Στην αμμώδη γη η διαφορά είναι μικρή, στην αργιλώδη και στην πετρώδη μεγαλύτερη, συχνά κατά ένα πέμπτο έως ένα τρίτο. Γι' αυτό τα δρομολόγια των φορτηγών δεν βγαίνουν απλώς πολλαπλασιάζοντας τις διαστάσεις του σκάμματος. Όταν συγκρίνετε προσφορές, δείτε αν ο εργολάβος μετράει τον όγκο από τη μελέτη, από επιμέτρηση επί τόπου ή από τον αριθμό των φορτηγών.

Μελέτη και χάραξη

Πριν από την εκσκαφή, ο τοπογράφος χαράζει το κτίριο σύμφωνα με τη μελέτη και τοποθετεί καβαλέτα ή σημεία αναφοράς έξω από το μελλοντικό σκάμμα, ώστε να μην τα καταστρέψει το μηχάνημα. Ορίζει επίσης ένα σταθερό υψομετρικό σημείο, από το οποίο θα ελέγχεται το βάθος. Χωρίς χάραξη εύκολα το σπίτι καταλήγει μερικές δεκάδες εκατοστά πιο πέρα απ' ό,τι έπρεπε ή πολύ κοντά στο όριο του οικοπέδου.

Δίκτυα κάτω από το έδαφος

Κάτω από το χώμα μπορεί να περνούν σωλήνες φυσικού αερίου, ηλεκτρικά καλώδια, ύδρευση, αποχέτευση ή καλώδια τηλεπικοινωνιών. Τη θέση τους τη μαθαίνετε από πριν από τους φορείς των δικτύων, για παράδειγμα ΔΕΔΔΗΕ για το ρεύμα, την εταιρεία ύδρευσης της περιοχής σας και τον διαχειριστή του δικτύου αερίου, και ζητάτε να σημανθούν επί τόπου. Κοντά σε σημασμένα δίκτυα δεν σκάβει ο κάδος, αλλά σκάβεται με το χέρι ή πολύ προσεκτικά, σύμφωνα με τις οδηγίες του φορέα.

Αν ο εκσκαφέας χτυπήσει σωλήνα αερίου ή μυρίσετε αέριο, σταματήστε αμέσως το μηχάνημα, απομακρυνθείτε, μην αφήσετε κανέναν να πλησιάσει και καλέστε τη γραμμή βλαβών του διαχειριστή αερίου ή το 112. Μην ανάψετε φλόγα και μην πατήσετε διακόπτες. Αν κοπεί ηλεκτρικό καλώδιο, δεν το αγγίζει κανείς, και την αποκατάσταση την κάνουν μόνο ο διαχειριστής του δικτύου και αδειούχος ηλεκτρολόγος.

Γεωτεχνική έρευνα

Σε σπίτι με υπόγειο ή σε επικλινές οικόπεδο αξίζει πραγματικά μια γεωτεχνική έρευνα. Ο γεωτεχνικός μηχανικός βλέπει τι έδαφος υπάρχει στο βάθος θεμελίωσης, αν υπάρχει υπόγειο νερό και ποιες κλίσεις πρανών είναι ασφαλείς. Στην Ελλάδα πολλά οικόπεδα έχουν βράχο ή σκληρή μάργα λίγο κάτω από την επιφάνεια, ενώ σε πεδινές και παραθαλάσσιες περιοχές συναντάται συχνά αργιλώδες έδαφος ή υψηλός υδροφόρος ορίζοντας. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, η κλίση των τοιχωμάτων και η αποστράγγιση αποφασίζονται πάνω στη δουλειά, συχνά μετά την πρώτη κατολίσθηση.

Πρόσβαση, χώρος και μεταφορά

• ο δρόμος πρόσβασης πρέπει να σηκώνει εκσκαφέα και φορτηγά, ένα μαλακό χωμάτινο πέρασμα μετά από βροχή μπορεί να μην τα κρατήσει,
• στο οικόπεδο χρειάζεται χώρος για προσωρινή απόθεση του χώματος που θα ξαναμπεί για επίχωση,
• δέντρα, εναέρια καλώδια ή περιφράξεις δεν πρέπει να εμποδίζουν τις κινήσεις του μηχανήματος,
• σε στενούς δρόμους και γειτονιές με πολυκατοικίες, συνεννοηθείτε από πριν πού θα σταθούν τα φορτηγά χωρίς να κλείνουν εισόδους και γκαράζ,
• συμφωνήστε εξαρχής πού θα πάει το περίσσιο χώμα και ποιος αναλαμβάνει τη μεταφορά και την απόθεσή του.

Αν υπάρχουν γειτονικά κτίρια, είναι λογικό να φωτογραφίσετε την κατάστασή τους πριν ξεκινήσουν οι εργασίες, μαζί με τυχόν ρωγμές. Αν αργότερα εμφανιστεί μια ρωγμή, θα μπορείτε να δείξετε αν υπήρχε από πριν. Στις πόλεις, όπου τα κτίρια είναι κολλητά, αυτό είναι σχεδόν απαραίτητο.

Η σειρά αλλάζει λίγο ανάλογα με το μέγεθος του σκάμματος, αλλά τα βασικά βήματα είναι σχεδόν πάντα ίδια:

1. Έλεγχος της χάραξης, του υψομετρικού σημείου και της θέσης των σημασμένων δικτύων.
2. Αφαίρεση της φυτικής γης, δηλαδή του επάνω γόνιμου στρώματος, και απόθεσή της χωριστά στην άκρη του οικοπέδου.
3. Σήμανση του περιγράμματος του σκάμματος, μαζί με τον χώρο εργασίας και την πάνω ακμή των πρανών.
4. Εκσκαφή σε στρώσεις από τη μία πλευρά, με φόρτωση απευθείας σε φορτηγά ή σε προσωρινό σωρό.
5. Διαμόρφωση των πρανών με την κλίση που έχει οριστεί ή τοποθέτηση αντιστήριξης καθώς προχωρά το βάθος.
6. Έλεγχος του βάθους με χωροβάτη ή λέιζερ σε σχέση με το υψομετρικό σημείο.
7. Καθάρισμα των τελευταίων εκατοστών πάνω από τη στάθμη θεμελίωσης με λείο κάδο πρανών, χωρίς δόντια, ή με το χέρι.
8. Διαμόρφωση φρεατίου άντλησης και αποστράγγιση του πυθμένα, αν εμφανιστεί νερό.
9. Παράδοση του σκάμματος για έλεγχο του εδάφους θεμελίωσης από τον μηχανικό, όταν το προβλέπει η μελέτη.

Η φυτική γη κρατιέται χωριστά γιατί θα ξαναχρησιμοποιηθεί στον κήπο. Αν ανακατευτεί με το χώμα και τα χαλίκια του βάθους, δεν αξίζει πια για φύτευση και επιπλέον μεγαλώνει άσκοπα τον όγκο που πρέπει να φύγει.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το τελευταίο πέρασμα. Τα δόντια του κάδου ξεσηκώνουν το έδαφος κάτω από τον πυθμένα. Αν το σκάμμα βαθύνει παραπάνω και μετά ξαναγεμίσει με χαλαρό χώμα, δημιουργείται ένα μαλακό σημείο που θα καθίσει. Γι' αυτό ο έμπειρος χειριστής σκάβει λίγο πιο ψηλά από την τελική στάθμη και τελειώνει τον πυθμένα με λοξό τράβηγμα του λείου κάδου.

Πόσο χρόνο παίρνει

Σκάμμα για συνηθισμένη μονοκατοικία με υπόγειο, με καλή πρόσβαση και εύκολο έδαφος, σκάβεται συνήθως σε μία έως τρεις μέρες. Περισσότερο κρατάει όταν υπάρχει βράχος, περιορισμένος χώρος, αργή μεταφορά ή υπόγειο νερό. Το σκάμμα δεν πρέπει να μένει ανοιχτό χωρίς λόγο. Η βροχή, και στις ορεινές και βόρειες περιοχές ο παγετός, χαλάνε τη φέρουσα ικανότητα του πυθμένα, ενώ το καλοκαίρι η άργιλος ξεραίνεται και ραγίζει. Γι' αυτό καλό είναι να ακολουθήσει όσο γίνεται πιο γρήγορα το μπετό καθαριότητας ή η στρώση αμμοχάλικου. Έτσι προστατεύετε τον έτοιμο πυθμένα.

Κεκλιμένα πρανή ή αντιστήριξη

Ένα κατακόρυφο τοίχωμα χωρίς αντιστήριξη είναι ασφαλές σε συνηθισμένο έδαφος μόνο σε μικρό βάθος, συνήθως περίπου έως 1,25 μέτρα, και αυτό μόνο σε συνεκτικό και ξερό χώμα. Τα βαθύτερα σκάμματα ή γίνονται με πρανή ή αντιστηρίζονται. Μια κατάρρευση τοιχώματος μπορεί να θάψει άνθρωπο ακόμη κι όταν το τοίχωμα δείχνει γερό.

Τα πρανή είναι η απλούστερη λύση όταν υπάρχει χώρος στο οικόπεδο. Τα τοιχώματα σκάβονται λοξά, με κλίση ανάλογη με το έδαφος. Η χαλαρή άμμος θέλει πιο ήπια κλίση, η σφιχτή άργιλος πιο απότομη, ο υγιής βράχος ακόμη πιο απότομη. Το μειονέκτημα είναι ο μεγαλύτερος όγκος εκσκαφής και κατόπιν μεγαλύτερη επίχωση.

Η αντιστήριξη χρειάζεται όπου δεν χωράει πρανές, για παράδειγμα στο όριο του οικοπέδου, δίπλα σε γειτονικό κτίριο ή σε δρόμο. Χρησιμοποιούνται χαλύβδινες πασσαλοσανίδες, μεταλλικοί ορθοστάτες με ξύλινα ή προκατασκευασμένα πετάσματα (το λεγόμενο «βερολινέζικο»), κιβώτια αντιστήριξης ή πάσσαλοι από οπλισμένο σκυρόδεμα. Την αντιστήριξη τη μελετά ο στατικός μηχανικός και είναι ξεχωριστή εργασία. Όταν διαλέγετε εργολάβο, ρωτήστε αν μπορεί να την κάνει ο ίδιος ή με ποιον συνεργάζεται.

Εκσκαφή δίπλα σε γειτονικό κτίριο

Αν το σκάμμα πρόκειται να φτάσει πιο βαθιά από τα θεμέλια του γείτονα και βρίσκεται κοντά τους, το χώμα κάτω από τα θεμέλιά του μπορεί να χάσει τη στήριξή του. Αυτό το συναντά κανείς συχνά σε αστικά οικόπεδα ανάμεσα σε παλιές πολυκατοικίες με ρηχή θεμελίωση. Τη λύση πρέπει να τη δώσει στατικός μηχανικός. Συνήθεις μέθοδοι είναι η εκσκαφή σε μικρά διαδοχικά τμήματα, η υποθεμελίωση ή η αντιστήριξη. Μη σκάψετε χωρίς μελέτη, ακόμη κι αν φαίνεται ότι πρόκειται για ένα μικρό κομμάτι.

Υπόγειο νερό και νερό της βροχής

Το νερό μέσα στο σκάμμα μουσκεύει τον πυθμένα και μειώνει τη σταθερότητα των πρανών. Για μικρή εισροή αρκεί ένα φρεάτιο άντλησης στη χαμηλότερη γωνία και μια βυθιζόμενη αντλία λυμάτων. Αν ο υδροφόρος ορίζοντας είναι ψηλά, πρέπει να ταπεινωθεί η στάθμη του, για παράδειγμα με αντλήσεις από φρεάτια ή με σύστημα βελονοφίλτρων, και αυτό το σχεδιάζει ειδικός. Τα νερά της βροχής από το γύρω έδαφος καλό είναι να εκτρέπονται μακριά από την ακμή του σκάμματος, για να μην κατεβαίνουν στα πρανή. Οι ελληνικές μπόρες του φθινοπώρου μπορούν σε λίγη ώρα να γεμίσουν λάσπη έναν πυθμένα που ήταν έτοιμος.

Αν η γεωτεχνική έρευνα δείξει υψηλή στάθμη υπόγειου νερού, αυτό επηρεάζει και τη μελέτη του υπογείου. Πιθανότατα θα χρειαστεί υδατοστεγές σκυρόδεμα ή στεγάνωση για νερό υπό πίεση, και είναι πολύ καλύτερο να το ξέρετε πριν από την εκσκαφή παρά μετά.

Για μικρά σκάμματα και στενά οικόπεδα χρησιμοποιούνται μίνι εκσκαφείς και φορτωτές-εκσκαφείς τύπου JCB, που στην πιάτσα συχνά τους λένε απλώς «τσάπες». Για μεγαλύτερα σκάμματα χρησιμοποιούνται ερπυστριοφόροι ή τροχοφόροι εκσκαφείς με μεγαλύτερη εμβέλεια, που φορτώνουν απευθείας στα φορτηγά. Το μεγάλο μηχάνημα είναι πιο γρήγορο, αλλά θέλει σταθερή πρόσβαση και χώρο για να στρίψει. Όταν παίρνετε προσφορά, αξίζει να ρωτήσετε ποιο μηχάνημα σκοπεύει να φέρει ο εργολάβος και από πού θα μπει στο οικόπεδο.

Τη δυσκολία, και άρα το κόστος της εκσκαφής, επηρεάζουν περισσότερο τα εξής:

• το είδος του εδάφους: η άμμος και το κοινό χώμα σκάβονται εύκολα, η σκληρή άργιλος και τα χαλίκια πιο δύσκολα, ο βράχος μπορεί να χρειαστεί υδραυλική σφύρα,
• το βάθος του σκάμματος και η ανάγκη για πρανή ή αντιστήριξη,
• η πρόσβαση στο οικόπεδο, το πλάτος της εισόδου, η κλίση του εδάφους και η απόσταση από τον δρόμο,
• δίκτυα μέσα στο έδαφος που θέλουν σκάψιμο με το χέρι,
• το υπόγειο νερό και η ανάγκη άντλησης,
• η απόσταση μέχρι τον χώρο απόθεσης και ο τρόπος φόρτωσης,
• παλιά θεμέλια, μπετά, ρίζες δέντρων ή μπάζα θαμμένα στο χώμα,
• οι απαιτήσεις για ακρίβεια στον πυθμένα και για καθάρισμα του δρόμου από τις λάσπες των φορτηγών.

Σε παλιά οικόπεδα σε χωριά και σε περιοχές με παλιές κατασκευές συμβαίνει συχνά να βρεθούν κάτω από την επιφάνεια υπολείμματα παλιού σπιτιού, πηγάδια, στέρνες, παλιοί βόθροι ή θαμμένα μπάζα. Τέτοια ευρήματα καθυστερούν τη δουλειά και κάποιες φορές πρέπει να λυθεί και το πού θα πάνε. Αν ξέρετε κάτι τέτοιο, πείτε το στον εργολάβο από πριν.

Πού πάει το χώμα

Ένα μέρος του χώματος συνήθως μένει στο οικόπεδο για την επίχωση και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Το υπόλοιπο φεύγει. Χώμα από εκσκαφή που δεν ξαναχρησιμοποιείται στο έργο θεωρείται απόβλητο εκσκαφών και πρέπει να καταλήξει σε χώρο που επιτρέπεται να το δεχτεί, όχι σε κάποιο ρέμα ή χωράφι. Συμφωνήστε από πριν αν τη μεταφορά και την απόθεση τις αναλαμβάνει ο εργολάβος εκσκαφών ή εσείς. Χώμα λερωμένο με λάδια, μπάζα ή παλιά σκουπίδια δεν απλώνεται απλώς στον κήπο.

Η εκσκαφή είναι μόνο ο πρώτος κρίκος μιας αλυσίδας, και κάθε συνεργείο χρειάζεται κάτι από το προηγούμενο:

• ο τοπογράφος χαράζει το κτίριο πριν από την εκσκαφή και σε μεγαλύτερα έργα αποτυπώνει και το έτοιμο σκάμμα,
• ο γεωτεχνικός ή ο στατικός μηχανικός ελέγχει το έδαφος θεμελίωσης, δηλαδή αν το χώμα στον πυθμένα είναι αυτό που υπέθετε η μελέτη,
• το συνεργείο σκυροδέτησης χρειάζεται το σκάμμα αμέσως μετά την παράδοση, για να μη βραχεί ο πυθμένας,
• ο υδραυλικός πρέπει να ξέρει πού θα περάσουν η αποχέτευση και οι παροχές μέσα από τα θεμέλια, ώστε να μπουν εγκαίρως οι σωλήνες διέλευσης,
• το συνεργείο στεγάνωσης χρειάζεται αρκετό χώρο εργασίας γύρω από τους τοίχους του υπογείου,
• η επίχωση γίνεται μόνο μετά τη στεγάνωση, την προστασία της και τη στραγγιστική σωλήνα, σε στρώσεις και με συμπύκνωση.

Γιατί μετράει τόσο ο συγχρονισμός; Αν το συνεργείο του μπετού έρθει δύο εβδομάδες αργότερα, το σκάμμα μετά από μια βροχή μπορεί να είναι αγνώριστο. Ο λασπωμένος πυθμένας πρέπει να καθαριστεί, κάποιες φορές και να βαθύνει και να αντικατασταθεί με αμμοχάλικο. Γι' αυτό η ημερομηνία της εκσκαφής ορίζεται με βάση τη σκυροδέτηση και όχι το ανάποδο.

• πυθμένας που βάθυνε και ξαναγέμισε με χαλαρό χώμα: κάτω από τα θεμέλια μένει μαλακό σημείο, το κτίριο καθιζάνει ανομοιόμορφα και εμφανίζονται ρωγμές στους τοίχους,
• ανεπαρκής χώρος εργασίας: το συνεργείο στεγάνωσης δεν έχει πού να δουλέψει, η στεγάνωση γίνεται βιαστικά και το υπόγειο αργότερα υγραίνεται,
• πολύ απότομα πρανή: τα τοιχώματα πέφτουν μέσα στο σκάμμα, βάζουν σε κίνδυνο ανθρώπους και θάβουν τον έτοιμο πυθμένα,
• χώματα στοιβαγμένα δίπλα στην ακμή: φορτώνουν το πρανές και αυξάνουν τον κίνδυνο κατάρρευσης, συνήθως τοποθετούνται τουλάχιστον ένα μέτρο από την ακμή και πιο μακριά στα βαθύτερα σκάμματα,
• νερό που δεν αντιμετωπίστηκε: ο μουσκεμένος πυθμένας χάνει αντοχή και κάτω από το μπετό μένει λάσπη,
• ανακατεμένη φυτική γη με χώμα βάθους: ο κήπος δεν έχει καλό επιφανειακό χώμα και η μεταφορά γίνεται άσκοπα μεγαλύτερη,
• εκσκαφή χωρίς σήμανση δικτύων: σπασμένος σωλήνας ή κομμένο καλώδιο, διακοπή εργασιών και κίνδυνος ατυχήματος,
• σκάμμα ανοιχτό για πολύ καιρό: η βροχή χαλάει τον πυθμένα και τα πρανή διαλύονται σιγά σιγά.

Πολλά από αυτά τα λάθη δεν φαίνονται αμέσως. Ένα μαλακό σημείο κάτω από τα θεμέλια φανερώνεται μετά από χρόνια, όταν το σπίτι έχει τελειώσει και η επισκευή είναι πολύ δύσκολη. Γι' αυτό ο έλεγχος του πυθμένα αξίζει ακόμη και σε μικρά έργα.

Ασφάλεια στο εργοτάξιο

Ένα ανοιχτό σκάμμα είναι επικίνδυνο κυρίως για παιδιά και για όσους επισκέπτονται το εργοτάξιο το βράδυ. Η ακμή πρέπει να περιφραχθεί ή να σημανθεί καθαρά. Όσο δουλεύει το μηχάνημα, κανείς δεν στέκεται μέσα στην εμβέλεια της μπούμας ούτε δίπλα στο φορτηγό που φορτώνεται. Στο σκάμμα δεν μπαίνει κανείς πριν τελειώσει ο χειριστής και πριν είναι βέβαιο ότι τα πρανή στέκονται. Για να κατεβείτε και να ανεβείτε χρησιμοποιείτε σκάλα ή μια ράμπα με ήπια κλίση, όχι πηδήματα από το τοίχωμα.

Στην παραλαβή πάρτε μαζί τη μελέτη και περπατήστε το σκάμμα με ηρεμία μαζί με τον χειριστή ή τον επιβλέποντα μηχανικό. Το βάθος ζητήστε να ελεγχθεί με χωροβάτη σε σχέση με το υψομετρικό σημείο, όχι με το μάτι. Αν η μελέτη προβλέπει έλεγχο του εδάφους θεμελίωσης από γεωτεχνικό ή στατικό μηχανικό, κρατήστε τις σημειώσεις ή τις φωτογραφίες του, θα σας χρειαστούν και αργότερα.

• οι διαστάσεις του σκάμματος αντιστοιχούν στη μελέτη, μαζί με τον χώρο εργασίας,
• το βάθος του πυθμένα συμφωνεί με τη μελέτη μέσα σε λογική ανοχή και έχει ελεγχθεί με όργανο,
• ο πυθμένας είναι επίπεδος, χωρίς λασπωμένα σημεία, χαλαρό χώμα και σημάδια από τα δόντια του κάδου,
• τα πρανή έχουν την κλίση που συμφωνήθηκε και δεν έχουν ρωγμές ή ξεκολλήματα,
• η αντιστήριξη, όπου χρειάστηκε, έχει τοποθετηθεί σύμφωνα με τη μελέτη του στατικού,
• το φρεάτιο άντλησης και η αποστράγγιση λειτουργούν και δεν λιμνάζει νερό στον πυθμένα,
• τα σημασμένα δίκτυα είναι άθικτα και η σήμανσή τους φαίνεται,
• η φυτική γη και το χώμα για την επίχωση είναι χωριστά και μακριά από την ακμή,
• τα καβαλέτα χάραξης και το υψομετρικό σημείο έμειναν ανέπαφα,
• ο δρόμος πρόσβασης και ο δημόσιος δρόμος έχουν καθαριστεί από λάσπες,
• η ακμή του σκάμματος είναι προστατευμένη από πτώσεις,
• έχει κλείσει πότε έρχεται το συνεργείο σκυροδέτησης και μέχρι τότε ο πυθμένας προστατεύεται.