Σπατουλάρισμα τοίχων

Η διαδικασία είναι ουσιαστικά ίδια σε τοίχους και οροφή. Την ποιότητα την κρίνει κυρίως η υπομονή ανάμεσα στα βήματα.

Προετοιμασία της επιφάνειας

Η επιφάνεια πρέπει να είναι καθαρή, γερή και στεγνή. Καθαρίζεται η σκόνη και τα λίπη, ενώ αφαιρούνται τα παλιά χρώματα που ξεφλουδίζουν και ο σοβάς που τρίβεται ή κουφίζει. Οι μεγαλύτερες τρύπες και ρωγμές γεμίζουν πρώτα με στόκο. Μετά περνιέται αστάρι, που κάνει την απορροφητικότητα του τοίχου ίδια παντού και βοηθά τον στόκο να πιάσει καλύτερα.

Εφαρμογή σε λεπτά χέρια

Ο στόκος απλώνεται με ανοξείδωτη σπάτουλα, συνήθως σε δύο χέρια. Το πρώτο ισιώνει τις ανωμαλίες και καλύπτει τα ελαττώματα, το δεύτερο δίνει την τελική λεία επιφάνεια. Κάθε χέρι έχει συνήθως πάχος περίπου 1 έως 3 mm, την ακριβή τιμή τη γράφει ο κατασκευαστής στη συσκευασία. Κάθε στρώση πρέπει να στεγνώσει εντελώς πριν από την επόμενη.

Τρίψιμο και τελικό αστάρι

Μόλις στεγνώσει, η επιφάνεια τρίβεται με λεπτό πλέγμα λείανσης ή γυαλόχαρτο, συνήθως με κόκκο γύρω στο 120 έως 180. Το τρίψιμο σβήνει τα σημάδια της σπάτουλας και τα μικρά εξογκώματα. Στο τέλος ξεσκονίζεται καλά και ασταρώνεται ξανά, ώστε το χρώμα να «κάτσει» ομοιόμορφα χωρίς λεκέδες.

Στον τοίχο βλέπετε τη δουλειά σας μπροστά σας και στέκεστε όρθιοι. Η οροφή είναι πιο δύσκολη για αρκετούς λόγους:

• δουλεύετε πάνω από το κεφάλι, που κουράζει και κάνει πιο δύσκολο να κρατάτε σταθερή πίεση στη σπάτουλα,
• ένα παχύ στρώμα μπορεί να πέσει από το ίδιο του το βάρος, γι' αυτό τα χέρια είναι πιο λεπτά,
• στο τρίψιμο η σκόνη πέφτει κατευθείαν πάνω σας, χωρίς αναρρόφηση και μάσκα δεν γίνεται σωστή δουλειά,
• η οροφή φωτίζεται συχνά πλάγια από το παράθυρο, οπότε κάθε κυματισμός φαίνεται περισσότερο.

Σε ψευδοροφή από γυψοσανίδα ο γυψοσανιδάς τακτοποιεί πρώτα τους αρμούς: πιέζει ταινία ενίσχυσης μέσα στον στόκο, τη σκεπάζει με νέο στρώμα και την τρίβει όταν στεγνώσει. Στοκάρονται και τα κεφάλια από τις βίδες. Μόνο μετά ακολουθεί το σπατουλάρισμα σε όλη την επιφάνεια. Σε μπετονένια πλάκα, όπως είναι οι οροφές στις περισσότερες πολυκατοικίες, ισιώνονται τα σημάδια από το καλούπι, οι φούσκες και οι πόροι του μπετόν.

Γυψόστοκος

Είναι η συνηθισμένη επιλογή για ξηρούς χώρους: σαλόνι, υπνοδωμάτιο, διάδρο ή κουζίνα. Απλώνεται εύκολα, στεγνώνει σχετικά γρήγορα και τρίβεται άνετα μέχρι να γίνει λείος. Σε χώρους με υγρασία, όπως μπάνια ή υπόγεια, δεν ταιριάζει.

Τσιμεντοειδής στόκος

Είναι πιο σκληρός και αντέχει καλύτερα την υγρασία, γι' αυτό μπαίνει σε μπάνια, πλυσταριά και βοηθητικούς χώρους. Στεγνώνει πιο αργά και τρίβεται δυσκολότερα, άρα θέλει πιο προσεκτικό άπλωμα από την αρχή.

Έτοιμος ακρυλικός στόκος σε πάστα

Έρχεται έτοιμος στον κουβά, χωρίς ανάμειξη. Είναι πρακτικός για μικροεπισκευές, λεπτομέρειες και ένα λεπτό τελικό χέρι. Για χοντρό ίσιωμα μεγάλων επιφανειών είναι λιγότερο κατάλληλος.

Ο όγκος της δουλειάς, άρα και το τελικό κόστος, εξαρτάται κυρίως από την κατάσταση της επιφάνειας. Ένας ίσιος και γερός τοίχος συχνά θέλει ένα χέρι και ελαφρύ τρίψιμο. Αντίθετα, η δουλειά αυξάνεται όταν υπάρχουν:

• στραβοί, ραγισμένοι ή λιγδιασμένοι τοίχοι, που θέλουν περισσότερα χέρια και καλύτερη προετοιμασία,
• παλιές πολλαπλές στρώσεις χρώματος, που πρέπει πρώτα να φύγουν,
• πολλές γωνίες, λαμπάδες παραθύρων, εσοχές και αυλάκια από ηλεκτρολογικά,
• ψηλά ταβάνια, κλιμακοστάσια και πατάρια, όπου χρειάζεται σκαλωσιά,
• τσιμεντοειδής στόκος, που δουλεύεται πιο αργά και τρίβεται πιο δύσκολα,
• επιπλωμένος χώρος, που πρέπει να αδειάσει και να σκεπαστεί καλά από τη σκόνη.

• Παράλειψη ασταριού. Η απορροφητική επιφάνεια τραβάει το νερό από τον στόκο, που μετά δεν πιάνει καλά, ραγίζει ή ξεκολλάει.
• Πολύ χοντρό χέρι με τη μία. Ραγίζει καθώς στεγνώνει και στην οροφή μπορεί να πέσει. Καλύτερα περισσότερα λεπτά χέρια.
• Βιασύνη στο στέγνωμα. Ένα νέο χέρι πάνω σε νωπό στρώμα μπορεί να κυματίσει ή να αποκολληθεί.
• Ακατάλληλες συνθήκες. Ρεύμα αέρα, κρύο ή μεγάλη υγρασία φέρνουν άνισο στέγνωμα και τριχοειδείς ρωγμές. Το ίδιο κάνει και η έντονη ζέστη του καλοκαιριού, όταν ο στόκος στεγνώνει πολύ γρήγορα, γι' αυτό αποφεύγετε τον τοίχο που τον χτυπάει ο ήλιος.
• Τρίψιμο χωρίς έλεγχο με φως. Οι ανωμαλίες συχνά φαίνονται μόνο μετά το βάψιμο. Βοηθά ένα πλάγιο φως, π.χ. ένας προβολέας LED κοντά στον τοίχο.
• Δουλειά χωρίς προστασία. Η λεπτή σκόνη του γύψου ερεθίζει τα μάτια και την αναπνοή, οπότε μάσκα, γυαλιά και ιδανικά τριβείο με αναρρόφηση.

Έναν μικρό τοίχο σε δωμάτιο μπορείτε να τον κάνετε και μόνοι σας, αν έχετε υπομονή. Την οροφή, τους ψηλούς χώρους και τις μεγάλες επιφάνειες καλύτερα να τις αφήσετε σε έμπειρο ελαιοχρωματιστή.

1. Αδειάστε τον χώρο, σκεπάστε δάπεδο και έπιπλα με νάιλον και κατεβάστε την ασφάλεια πριν ξεβιδώσετε τις πρίζες.
2. Καθαρίστε σκόνη, λίπη και ό,τι σοβάς ξεκολλάει.
3. Γεμίστε τις μεγάλες τρύπες και ρωγμές με στόκο και αφήστε τις να στεγνώσουν.
4. Περάστε αστάρι σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
5. Ανακατέψτε τον γυψόστοκο όπως γράφει η συσκευασία, μόνο όσο προλαβαίνετε να δουλέψετε.
6. Απλώστε το πρώτο λεπτό χέρι με τη σπάτουλα και ισιώστε τις μεγαλύτερες ανωμαλίες.
7. Αφήστε το να στεγνώσει εντελώς και περάστε το δεύτερο, τελικό χέρι.
8. Όταν στεγνώσει, τρίψτε με λεπτό πλέγμα φορώντας μάσκα και γυαλιά.
9. Ελέγξτε την επιφάνεια με πλάγιο φως και συμπληρώστε τις μικρές λακκούβες.
10. Σκουπίστε τη σκόνη με ηλεκτρική σκούπα και περάστε το τελικό αστάρι.

Αν μένετε σε πολυκατοικία, ρίξτε μια ματιά στον κανονισμό ή ρωτήστε τον διαχειριστή ποιες ώρες επιτρέπονται οι θορυβώδεις και σκονισμένες εργασίες.

Πριν από το βάψιμο κοιτάξτε την επιφάνεια με πλάγιο φως και περάστε την με την παλάμη. Στην παραλαβή αξίζει να ελέγξετε ότι:

• η επιφάνεια είναι λεία, χωρίς σημάδια σπάτουλας και γρατζουνιές από το τρίψιμο,
• οι αρμοί της γυψοσανίδας και τα κεφάλια από τις βίδες δεν φαίνονται,
• με πλάγιο φως δεν διακρίνονται κυματισμοί ή λακκούβες,
• ο στόκος δεν ραγίζει και δεν ακούγεται κούφιος όταν τον χτυπάτε ελαφρά,
• οι γωνίες και οι ακμές είναι ίσιες και καθαρές,
• η επιφάνεια είναι ξεσκονισμένη και ασταρωμένη,
• ο χώρος είναι καθαρός και οι γύρω επιφάνειες δεν έχουν λερωθεί.