Ξύσιμο παλιάς λαδομπογιάς

Όχι πάντα. Το τι θα κάνετε εξαρτάται από την κατάσταση του χρώματος. Αν η λαδομπογιά είναι γερή, συνεκτική και δεν ξεκολλάει πουθενά, συχνά αρκεί ένα καλό τρίψιμο, απολίπανση και ένα αστάρι πρόσφυσης σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Αν όμως το χρώμα σπάει, φουσκώνει, φεύγει με το νύχι ή υπάρχουν πολλές στρώσεις, το καινούργιο χρώμα αργά ή γρήγορα θα ξεκολλήσει μαζί με το παλιό. Τότε το χρώμα πρέπει να ξυστεί μέχρι τον σοβά.

Πώς καταλαβαίνετε ότι πρόκειται για λαδομπογιά; Είναι γυαλιστερή ή ημιγυαλιστερή, σκληρή, το νερό κυλάει πάνω της και όταν τη χτυπάτε ελαφρά μοιάζει με λεπτό κέλυφος. Ένα απλό τεστ: τρίψτε ένα μικρό σημείο με πανί βρεγμένο με οινόπνευμα. Το πλαστικό χρώμα συνήθως αρχίζει να μουτζουρώνει, ενώ η λαδομπογιά μένει όπως ήταν.

Σε πολύ παλιά σπίτια τα χρώματα μπορεί να περιέχουν μόλυβδο. Αν μένετε σε παλιό κτίριο και δεν είστε σίγουροι, ζητήστε να γίνει έλεγχος του χρώματος και μην τρίβετε τον τοίχο στεγνό.

Η μέθοδος επιλέγεται ανάλογα με το υπόστρωμα (σοβάς, μπετό, γυψοσανίδα), τον αριθμό των στρώσεων και το μέγεθος της επιφάνειας. Στην πράξη οι μέθοδοι συχνά συνδυάζονται.

Ξύσιμο με το χέρι

Ξύστρα, μεταλλική σπάτουλα και συρματόβουρτσα. Ταιριάζει σε μικρές επιφάνειες και σε σημεία όπου το χρώμα ήδη ξεφλουδίζει μόνο του. Έχετε καλό έλεγχο και, αν δουλεύετε προσεκτικά, δεν χαλάτε τον σοβά. Είναι όμως κουραστικό και αργό σε μεγάλους τοίχους. Σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως για λεπτομέρειες γύρω από κάσες, σε γωνίες και πίσω από καλοριφέρ.

Τρίψιμο με μηχάνημα

Έκκεντρο ή παλμικό τριβείο με χοντρό γυαλόχαρτο, και για μεγάλες επιφάνειες τηλεσκοπικό τριβείο τοίχου. Είναι γρήγορο και ταυτόχρονα αγριεύει την επιφάνεια, ώστε να πιάσει η νέα στρώση. Δουλεύει καλύτερα σε επίπεδο και γερό υπόστρωμα. Βγάζει πολλή λεπτή σκόνη, γι' αυτό μαζί με το τριβείο χρειάζεται πάντα αναρρόφηση και μάσκα με φίλτρο. Αν πιέσετε απρόσεκτα, ένας μαλακός σοβάς τρώγεται εύκολα.

Χημικό διαβρωτικό

Το διαβρωτικό χρωμάτων, σε μορφή τζελ ή υγρού, απλώνεται με πινέλο, αφήνεται να δράσει όσο λέει ο κατασκευαστής (συνήθως από ένα τέταρτο έως μία ώρα) και μετά το μαλακωμένο χρώμα τραβιέται με ξύστρα. Βοηθάει σε χοντρές και καλά κολλημένες στρώσεις που αλλιώς θα θέλατε μέρες για να τις ξύσετε. Χρειάζεται αερισμό, γάντια, γυαλιά και προσεκτικό ξέπλυμα των υπολειμμάτων.

Συνδυασμός

Όταν υπάρχουν πολλές στρώσεις, συχνά το χρώμα πρώτα μαλακώνει με διαβρωτικό, ξύνεται και ό,τι μείνει φεύγει με τρίψιμο. Το αποτέλεσμα είναι ένα καθαρό και ελαφρώς τραχύ υπόστρωμα, έτοιμο για τα επόμενα βήματα.

Τη δυσκολία και κατ' επέκταση το κόστος επηρεάζουν κυρίως:

• ο αριθμός των στρώσεων: κάθε στρώση σημαίνει ακόμα έναν γύρο ξυσίματος ή διαβρωτικού,
• η πρόσφυση του χρώματος: ό,τι ξεφλουδίζει μόνο του φεύγει γρήγορα, το σκληρό και γερό χρώμα αντιστέκεται,
• το πόσο σπαστή είναι η επιφάνεια: ένας ίσιος τοίχος βγαίνει γρήγορα, ένα μικρό μπάνιο με σωλήνες, γωνίες και κάσες θέλει πολύ περισσότερο χρόνο,
• η κατάσταση του σοβά: αν τρίβεται κάτω από το χρώμα, προστίθεται στοκάρισμα ή εξομάλυνση με σπατουλαριστό,
• η μέθοδος: το διαβρωτικό σημαίνει περισσότερα υλικά και προστασία, το τρίψιμο μηχανήματα και αναρρόφηση,
• το σκέπασμα και το καθάρισμα: σε σπίτι που κατοικείται, με έπιπλα, η προετοιμασία του χώρου είναι πιο απαιτητική από ό,τι σε άδειο δωμάτιο.

Μια μικρή επιφάνεια μπορείτε να την καθαρίσετε και μόνοι σας, αν έχετε υπομονή και τα σωστά μέσα προστασίας. Αν υποψιάζεστε μόλυβδο ή η επιφάνεια είναι μεγάλη, είναι πιο λογικό να καλέσετε ελαιοχρωματιστή.

1. Βγάλτε ή σκεπάστε τα έπιπλα, στρώστε νάιλον στο πάτωμα και κολλήστε χαρτοταινία στις άκρες.
2. Κατεβάστε την ασφάλεια για τις πρίζες και τους διακόπτες του τοίχου, βγάλτε τα καπάκια και καλύψτε τα σημεία με ταινία.
3. Φορέστε γάντια, γυαλιά προστασίας και μάσκα με φίλτρο.
4. Σε ένα δοκιμαστικό σημείο δείτε πώς συμπεριφέρεται το χρώμα στην ξύστρα και μετά το διαβρωτικό.
5. Ξύστε τα σημεία που έχουν ξεκολλήσει, κρατώντας την ξύστρα σε μικρή γωνία για να μη χαλάσει ο σοβάς.
6. Στις γερές στρώσεις απλώστε διαβρωτικό, αφήστε το να δράσει όσο λέει η οδηγία και τραβήξτε το μαλακωμένο χρώμα.
7. Τρίψτε τα υπολείμματα με τριβείο με αναρρόφηση, τις γωνίες και τις λεπτομέρειες με το χέρι.
8. Πλύνετε τον τοίχο με νερό και απολιπαντικό και ξεπλύνετε καλά τα υπολείμματα του διαβρωτικού.
9. Αφήστε τον τοίχο να στεγνώσει καλά, συνήθως τουλάχιστον μία μέρα.
10. Περάστε σταθεροποιητικό αστάρι και, όταν στεγνώσει, στοκάρετε ρωγμές και λακκούβες.
11. Τρίψτε τον στόκο με ψιλό γυαλόχαρτο (περίπου 120 έως 180), σκουπίστε με ηλεκτρική σκούπα και περάστε τον τοίχο με νωπό πανί.

Μετά μπορείτε να περάσετε αστάρι και στη συνέχεια το τελικό χρώμα, συνήθως σε δύο χέρια. Για κουζίνα και διάδρομο ταιριάζει πλαστικό χρώμα που πλένεται, για τα υπόλοιπα δωμάτια ένα συνηθισμένο πλαστικό.

• Βάψιμο πάνω σε γυαλιστερό χρώμα χωρίς απολίπανση. Το νέο χρώμα δείχνει καλό για λίγες εβδομάδες και μετά αρχίζει να φεύγει σε λωρίδες.
• Υπολείμματα διαβρωτικού που δεν ξεπλύθηκαν. Μπορεί να αφήσουν λεκέδες, να αλλάξουν την απόχρωση ή να χαλάσουν την πρόσφυση των επόμενων στρώσεων.
• Τρίψιμο χωρίς αναρρόφηση. Η σκόνη απλώνεται σε όλο το σπίτι και δεν είναι υγιεινό να την αναπνέετε, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για παλιά χρώματα.
• Παράλειψη του ασταριού. Τα σημεία με γυμνό σοβά και τα σημεία με στόκο απορροφούν διαφορετικά και μετά το βάψιμο φαίνονται μπαλώματα.
• Βιασύνη. Βάψιμο σε υγρό τοίχο ή λιγότερος χρόνος δράσης για το διαβρωτικό γυρίζουν αργότερα πίσω ως επισκευές.
• Νησίδες παλιού χρώματος που έμειναν. Τα όρια ανάμεσα στο παλιό χρώμα και στον γυμνό σοβά φαίνονται μέσα από το νέο χρώμα, αν δεν εξομαλυνθούν.

Πριν βάψετε, κοιτάξτε τον τοίχο με πλάγιο φως, για παράδειγμα με έναν φακό ακουμπισμένο στον τοίχο. Ελέγξτε ότι:

• το παλιό χρώμα έχει φύγει από όλη τη συμφωνημένη επιφάνεια, και στις γωνίες και πίσω από τα καλοριφέρ,
• η επιφάνεια είναι ματ και ελαφρώς τραχιά, χωρίς γυαλιστερά σημεία,
• ο σοβάς είναι γερός και δεν τρίβεται όταν περνάτε την παλάμη σας,
• ο τοίχος είναι πλυμένος, χωρίς λιπαρότητα και υπολείμματα χημικών,
• ο τοίχος είναι στεγνός στην αφή και στην όψη, χωρίς σκούρους υγρούς λεκέδες,
• κάθε ρωγμή και λακκούβα έχει στοκαριστεί και τριφτεί,
• η μετάβαση από τον στόκο στον σοβά δεν ξεχωρίζει στο πλάγιο φως,
• ο χώρος έχει καθαριστεί και τα καλύμματα έχουν αφαιρεθεί ή είναι έτοιμα για το βάψιμο.