Βενετσιάνικο κονίαμα (γυαλιστερή σπατουλαριστή επίστρωση)

Πρόκειται για αργή χειρωνακτική δουλειά. Κάθε στρώση είναι πολύ λεπτή και το αποτέλεσμα κρίνεται κυρίως από τον σωστό χρόνο. Ο ελαιοχρωματιστής δουλεύει περίπου με την εξής σειρά:

Προετοιμασία του τοίχου

Ο τοίχος πρέπει να είναι ίσιος, γερός, στεγνός και καθαρός. Οι τρύπες και οι ρωγμές στοκάρονται και οι παλιές μπογιές που ξεφλουδίζουν αφαιρούνται. Μετά περνιέται κατάλληλο αστάρι, ώστε ο τοίχος να απορροφά παντού το ίδιο. Η γυαλιστερή επιφάνεια αναδεικνύει κάθε ανωμαλία, γι' αυτό αυτή η φάση συχνά παίρνει περισσότερο χρόνο από το ίδιο το κονίαμα.

Πρώτη στρώση

Η πρώτη στρώση απλώνεται λεπτή με ανοξείδωτη σπάτουλα και εξομαλύνει τις μικρές ανωμαλίες. Αφήνεται να στεγνώσει όσο ορίζει ο κατασκευαστής, συνήθως μερικές ώρες. Τα σημεία που έμειναν πιο χοντρά τρίβονται ελαφρά.

Στρώσεις που δίνουν τα νερά

Η δεύτερη και οι επόμενες στρώσεις απλώνονται με κοντές κινήσεις προς διάφορες κατευθύνσεις. Έτσι δημιουργείται το χαρακτηριστικό σχέδιο του μαρμάρου. Συνήθως περνιούνται δύο έως τέσσερις λεπτές στρώσεις. Την τελευταία ο τεχνίτης την πιέζει και τη λειαίνει τη σωστή στιγμή, όταν δεν είναι πια υγρή αλλά δεν έχει σκληρύνει τελείως. Τότε αρχίζει να βγαίνει η γυαλάδα.

Κερί και γυάλισμα

Όταν στεγνώσει, περνιέται μια λεπτή στρώση κεριού και γυαλίζεται με πανί ή με τη σπάτουλα. Το κερί βαθαίνει το χρώμα, δυναμώνει τη γυαλάδα και προστατεύει την επιφάνεια από το νερό και τους λεκέδες.

• Ασβεστοκονίαμα: η παραδοσιακή εκδοχή με σκόνη μαρμάρου. Αφήνει τον τοίχο να αναπνέει και, επειδή ο ασβέστης είναι αλκαλικός, πιάνει πιο δύσκολα μούχλα. Ταιριάζει περισσότερο σε χώρους διαμονής
• Κονίαμα με βάση συνθετική ρητίνη: δουλεύεται πιο εύκολα και συνήθως αντέχει περισσότερο στην τριβή. Συνήθως όμως αναπνέει λιγότερο
• Κεριά: υπάρχουν φυσικά και συνθετικά, μερικά με περλέ ή μεταλλικό εφέ. Η χοντρή στρώση κεριού μειώνει την αναπνοή του τοίχου, γι' αυτό περνιέται λεπτή
• Χρώμα: λευκό, έτοιμο χρωματισμένο ή φτιαγμένο με βάση δείγμα. Οι ανοιχτές και μεσαίες αποχρώσεις συγχωρούν τα μικρά λάθη, ενώ οι σκούρες και οι μεταλλικές δείχνουν κάθε κίνηση της σπάτουλας

Από εργαλεία χρειάζονται ανοξείδωτες σπάτουλες, μικρότερες σπατούλες για τις γωνίες, ψιλό γυαλόχαρτο και καθαρά πανιά. Η σπάτουλα πρέπει να μην έχει γρατζουνιές, αλλιώς θα τις αφήσει πάνω στον τοίχο.

Η δυσκολία της δουλειάς, και άρα και το συνολικό κόστος, εξαρτώνται κυρίως από τα εξής:

• Την κατάσταση του τοίχου, γιατί ένας στραβός ή φθαρμένος τοίχος θέλει περισσότερο στοκάρισμα και τρίψιμο
• Τον αριθμό των στρώσεων και πόση γυαλάδα θέλετε
• Τα ειδικά εφέ, όπως περλέ, μεταλλικές χρωστικές ή περισσότερα χρώματα στην ίδια επιφάνεια
• Τις πολλές γωνίες, τα πλαίσια παραθύρων, τις πρίζες και τους διακόπτες, γύρω από τα οποία η δουλειά προχωρά αργά
• Το ύψος του χώρου και την πρόσβαση, για παράδειγμα πάνω από σκάλα ή πίσω από σταθερά έπιπλα
• Το αν ο χώρος είναι άδειος και αν δουλεύουν ταυτόχρονα άλλα συνεργεία, γιατί η σκόνη πάνω στη φρέσκια στρώση δημιουργεί προβλήματα

Το βενετσιάνικο κονίαμα ταιριάζει στο σαλόνι, στο υπνοδωμάτιο, στην είσοδο, στον διάδρομο και στο γραφείο. Αν έχει περαστεί με κερί, μπορεί να μπει και στην κουζίνα μακριά από τον πάγκο εργασίας και στο μπάνιο, εκεί όπου δεν πέφτει απευθείας νερό. Στην πράξη συμβαίνει συχνά κάποιος να το ζητήσει μέσα στην ντουζιέρα στη θέση των πλακιδίων και μετά να εκπλαγεί που η επιφάνεια αλλάζει σε ένα σημείο που είναι μόνιμα βρεγμένο. Για τέτοιες ζώνες υπάρχουν άλλα συστήματα, για παράδειγμα ειδικές αδιάβροχες πατητές επιστρώσεις. Ρωτήστε τον τεχνίτη γι' αυτά πριν αποφασίσετε.

Στην Ελλάδα αξίζει να προσέξετε και το κλίμα: το καλοκαίρι η ζέστη, ο ήλιος από το παράθυρο και το ρεύμα αέρα από ανοιχτές μπαλκονόπορτες στεγνώνουν το υλικό πολύ γρήγορα. Γι' αυτό οι έμπειροι τεχνίτες προτιμούν πιο δροσερές ώρες ή κλειστά παντζούρια κατά τη διάρκεια της δουλειάς.

• Κακή προετοιμασία του τοίχου, οπότε το κονίαμα ξεκολλά σε σημεία με σκόνη ή λίπος και οι ανωμαλίες φαίνονται έντονα μετά το γυάλισμα
• Πολύ χοντρή στρώση, που αργεί να στεγνώσει και μπορεί να ραγίσει
• Άνισες κινήσεις της σπάτουλας, που αφήνουν ζώνες, λωρίδες και κηλίδες
• Γυάλισμα τη λάθος στιγμή: στην υγρή στρώση το υλικό ξεκολλά, στη στεγνή η γυαλάδα δεν βγαίνει πια
• Χοντρό ή άνισο κερί, που δείχνει μουτζουρωμένο και ψεύτικο
• Δουλειά με ρεύμα αέρα ή σε απευθείας ήλιο, οπότε το κονίαμα στεγνώνει πολύ γρήγορα και δεν γυαλίζει

Λάθη που στο απλό βάψιμο χάνονται, εδώ φαίνονται αμέσως. Συχνά διορθώνονται μόνο αν αφαιρεθεί ολόκληρη η τελευταία στρώση.

Το γυαλιστερό κονίαμα είναι ασφαλής δουλειά, αλλά θέλει εξάσκηση. Αν θέλετε να το δοκιμάσετε μόνοι σας, ξεκινήστε σε μια σανίδα ή σε έναν μικρό τοίχο που δεν τραβάει το βλέμμα. Ακολουθήστε το τεχνικό φυλλάδιο του συγκεκριμένου προϊόντος.

1. Αδειάστε τον χώρο, καλύψτε το πάτωμα και κολλήστε χαρτοταινία γύρω από την επιφάνεια.
2. Ελέγξτε αν ο τοίχος είναι ίσιος με έναν μακρύ πήχη, στοκάρετε και τρίψτε τις ανωμαλίες.
3. Ξεσκονίστε την επιφάνεια και περάστε το αστάρι που προτείνει ο κατασκευαστής του κονιάματος.
4. Απλώστε μια λεπτή πρώτη στρώση και αφήστε τη να στεγνώσει.
5. Περάστε τις επόμενες λεπτές στρώσεις με κοντές σταυρωτές κινήσεις, πάντα αφού στεγνώσει η προηγούμενη.
6. Πιέστε και λειάνετε την τελευταία στρώση με καθαρή σπάτουλα, όταν δεν είναι πια υγρή αλλά δεν έχει σκληρύνει.
7. Όταν στεγνώσει τελείως, περάστε λεπτή στρώση κεριού και γυαλίστε τη με πανί.
8. Πλύνετε και στεγνώστε αμέσως τις σπάτουλες, ώστε να μη μείνουν υπολείμματα.

Αν το δείγμα δεν βγει όπως το φανταζόσασταν, είναι απολύτως φυσιολογικό. Για τον τοίχο που θα φαίνεται, απευθυνθείτε σε έμπειρο ελαιοχρωματιστή.

• Κοιτάξτε τον τοίχο κόντρα στο φως του παραθύρου και με λάμπα που φωτίζει πλάγια, για να δείτε αν υπάρχουν κύματα ή έντονες ανωμαλίες
• Τα νερά πρέπει να δείχνουν ομοιόμορφα σε όλη την επιφάνεια, χωρίς απότομα όρια ανάμεσα στα κομμάτια
• Η γυαλάδα πρέπει να είναι ενιαία, χωρίς θαμπά σημεία και μουτζούρες από το κερί
• Δεν πρέπει να υπάρχουν ρωγμές, φουσκάλες ή σημεία που ξεκόλλησαν
• Γωνίες, ακμές και τα σημεία γύρω από τις πρίζες πρέπει να είναι καθαρά τελειωμένα
• Ζητήστε το όνομα του κονιάματος και του κεριού που χρησιμοποιήθηκαν, καθώς και οδηγίες συντήρησης