Ξύσιμο παλιάς νερομπογιάς

Η πιο απλή δοκιμή κρατά λίγα δευτερόλεπτα. Περάστε τη στεγνή παλάμη σας πάνω στον τοίχο. Αν μείνει στο χέρι σας λευκή σκόνη, ο τοίχος «ασπρίζει» και πιθανότατα έχει βαφή με κιμωλία ή κόλλα. Η δεύτερη δοκιμή γίνεται με βρεγμένο σφουγγάρι: η νερομπογιά μετά από λίγα περάσματα μαλακώνει, απλώνει ή αρχίζει να ξεπλένεται. Το πλαστικό χρώμα μένει σταθερό.

Γιατί έχει σημασία; Η στρώση με κιμωλία είναι μαλακή και δεν έχει συνοχή. Το νέο χρώμα κολλάει πάνω της, αλλά πιάνει μόνο στη σκόνη. Όταν στεγνώνει, μαζεύει, και όλη η βαφή αρχίζει να ξεφλουδίζει σε λέπια, συχνά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Βοηθά και μια απλή χαρτοταινία: κολλήστε τη στον τοίχο, πιέστε τη καλά και τραβήξτε τη απότομα. Αν πάρει μαζί της αρκετή παλιά βαφή, η επιφάνεια πρέπει να καθαριστεί.

Το ασβεστόχρωμα είναι συνήθως πιο σκληρό και ασπρίζει λιγότερο. Όταν υπάρχουν μία ή δύο γερές στρώσεις, μερικές φορές αρκεί ένα καλό αστάρωμα. Αν οι στρώσεις είναι παχιές, ραγισμένες ή ξεφλουδίζουν, πρέπει κι αυτές να φύγουν.

Στη νερομπογιά χρησιμοποιείται σχεδόν πάντα η μέθοδος του βρεξίματος. Το νερό μαλακώνει τη βαφή, οπότε δεν χρειάζεται τρίψιμο ούτε χημικά. Στην πράξη η σειρά είναι η εξής:

• προετοιμασία χώρου: βγάζουμε ή σκεπάζουμε τα έπιπλα, στρώνουμε νάιλον στο πάτωμα και από πάνω χαρτί ή χαρτόνι, που ρουφά το νερό και δεν γλιστράει,
• προστασία από το ρεύμα: κατεβάζουμε την ασφάλεια του κυκλώματος στον πίνακα και κλείνουμε με ταινία πρίζες και διακόπτες, γιατί το νερό τρέχει μέσα τους,
• βρέξιμο: βρέχουμε τον τοίχο με ζεστό νερό, με ρολό, πινέλο ή ψεκαστήρα, πάντα σε μικρές επιφάνειες,
• αναμονή: αφήνουμε το νερό να δράσει μέχρι να μαλακώσει η βαφή, συνήθως περίπου 10 με 20 λεπτά, σε παχιές στρώσεις περισσότερο και με επανάληψη,
• ξύσιμο: τραβάμε με φαρδιά σπάτουλα ή ξύστρα σε μικρή γωνία, χωρίς να πιέζουμε μέσα στον σοβά,
• πλύσιμο: ξεπλένουμε τα υπολείμματα με σφουγγάρι και καθαρό νερό, μέχρι ο τοίχος να μην ασπρίζει,
• στέγνωμα: αφήνουμε τον τοίχο να στεγνώσει καλά πριν από τα επόμενα βήματα.

Μετά το ξύσιμο συνήθως ακολουθεί στοκάρισμα σε χαραγές και φθορές, ελαφρύ τρίψιμο και αστάρωμα. Το αστάρι σταθεροποιεί την επιφάνεια και εξισώνει την απορροφητικότητά της. Αυτές είναι ξεχωριστές εργασίες, αλλά χωρίς αυτές δεν βγαίνει καλό βάψιμο.

Η ίδια επιφάνεια μπορεί μία φορά να πάρει μία ώρα και άλλη φορά ένα ολόκληρο απόγευμα. Τη δυσκολία, και άρα το κόστος, επηρεάζουν κυρίως:

• ο αριθμός στρώσεων: μία λεπτή στρώση κιμωλίας φεύγει σχεδόν μόνη της, ενώ δέκα στρώσεις από διάφορες δεκαετίες θέλουν επανειλημμένο βρέξιμο,
• το είδος της βαφής: η βαφή με κιμωλία ή κόλλα μαλακώνει γρήγορα, το ασβεστόχρωμα πιο αργά και μερικές φορές θέλει περισσότερο κόπο,
• ταβάνι ή τοίχος: το ταβάνι είναι πιο κουραστικό, το νερό στάζει και η δουλειά γίνεται από σκάλα ή κινητή σκαλωσιά,
• η κατάσταση του σοβά: αν με το βρέξιμο φανεί σοβάς που κουφίζει ή θρυμματίζεται, προστίθεται επισκευή,
• οι λεπτομέρειες: γύψινα, ροζέτες, κορνίζες, γωνίες και περιοχές γύρω από τα παράθυρα γίνονται αργά και με το χέρι,
• άδειος ή επιπλωμένος χώρος: σε άδειο δωμάτιο η δουλειά προχωρά πιο γρήγορα και με μικρότερο κίνδυνο ζημιάς,
• η μούχλα: τα σημεία με μούχλα θέλουν περιποίηση με αντιμυκητιακό προϊόν και εντοπισμό της αιτίας της υγρασίας, κάτι συχνό σε ισόγεια και βορινούς τοίχους.

Ξεχωριστή περίπτωση είναι η γυψοσανίδα. Δεν πρέπει να μουσκέψει, γιατί το χαρτί της επιφάνειας θα τραβήξει νερό και θα αρχίσει να ξεκολλάει. Βρέχεται μόνο ελαφρά και ξύνεται πολύ προσεκτικά.

Στην πράξη συμβαίνει συχνά κάποιος να ξύσει μόνο τα σημεία που ξεφλουδίζουν και να βάψει από πάνω όλο τον υπόλοιπο τοίχο. Το νέο χρώμα τότε πατάει στην παλιά κιμωλία και με τον καιρό ξεφλουδίζει και εκεί που ο τοίχος φαινόταν καλός. Ένα ακόμη λάθος είναι το πρόχειρο πλύσιμο. Αν ο τοίχος μετά το ξύσιμο εξακολουθεί να ασπρίζει, το αστάρι δεν έχει πού να πιάσει.

Συχνά χρησιμοποιείται και πολύ κοφτερό εργαλείο ή μεγάλη πίεση. Η σπάτουλα τότε χαράζει τον σοβά και προκύπτει περιττό στοκάρισμα. Πρόβλημα δημιουργεί και η βιασύνη: στοκάρισμα ή βάψιμο σε υγρό τοίχο φέρνει λεκέδες και κακή πρόσφυση. Ακόμη και το καλοκαίρι, που ο τοίχος φαίνεται στεγνός γρήγορα, ο σοβάς από μέσα μπορεί να κρατά υγρασία. Μην υποτιμάτε ούτε το νερό κοντά στις πρίζες. Το κατέβασμα της ασφάλειας και η ταινία παίρνουν ένα λεπτό.

Το ξύσιμο νερομπογιάς από τοίχο μπορεί να το κάνει και ένας μερακλής ερασιτέχνης. Δεν χρειάζονται χημικά ούτε θορυβώδη εργαλεία, μόνο υπομονή. Για τα ψηλά σημεία χρησιμοποιήστε σταθερή σκάλα, και αν πρόκειται για ολόκληρο ταβάνι, σκεφτείτε να το αναθέσετε σε ελαιοχρωματιστή. Φορέστε και γυαλιά, γιατί οι σταγόνες με ασβέστη ερεθίζουν τα μάτια.

1. Κάνετε τη δοκιμή με την παλάμη και το βρεγμένο σφουγγάρι και βεβαιωθείτε ότι πρόκειται για νερομπογιά.
2. Βγάλτε τα έπιπλα, στρώστε νάιλον και απορροφητικό χαρτί στο πάτωμα και κολλήστε τις άκρες με ταινία.
3. Κατεβάστε την ασφάλεια του κυκλώματος του δωματίου και κλείστε με ταινία πρίζες και διακόπτες.
4. Ετοιμάστε κουβά με ζεστό νερό, ρολό ή ψεκαστήρα, φαρδιά σπάτουλα και σφουγγάρι.
5. Βρέξτε μια επιφάνεια περίπου ενός με δύο τετραγωνικών μέτρων.
6. Περιμένετε να μαλακώσει η βαφή και, αν χρειαστεί, βρέξτε ξανά.
7. Ξύστε τη μαλακωμένη στρώση με κινήσεις από πάνω προς τα κάτω, κρατώντας τη σπάτουλα σχεδόν επίπεδη.
8. Ξεπλύνετε τα υπολείμματα με το σφουγγάρι και αλλάζετε συχνά το νερό.
9. Συνεχίστε στην επόμενη επιφάνεια μέχρι να τελειώσει όλος ο τοίχος.
10. Αφήστε τον τοίχο να στεγνώσει ανάλογα με τη θερμοκρασία και τον αερισμό, συνήθως τουλάχιστον μία μέρα.
11. Ελέγξτε τον τοίχο με την παλάμη και την ταινία, και μόνο μετά στοκάρετε και ασταρώστε.

Όταν παραλαμβάνετε τη δουλειά από τεχνίτη ή ελέγχετε τη δική σας, προσέξτε τα εξής σημεία:

• ο τοίχος δεν ασπρίζει όταν περνάτε τη στεγνή παλάμη,
• η χαρτοταινία δεν παίρνει υπολείμματα βαφής όταν την τραβάτε,
• δεν έχουν μείνει νησίδες παλιάς βαφής, ειδικά σε γωνίες, κοντά σε σοβατεπί και γύρω από τα παράθυρα,
• ο σοβάς δεν έχει βαθιές χαραγές από τη σπάτουλα,
• τα σημεία που κουφίζουν ή θρυμματίζονται είναι σημειωμένα και έχει συμφωνηθεί η επισκευή τους,
• το πάτωμα, τα παράθυρα και οι κάσες είναι καθαρά και χωρίς ξεραμένα υπολείμματα,
• ο τοίχος είναι στεγνός στην όψη και στην αφή πριν από τα επόμενα βήματα.