Τοποθέτηση διαπνέουσας μεμβράνης

Η μεμβράνη λέγεται συχνά και δεύτερη στεγάνωση. Την πρώτη προστασία από το νερό τη δίνουν τα κεραμίδια ή η λαμαρίνα, η μεμβράνη έρχεται δεύτερη. Με καλό καιρό σχεδόν δεν τη χρειάζεστε. Με δυνατό αέρα, πλάγια βροχή ή χιόνι που λιώνει, όμως, το νερό μπορεί να περάσει από τους αρμούς των κεραμιδιών. Εκεί η μεμβράνη αποφασίζει αν ο σκελετός και η μόνωση θα μείνουν στεγνά.

Μετράει περισσότερο σε σοφίτα που κατοικείται ή είναι μονωμένη. Ο πετροβάμβακας ή ο υαλοβάμβακας μονώνει πολύ χειρότερα όταν βραχεί. Το ξύλο που υγραίνεται για καιρό πιάνει μούχλα ή σαπίζει. Τέτοια προβλήματα φαίνονται συνήθως μετά από μερικές χρονιές, όταν εμφανιστούν λεκέδες στο ταβάνι. Στην Ελλάδα το θέμα δεν αφορά μόνο τις ορεινές περιοχές με χιόνι. Και στα πεδινά οι μπόρες με ισχυρό αέρα φέρνουν νερό κάτω από τα κεραμίδια.

Πολλοί μπερδεύουν τη μεμβράνη με το φράγμα υδρατμών. Η διαπνέουσα μεμβράνη μπαίνει στην εξωτερική πλευρά της μόνωσης, κάτω από την επικάλυψη, και αφήνει τους υδρατμούς να βγουν. Το φράγμα υδρατμών μπαίνει από την εσωτερική πλευρά, πίσω από τη γυψοσανίδα. Εμποδίζει την υγρασία των δωματίων να φτάσει στη μόνωση. Τα δύο υλικά κάνουν διαφορετική δουλειά, γι' αυτό δεν μπαίνει το ένα στη θέση του άλλου.

Με επαφή ή χωρίς επαφή με τη μόνωση

Η μεμβράνη επαφής αφήνει να περνούν πολλοί υδρατμοί. Γι' αυτό μπορεί να ακουμπά απευθείας πάνω στη θερμομόνωση ή στο πέτσωμα. Τη χρησιμοποιούν σε μονωμένες στέγες, όπου ανάμεσα στη μόνωση και στη μεμβράνη δεν μένει χώρος για κενό αέρα.

Η μεμβράνη χωρίς επαφή χρειάζεται από κάτω της ένα κενό που αερίζεται. Ταιριάζει περισσότερο σε παλαιότερες κατασκευές και σε στέγες χωρίς κατοικήσιμη σοφίτα. Αν μπει απευθείας πάνω στη μόνωση, η υγρασία μπορεί να εγκλωβιστεί μέσα στην κατασκευή.

Κάτω από λαμαρίνα ή κάτω από κεραμίδια

Η λαμαρίνα ζεσταίνεται και κρυώνει γρήγορα, γι' αυτό από κάτω της σχηματίζονται εύκολα σταγόνες συμπύκνωσης. Κάτω από μεταλλική επικάλυψη επιλέγεται λοιπόν πιο ανθεκτική μεμβράνη, και ο αερισμός γίνεται με μεγάλη προσοχή. Η μεμβράνη πρέπει επίσης να αντέξει τους τεχνίτες που περπατούν πάνω της όσο στρώνουν τη λαμαρίνα.

Κάτω από κεραμικά ή τσιμεντένια κεραμίδια η μεμβράνη προστατεύει κυρίως από βροχή και χιόνι που σπρώχνει ο αέρας. Λειτουργεί μαζί με τις αντιτεγίδες, τις τεγίδες και το κενό αερισμού. Την επιλογή την καθορίζουν το είδος της επικάλυψης, η κλίση της στέγης, το είδος της μόνωσης και ο τρόπος αερισμού. Πάνω από ένα αμόνωτο γκαράζ μπορεί να αρκεί μια απλούστερη μεμβράνη. Πάνω από σοφίτα που κατοικείται αξίζει καλύτερη. Πού ταιριάζει η κάθε μεμβράνη το γράφει πάντα το τεχνικό φυλλάδιο του κατασκευαστή.

Πρόκειται για εργασία σε ύψος. Την κάνει ξυλουργός ή τεχνίτης στεγών με εξοπλισμό προστασίας από πτώση. Η σειρά είναι συνήθως η εξής:

1. Ο τεχνίτης ελέγχει τον σκελετό: αν τα δοκάρια είναι ευθυγραμμισμένα, σε τι κατάσταση είναι το ξύλο, πώς γίνεται η σύνδεση στο γείσο, στην καμινάδα και στα παράθυρα στέγης. Το νοτισμένο ή προσβεβλημένο ξύλο επισκευάζεται πρώτα.
2. Ετοιμάζει το γείσο, ώστε η μεμβράνη να καταλήγει πάνω στη λαμαρίνα του γείσου ή μέσα στην υδρορροή. Έτσι το νερό φεύγει έξω από την κατασκευή.
3. Ξετυλίγει την πρώτη λωρίδα οριζόντια κοντά στο γείσο, με την τυπωμένη πλευρά προς τα έξω, όπως ορίζει ο κατασκευαστής.
4. Συνεχίζει με τις επόμενες λωρίδες προς τον κορφιά. Η πάνω λωρίδα καλύπτει πάντα την από κάτω. Η επικάλυψη είναι συνήθως περίπου 10 έως 20 εκατοστά, περισσότερη σε μικρές κλίσεις. Την ακριβή τιμή τη δίνει ο κατασκευαστής.
5. Στερεώνει προσωρινά τη μεμβράνη με συνδετήρες καρφωτικού. Αν η μεμβράνη είναι χωρίς επαφή, την αφήνει να κρέμεται ελαφρά ανάμεσα στα δοκάρια. Έτσι όποιο νερό πέσει πάνω της κυλάει προς το γείσο.
6. Κολλάει τους αρμούς και συνδέει τα σημεία λεπτομέρειας με ταινίες, περιλαίμια και μαστίχες του ίδιου συστήματος.
7. Καρφώνει τις αντιτεγίδες πάνω στα δοκάρια. Σε μικρή κλίση βάζει συχνά από κάτω στεγανωτική ταινία, που σφραγίζει τις τρύπες από τα καρφιά.
8. Τοποθετεί τις τεγίδες και την επικάλυψη το συντομότερο. Με τον έντονο ελληνικό ήλιο, η μεμβράνη δεν πρέπει να μένει πολύ καιρό εκτεθειμένη.

Οι αντιτεγίδες δημιουργούν ένα κενό. Από εκεί ο αέρας κυκλοφορεί από το γείσο προς τον κορφιά και παίρνει μαζί του την υγρασία. Χωρίς αυτό το κενό, κάτω από την επικάλυψη θα μαζευόταν νερό από συμπύκνωση. Η μεμβράνη λοιπόν είναι κομμάτι της στέγης ως σύνολο, όχι ένα ρολό υλικού που απλώνεται μόνο του.

Αν μαζί με την τοποθέτηση μονώνετε και τη στέγη, ρωτήστε αν η εργασία μπορεί να ενταχθεί σε κάποιο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης, όπως το Εξοικονομώ. Οι όροι αλλάζουν από πρόγραμμα σε πρόγραμμα, γι' αυτό καλό είναι να τους ελέγξετε στην επίσημη ανακοίνωση.

Η πιο απλή περίπτωση είναι μια ίσια δίριχτη στέγη χωρίς διαπεράσεις, με γερό σκελετό και καλή πρόσβαση. Η μεμβράνη ξετυλίγεται, στερεώνεται και καλύπτεται χωρίς πολλά κοψίματα.

Τη δουλειά την καθυστερούν και την ακριβαίνουν κυρίως:

• Φεγγίτες, λούκια και ράχες, όπου η μεμβράνη κόβεται και χρειάζεται μεγαλύτερες επικαλύψεις
• Καμινάδες, παράθυρα στέγης, κεραίες και σωλήνες εξαερισμού αποχέτευσης
• Μικρή κλίση στέγης, που θέλει μεγαλύτερη στεγανότητα
• Η ανάγκη να κολληθούν όλοι οι αρμοί σε μονωμένη σοφίτα
• Επισκευή δοκαριών ή συμπλήρωση πετσώματος και τεγίδων πριν από την τοποθέτηση
• Δύσκολη πρόσβαση στη στέγη και κακός καιρός

Όταν συγκρίνετε προσφορές, ζητήστε να γράφουν αναλυτικά αν περιλαμβάνουν υλικό, ταινίες, αντιτεγίδες, μεταφορά και προετοιμασία της βάσης. Μια προσφορά χωρίς αυτά μπορεί να φαίνεται συμφέρουσα, αλλά μετά λείπουν οι λεπτομέρειες.

Μια τελειωμένη στέγη μπορεί να δείχνει εντάξει μέχρι την πρώτη δυνατή βροχή με αέρα. Στην πράξη συναντά κανείς συχνότερα τα εξής:

• Πολύ μικρή επικάλυψη των λωρίδων ή τοποθέτηση από πάνω προς τα κάτω, οπότε το νερό μπαίνει κάτω από τον αρμό
• Μεμβράνη γυρισμένη ανάποδα, που αφήνει πιο δύσκολα τους υδρατμούς να φύγουν
• Κοινή ταινία γενικής χρήσης αντί για ταινία του συστήματος, που με τον καιρό ξεκολλάει
• Διαπεράσεις που απλώς κόπηκαν, χωρίς περιλαίμιο ή κόλλημα
• Μεμβράνη που δεν φτάνει στη λαμαρίνα του γείσου, οπότε το νερό τρέχει στην τοιχοποιία ή στη μόνωση
• Κενό αερισμού που λείπει ή έχει φράξει
• Τρύπες από εργαλεία ή κεραμίδια που δεν επισκευάστηκαν
• Μεμβράνη που έμεινε ακάλυπτη περισσότερο απ' όσο επιτρέπει ο κατασκευαστής και φθάρηκε από την υπεριώδη ακτινοβολία

Η διόρθωση είναι συνήθως κοπιαστική. Πρέπει να ξηλωθούν τα κεραμίδια και οι τεγίδες, και μερικές φορές να αλλαχτεί και η βρεγμένη μόνωση. Ένα μικρό λάθος σε μια λεπτομέρεια μπορεί έτσι να σημαίνει επέμβαση σε όλη τη στέγη.

Πριν καλυφθεί η μεμβράνη με τεγίδες και κεραμίδια, αξίζει να ελέγξετε τη στέγη μαζί με τον τεχνίτη:

• Οι λωρίδες πάνε οριζόντια, από κάτω προς τα πάνω, και η πάνω καλύπτει την κάτω
• Η επικάλυψη ταιριάζει με το τεχνικό φυλλάδιο και την κλίση της στέγης
• Η μεμβράνη είναι γυρισμένη από τη σωστή πλευρά, σύμφωνα με την τυπωμένη ένδειξη
• Οι αρμοί και οι λεπτομέρειες είναι κολλημένοι με ταινίες κατάλληλες για τη συγκεκριμένη μεμβράνη
• Η καμινάδα, τα παράθυρα στέγης και οι διαπεράσεις έχουν περιλαίμιο ή ταινία, χωρίς ανοιχτά σημεία
• Στο γείσο η μεμβράνη καταλήγει στη λαμαρίνα ή στην υδρορροή
• Δεν υπάρχουν σκισίματα και τρύπες στην επιφάνεια
• Οι αντιτεγίδες σχηματίζουν συνεχές κενό αερισμού από το γείσο μέχρι τον κορφιά
• Η επικάλυψη τοποθετείται μέσα στο χρονικό διάστημα που επιτρέπει ο κατασκευαστής της μεμβράνης