Τοποθέτηση στέγης από ξύλινα προκατασκευασμένα ζευκτά

Τα ζευκτά γεφυρώνουν όλο το πλάτος του σπιτιού και μεταφέρουν το φορτίο στους εξωτερικούς τοίχους. Έτσι χρειάζεστε λιγότερους εσωτερικούς φέροντες τοίχους και η κάτοψη μπορεί να είναι πιο ανοιχτή. Σε απλή δίριχτη ή τετράριχτη στέγη με κανονική κάτοψη αξιοποιείτε πλήρως την ακρίβεια της παραγωγής και τη γρήγορη τοποθέτηση.

Γιατί όμως δεν ταιριάζουν σε κάθε σπίτι; Το συνηθισμένο δικτυωτό ζευκτό έχει ανάμεσα στο κάτω και στο πάνω πέλμα ένα πλέγμα από διαγώνια μέλη. Αυτά πιάνουν χώρο κάτω από τη στέγη, οπότε μια τέτοια κατασκευή δεν κάνει για κατοικήσιμη σοφίτα. Υπάρχουν και ζευκτά ειδικά διαμορφωμένα για σοφίτα, αλλά αυτό πρέπει να προβλεφθεί από την αρχή στη μελέτη. Σε πολύ σπαστές στέγες, με φεγγίτες και ασυνήθιστες λεπτομέρειες, η παραγωγή και η τοποθέτηση δυσκολεύουν, και η κλασική ξυλοστέγη που φτιάχνεται επί τόπου μπορεί να είναι πιο λογική λύση. Αξίζει να το συγκρίνετε ήδη στη φάση του σχεδιασμού, όχι όταν έχουν τελειώσει οι τοίχοι.

Το πιο σημαντικό κομμάτι της δουλειάς γίνεται πριν φτάσει ο γερανός. Ο κατασκευαστής χρειάζεται κάτοψη, τομές, κλίση στέγης, τύπο επικάλυψης, προεξοχές, θέση καμινάδας και διελεύσεων και στοιχεία για τη θερμομόνωση. Με βάση αυτά ετοιμάζει τη στατική μελέτη, τα κατασκευαστικά σχέδια και το σχέδιο τοποθέτησης. Στο εργοτάξιο η δουλειά συνήθως προχωρά έτσι:

1. ξεφόρτωμα των ζευκτών και έλεγχος ότι όλα τα κομμάτια είναι πλήρη και χωρίς ζημιές,
2. τοποθέτηση των πρώτων ζευκτών σύμφωνα με το σχέδιο, συνήθως των ακραίων ή των αετωμάτων,
3. προσωρινή αντιανεμική στήριξη, ώστε τα ζευκτά να μην μπορούν να γείρουν στο πλάι,
4. σταδιακή τοποθέτηση των υπόλοιπων ζευκτών στις προβλεπόμενες αποστάσεις,
5. αγκύρωση κάθε ζευκτού στο σενάζ με τα προβλεπόμενα αγκύρια,
6. μόνιμοι σύνδεσμοι δυσκαμψίας και έλεγχος κατακορυφότητας, επιπεδότητας και σταθερότητας του συνόλου.

Κάθε ζευκτό έχει συγκεκριμένη θέση στη στέγη, και τα κομμάτια δεν αλλάζουν θέση «με το μάτι». Ένα ζευκτό που στέκεται μόνο του είναι πολύ ασταθές στο πλάι. Ενιαίο και άκαμπτο σύνολο γίνεται μόνο μετά τους συνδέσμους δυσκαμψίας, γι' αυτό η φάση αυτή δεν πρέπει να βιάζεται. Τα αγκύρια, πάλι, πρέπει να σηκώσουν όχι μόνο το βάρος της στέγης και του χιονιού, αλλά και την αναρρόφηση του ανέμου. Σε νησιά και παραθαλάσσιες περιοχές, με ελαφριά μεταλλικά πάνελ, ο αέρας μπορεί κυριολεκτικά να σηκώσει τη στέγη.

Μετά τον φέροντα σκελετό ακολουθούν η στεγανωτική μεμβράνη, τα αντιτεγίδια, τα τεγίδια και η επικάλυψη. Η γρήγορη τοποθέτηση έχει νόημα κυρίως όταν οι τεχνίτες της επικάλυψης συνεχίζουν χωρίς μεγάλη διακοπή και το σπίτι δεν μένει ανοιχτό στη βροχή.

Τα ζευκτά που κατασκευάζονται με ακρίβεια χρειάζονται εξίσου ακριβή προετοιμασία. Στην πράξη συχνά καθυστερεί τη δουλειά ένα στραβό σενάζ ή η δύσκολη πρόσβαση στο οικόπεδο, όχι τα ίδια τα ζευκτά.

• αποτύπωση του κτιρίου πριν την παραγωγή: μήκη πλευρών, διαγώνιοι, ύψη και επιπεδότητα του σεναζ,
• ολοκληρωμένο και επαρκώς ωριμασμένο οπλισμένο σενάζ με έτοιμα σημεία αγκύρωσης,
• τοποθετημένα μεταλλικά στοιχεία και δοκοί, αν τα προβλέπει η μελέτη,
• πρόσβαση για μακρύ φορτηγό και σταθερή επιφάνεια για την απόθεση των ζευκτών,
• σταθερό σημείο για τον γερανό, αν χρησιμοποιηθεί,
• σκαλωσιά ή πλατφόρμες εργασίας και καθαρός χώρος γύρω από το σπίτι.

Συνεννοηθείτε από πριν και με τις επόμενες ειδικότητες. Όποιος βάζει τζάκι, εξαερισμό, φωτοβολταϊκά ή ηλιακό θερμοσίφωνα πρέπει να ξέρει πού θα περάσουν οι διελεύσεις και τι φορτίο θα σηκώσει η στέγη. Αν μετά την παραγωγή αλλάξει η προεξοχή, η επικάλυψη ή η θέση της καμινάδας, τα ζευκτά δεν διορθώνονται εύκολα επί τόπου.

Η τοποθέτηση είναι απλούστερη και οικονομικότερη όταν η στέγη είναι κανονική, το άνοιγμα συνηθισμένο, το σενάζ ακριβές και το φορτηγό και ο γερανός φτάνουν ως το σπίτι. Τότε το συνεργείο στήνει τον φέροντα σκελετό μιας μονοκατοικίας συχνά μέσα σε λίγες μέρες.

Πιο απαιτητική και ακριβότερη γίνεται η δουλειά σε αυτές τις περιπτώσεις:

• μεγάλο άνοιγμα και μακριά ζευκτά, που μετακινούνται δυσκολότερα,
• σπαστή στέγη με ακμές, λούκια, τετράριχτα τμήματα και πολλές διελεύσεις,
• βαριά επικάλυψη, όπως κεραμίδια, και κατά συνέπεια πιο ογκώδη μέλη,
• ορεινή περιοχή με χιόνι ή εκτεθειμένη θέση με δυνατούς ανέμους,
• στενό ή επικλινές οικόπεδο, όπου ο γερανός στήνεται δύσκολα,
• αποκλίσεις στο σενάζ που χρειάζονται διόρθωση και καθυστερήσεις λόγω ανέτοιμου εργοταξίου.

Όταν συγκρίνετε προσφορές, δείτε τι ακριβώς περιλαμβάνουν: στατική μελέτη, κατασκευαστικά σχέδια, κατηγορία ξυλείας, μεταφορά, ξεφόρτωμα, γερανό, αγκύρια, υλικά σύνδεσης και συνδέσμους δυσκαμψίας. Μια προσφορά που κάτι της λείπει μπορεί στο τέλος να βγει ακριβότερη. Αν τα ζευκτά τα φτιάχνει μία εταιρεία και τα τοποθετεί άλλη, συμφωνήστε ποιος αναλαμβάνει τις αποκλίσεις και τα κομμάτια που λείπουν.

Η εργασία σε ύψος και με βαριά κομμάτια κάτω από γερανό είναι δουλειά για επαγγελματίες. Δεν είναι εργασία που κάνει κανείς μόνος του.

Το πιο επικίνδυνο είναι οι εκ των υστέρων επεμβάσεις στα ζευκτά. Το ζευκτό λειτουργεί ως μελετημένο σύνολο, οπότε ένα κομμένο διαγώνιο μέλος, ένα κοντεμένο πέλμα ή μια τρύπα για σωλήνα μπορεί να αποδυναμώσει όλη την κατασκευή. Κάθε τέτοια αλλαγή πρέπει να την εγκρίνει στατικός μηχανικός ή ο κατασκευαστής.

• ανεπαρκής ή ελλιπής αντιανεμική στήριξη και σύνδεσμοι δυσκαμψίας,
• αποστάσεις διαφορετικές από αυτές του σχεδίου τοποθέτησης,
• λιγότερα αγκύρια ή άλλος τύπος από αυτόν της μελέτης,
• ζευκτά μπερδεμένα σε λάθος θέσεις,
• ζευκτά αποθηκευμένα κατευθείαν στο χώμα, χωρίς υποστηρίγματα και προστασία από την υγρασία,
• έλλειψη ελέγχου επιπεδότητας πριν από τα τεγίδια και την επικάλυψη.

Τα προκατασκευασμένα ζευκτά με πλάκες σύνδεσης καλύπτονται από το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΛΟΤ EN 14250, που ορίζει απαιτήσεις για την παραγωγή, τα υλικά και τις συνδέσεις. Μπορείτε λοιπόν να ζητήσετε από τον προμηθευτή τη δήλωση επιδόσεων του προϊόντος.

Πριν ανέβουν οι τεχνίτες της επικάλυψης, ελέγξτε μαζί με το συνεργείο τα εξής:

• όλα τα ζευκτά βρίσκονται στη θέση τους σύμφωνα με το σχέδιο και στη σωστή απόσταση,
• τα ζευκτά στέκονται κατακόρυφα και το επίπεδο της στέγης φαίνεται ίσιο κατά μήκος του κορφιά και της απορροής,
• κάθε ζευκτό είναι αγκυρωμένο στο σενάζ με τα προβλεπόμενα αγκύρια και υλικά σύνδεσης,
• οι μόνιμοι σύνδεσμοι δυσκαμψίας έχουν μπει όλοι, όχι μόνο τα προσωρινά καδρόνια,
• οι πλάκες σύνδεσης είναι πρεσαρισμένες σε όλη την επιφάνεια, χωρίς να ξεκολλάνε ή να έχουν παραμορφωθεί,
• κανένα μέλος δεν έχει κοπεί ή τρυπηθεί χωρίς έγκριση στατικού,
• το ξύλο δεν έχει σπάσει ούτε έχει πάθει ζημιά στη μεταφορά,
• έχετε παραλάβει τα έγγραφα: στατική μελέτη, σχέδιο τοποθέτησης και δήλωση επιδόσεων.