Opšivanje atike limom na ravnom krovu

Ni zid ni beton atike nijesu napravljeni da kiša pada direktno na njih. Voda bi ulazila u gornju ivicu, zimi bi se smrzavala i zid bi se postepeno mrvio. Na fasadi bi se pojavile mrlje, malter bi počeo da otpada, a ispod plafona posljednjeg sprata vidjele bi se vlažne fleke.

Opšivka zato ima nekoliko zadataka:

• da prekrije gornju stranu atike cijelom širinom,
• da vodu odvede prema krovu, a ne niz fasadu,
• da zakloni hidroizolaciju podignutu uz atiku od UV zračenja i oštećenja,
• da spoj krova i atike zatvori u jednu nepropusnu cjelinu.

Lim i hidroizolacija ovdje rade kao jedan sistem. Hidroizolacija se podiže uz unutrašnju stranu atike, a lim je odozgo prekriva. Ako je jedan od ta dva sloja loše urađen, strada i drugi. Jednako je važno da opšivka ide bez prekida po cijelom obodu, uključujući uglove i završetke. Svaki prekid je mjesto kroz koje će voda naći put.

Od materijala zavise trajnost, izgled i način na koji se lim spaja sa krovnom izolacijom.

• pocinkovani lim: klasično i čvrsto rješenje, ali bez dodatne zaštite vremenom korodira, pa se danas koristi rjeđe,
• plastificirani (lakirani) lim u boji: pocinkovani lim sa zaštitnim slojem boje, otporniji je na koroziju i može se uskladiti sa bojom fasade ili prozora,
• lim sa slojem PVC-a: koristi se kod krovova sa PVC membranom, folija se na njega vari toplim vazduhom, pa je spoj lima i izolacije zaista dihtovan; ne treba ga miješati sa običnim lakiranim limom, na koji se folija ne može zavariti,
• aluminijum: lagan je, ne hrđa i dobro drži oblik, pa odgovara modernim objektima gdje se traže mala težina i čist izgled,
• titan-cink: veoma trajan materijal sa sivom patinom, traži iskusnog limara jer se obrađuje drugačije od čeličnog lima,
• bakar: vrlo dug vijek i upečatljiv izgled, češće na reprezentativnim i starim zgradama.

Pri izboru mislite i na susjedne elemente. Bakar i pocinkovani lim ne bi smjeli da budu postavljeni tako da voda sa bakra otiče na cink, jer tada cink brzo korodira. I pričvrsni elementi treba da budu od materijala koji se slaže sa limom.

Osim materijala, razlikuje se i sistem. Klasična limarska opšivka savija se po mjeri u radionici ili na gradilištu. Montažni sistemi imaju unaprijed oblikovane profile za atiku, ugaone komade i završetke, koji ubrzavaju montažu i smanjuju rizik od greške pri savijanju.

Redoslijed radova određuje jedno pravilo: svaki sloj mora da preklopi onaj ispod sebe, a voda uvijek treba da se sliva naniže kao preko crijepa.

1. Priprema podloge. Limar ili krovopokrivač pregleda gornju stranu atike. Ona mora biti čvrsta, čista i suva, bez labavih komada. Kod atike sa termoizolacijom često se postavlja drvena talpa ili ploča koja daje ravnu podlogu za lim.
2. Izrada pada. Gornja strana atike dobija pad prema unutrašnjosti krova. Dovoljan je blag nagib, obično nekoliko stepeni, prema preporuci proizvođača sistema. Voda tako otiče na krov i dalje u slivnike.
3. Spoj sa hidroizolacijom. Bitumenske trake ili folija podižu se uz unutrašnju stranu atike, po mogućnosti sve do preko gornje ivice.
4. Pričvrsni elementi. Na podlogu se postavljaju držači ili početne lajsne. Lim se na njih kači i ne mora se bušiti odozgo, gdje bi svaki šraf bio moguće mjesto prokišnjavanja.
5. Postavljanje lima. Pojedinačni komadi postavljaju se sa preklopom ili se spajaju falcom. Na određenim razmacima, zavisno od materijala i proizvođača, prave se dilatacioni spojevi, da bi se lim pri promjenama temperature mogao slobodno širiti.
6. Uglovi i završeci. Unutrašnji i spoljašnji uglovi, spojevi sa zidom i završeci rješavaju se posebno, gotovim fazonskim komadima ili pažljivo izrađenim dijelovima.
7. Zatvaranje spoja sa izolacijom. Kod lima sa PVC slojem folija se vari na lim, a kod drugih sistema spoj se prekriva i dihtuje prema tehnologiji proizvođača.

Opšivanje atike je rad na visini, na samoj ivici krova. Potrebna je skela ili druga zaštita od pada, zato ovaj posao prepustite limaru koji ima opremu i iskustvo.

Ni dobar lim ne pomaže ako mu je oblik loše smišljen. Širina opšivke zavisi od debljine atike zajedno sa eventualnom termoizolacijom i od toga koliko lim treba da prepusti sa obje strane.

Sa spoljne strane lim mora imati okapnicu, odnosno savijen nos odmaknut od fasade. Voda sa nje kaplje u prazno i ne sliva se niz malter. Ako okapnice nema ili je preblizu zida, na fasadi se vremenom pojave tamne pruge i vlaga.

Zašto se pad pravi prema krovu, a ne prema spolja? Voda sa krova se ionako skuplja u slivnicima i olučnim vertikalama. Kada bi atika imala pad prema fasadi, sva kiša sa gornje strane slivala bi se niz zid. Pad mora biti ujednačen, bez mjesta gdje bi voda stajala i zimi se ledila.

Koliko je opšivanje zahtjevno, a time i koliko rada traži, zavisi od više stvari:

• dužina i razuđenost oboda: ravna atika bez uglova je jednostavna, a svaki ugao, niša ili prodor oduzima vrijeme,
• stanje podloge: oštećen zid ili atiku bez pada treba prvo popraviti,
• skidanje starog lima: demontaža i odvoženje stare opšivke je dodatni posao,
• visina i pristup: visoka zgrada ili skučeno dvorište znače složeniju skelu,
• materijal: titan-cink i bakar se obrađuju teže od običnog lima.

U stambenoj zgradi o opšivanju atike odlučuju etažni vlasnici zajedno. Prije dogovora sa izvođačem obratite se upravniku zgrade, jer krov i atika su zajednički dio zgrade.

• pad prema fasadi ili bez pada: voda se zadržava na atici, sliva se niz zid i zid vlaži,
• okapnica nedostaje ili je prekratka: na fasadi ostaju tragovi vode,
• preuzak lim: ivica atike ili termoizolacije ostaje otkrivena,
• šrafovi kroz gornju stranu lima bez dihtunga: svaka rupa je put za vodu,
• kruto pričvršćivanje bez dilatacije: lim se ljeti i zimi talasa, a spojevi pucaju,
• loše urađeni uglovi: slabo preklopljeni spojevi u uglovima su mjesto gdje vrlo često prokišnjava,
• hidroizolacija koja se završava ispod ivice: između folije i lima ostaje procjep,
• neodgovarajuća kombinacija metala: korozija se pokaže tek nakon nekoliko godina.

Pri preuzimanju pogledajte opšivku i sa krova i sa zemlje i provjerite:

• lim ide neprekidno po cijelom obodu, bez razmaka,
• gornja strana ima vidljiv pad prema krovu,
• okapnica je cijelom dužinom odmaknuta od fasade,
• uglovi i završeci su dihtovani i uredno poravnati,
• spojevi imaju preklop ili falc, a dilatacije su na odgovarajućim mjestima,
• na gornjoj strani lima nema suvišnih rupa ni nedihtovanih šrafova,
• hidroizolacija je podignuta ispod lima i spoj je zatvoren,
• lim nije izgreban, ulubljen ni deformisan,
• nakon kiše na atici ne stoji voda i na fasadi nema novih tragova,
• krov i okolina su očišćeni od otpadaka lima i šrafova.