Bestrating invegen met voegzand

Het invegen komt pas aan de beurt als de stenen liggen, de opsluitbanden staan en de randen op maat gezaagd zijn. Het straatwerk moet droog zijn en vrij van zaagresten. De werkwijze is eenvoudig, maar zorgvuldig werken maakt het verschil.

• Zand strooien: het droge zand verdeel je in een dunne, gelijkmatige laag over het oppervlak.
• Invegen: je veegt afwisselend in verschillende richtingen, liefst schuin over de voegen. Zo valt het zand erin en blijft het niet bovenop liggen.
• Trillen: een trilplaat met een beschermende rubber- of kunststofmat gaat een paar keer over het straatwerk. De stenen zakken in het zandbed en het zand in de voegen wordt verdicht.
• Bijvullen: na het trillen zakt het zand in de voegen weg. Je vult bij en veegt opnieuw in. Dit herhaal je tot de voegen tot aan de rand vol zitten.
• Afvegen: het overtollige zand veeg je weg. Soms laat men een dun laagje een paar dagen liggen, zodat lopen en regen het verder de voegen in werken. Daarna gaat de rest eraf.

Waarom is één keer vegen niet genoeg? In een smalle voeg blijft het zand eerst alleen bovenin hangen. Pas door trillen en herhaald bijvullen komt het over de hele diepte, en alleen een volle voeg houdt de stenen echt op hun plek.

Welk materiaal je kiest, hangt af van de breedte van de voegen, hoe zwaar het straatwerk belast wordt en hoeveel onderhoud je wilt doen.

Gewoon voegzand

De gangbare keuze voor paden, terrassen en tuinen. Het is droog, fijn en schoon zand, meestal met een korrel van ongeveer 0 tot 2 mm, dat ook in smalle voegen goed wegzakt. Het nadeel: regen en vegen spoelen het in de loop van de tijd deels weg, dus je moet af en toe bijvullen. In een nat klimaat als het Nederlandse gebeurt dat sneller dan veel mensen denken.

Polymeer voegzand

Zand met een bindmiddel dat uithardt nadat je het met een fijne straal nat maakt. Het spoelt minder snel weg en maakt het onkruid lastiger. Het past goed bij opritten en paden waar veel gelopen of gereden wordt. Het luistert wel nauwer: het oppervlak moet volledig schoon zijn voordat je het natmaakt, anders blijven er vegen op de stenen achter. En het mag niet gaan regenen voordat het bindmiddel is uitgehard. De minimale breedte en diepte van de voeg en de droogtijd staan bij de fabrikant vermeld. Houd je daaraan.

Fijn split

Bij bestrating met bredere voegen en bij waterdoorlatende bestrating vult men de voegen met fijn split, volgens het advies van de fabrikant van de stenen. Gewoon zand zou uit zulke voegen snel wegspoelen en het water minder goed doorlaten.

Hoeveel werk het invegen is, verschilt sterk per oppervlak. Daar hangen ook de tijd en de kosten van het werk van af.

• Een groot, vlak oppervlak met een eenvoudige vorm gaat snel, de trilplaat draait er makkelijk op.
• Bochtige oppervlakken met rondingen, treden, opsluitbanden en stukken rond putten en kolken moet je met de hand afwerken.
• Smalle voegen vullen langzamer en vragen meer herhalingen.
• Stenen met een structuur of geborstelde toplaag houden zand vast in kleine putjes, waardoor het afvegen langer duurt.
• Polymeer voegzand vraagt meer aandacht dan gewoon zand: schoonmaken, natmaken en het weer in de gaten houden.
• Oude bestrating opknappen is vaak meer werk dan nieuw straatwerk, omdat je eerst onkruid, mos en aarde uit de voegen moet krabben.

Vaak ziet het straatwerk er klaar uit, maar gaan de stenen na de eerste winter wiebelen. De oorzaak zit bijna altijd in de voegen.

• Werken bij nat weer: vochtig zand plakt, blijft bovenop liggen en komt niet diep in de voeg.
• Voegen die alleen bovenin vol zijn: na de eerste regenbui zakt het zand weg en verliezen de stenen hun steun.
• Trillen overslaan: zonder trillen zakken de stenen niet goed in en wordt het zand niet verdicht.
• Trillen zonder beschermende mat: de stalen plaat krast de stenen of slaat stukjes van de randen.
• Trillen op een nat of vuil oppervlak: het vuil wordt in de steen gedrukt en laat vlekken na.
• Verkeerd materiaal: lemig, stoffig of te grof zand vult de voegen niet en kan vlekken geven op lichte stenen.
• Een harde waterstraal: met de hogedrukreiniger schoonspuiten vlak na het invegen spoelt het zand weer uit de voegen.

Het afstrooien en bijvullen van voegzand kun je goed zelf doen. Een trilplaat huur je bij een verhuurbedrijf voor gereedschap. Vraag om een uitvoering met een beschermende mat voor bestrating.

1. Wachten op droog weer en controleren of de stenen en het zand droog zijn.
2. Het straatwerk aanvegen en zaagresten, bladeren en aarde verwijderen.
3. Bij oude bestrating eerst onkruid en vuil uit de voegen krabben.
4. Het zand in een dunne laag en per kleiner stuk uitstrooien.
5. Met de bezem afwisselend in verschillende richtingen vegen, tot het zand bovenop blijft liggen.
6. Met de trilplaat met beschermende mat over het straatwerk gaan, van de randen naar het midden, in banen die elkaar overlappen.
7. Zand bijvullen, opnieuw invegen en zo nodig nog een keer trillen.
8. Het overtollige zand afvegen, of een dun laagje een paar dagen laten liggen en het daarna verwijderen.
9. Bij polymeer voegzand de handleiding van de fabrikant volgen: het oppervlak volledig schoonmaken en pas daarna voorzichtig natmaken.

Als je het werk van een stratenmaker oplevert of zelf klaar bent, loop je het straatwerk rustig na, liefst bij daglicht.

• De voegen zijn vol tot aan de rand van de stenen, zonder zichtbare gaten
• Bij het lopen wiebelt of tikt er geen enkele steen
• Het oppervlak is vlak, zonder verzakte plekken bij opsluitbanden en putten
• De randen van de stenen zijn niet bekrast of beschadigd door het trillen
• Er zitten geen vuilvlekken of vegen van polymeer voegzand op de stenen
• Het overtollige zand is weg of er is afgesproken wanneer het wordt afgeveegd
• Je weet welk materiaal is gebruikt, zodat je later hetzelfde kunt bijvullen