Dampopen folie aanbrengen

De folie wordt ook wel waterkerende onderlaag of onderdakfolie genoemd. De dakbedekking is de eerste bescherming tegen water, de folie de tweede. Bij gewoon weer merk je er weinig van. Bij storm, schuin inslaande regen of smeltende sneeuw kan water toch tussen de pannen door komen. Dan bepaalt de folie of de kap en de isolatie droog blijven.

Het belangrijkst is ze bij een bewoonde of geïsoleerde zolder. Natte minerale wol isoleert veel slechter, en hout dat lange tijd vochtig blijft, kan gaan schimmelen of rotten. Zulke problemen zie je vaak pas na een paar seizoenen, als er vlekken op het plafond verschijnen.

Veel mensen verwarren de folie met een dampremmende laag. Dampopen folie hoort aan de buitenkant van de isolatie, dus onder de dakbedekking, en laat damp naar buiten. Een dampremmende folie komt aan de binnenkant, achter de gipsplaat, en voorkomt dat vocht uit de woning in de isolatie trekt. Elke laag heeft een eigen taak, je kunt ze dus niet omwisselen.

Ga je bij deze klus ook het dak isoleren, dan kan dat soms in aanmerking komen voor subsidie, bijvoorbeeld via de ISDE. Kijk voor de actuele voorwaarden bij de officiële informatie van de overheid voordat je begint.

Direct op de isolatie of met luchtspouw

Een sterk dampopen folie laat zoveel damp door dat ze direct op de isolatie of op het dakbeschot mag liggen. Die gebruik je bij geïsoleerde daken waar tussen isolatie en folie geen ruimte is voor een luchtlaag.

Een minder dampopen folie heeft eronder een geventileerde spouw nodig. Die past eerder bij oudere dakopbouwen en daken zonder bewoonde zolder. Legt iemand zo'n folie direct op de isolatie, dan kan vocht in de constructie achterblijven.

Onder metaal of onder dakpannen

Metalen dakbedekking warmt snel op en koelt snel af, daardoor ontstaat eronder makkelijk condens. Onder metaal kies je daarom een stevigere membraan en let je extra op de ventilatie. De folie moet ook bestand zijn tegen vakmensen die tijdens de montage over het dak lopen.

Onder keramische of betonnen pannen beschermt de folie vooral tegen inwaaiende regen en sneeuw. Ze werkt samen met de tengels, de panlatten en de geventileerde ruimte. De keuze hangt dus af van de dakbedekking, de dakhelling, het soort isolatie en de manier van ventileren. Boven een ongeïsoleerde garage kan een eenvoudige folie volstaan, boven een bewoonde zolder is een betere membraan zinvol. Waarvoor een folie geschikt is, staat altijd in het technische blad van de fabrikant.

Dit is werk op hoogte. Het hoort bij een dakdekker of timmerman die met valbeveiliging werkt. Meestal gaat het zo:

1. De kap controleren: liggen de sporen vlak, is het hout gezond, hoe zijn de aansluitingen bij de goot, de schoorsteen en de dakramen. Vochtig of aangetast hout eerst herstellen.
2. De goot voorbereiden, zodat de folie op een gootstrook of in de goot uitkomt en het water buiten de constructie wegloopt.
3. De eerste baan horizontaal langs de goot uitrollen, met de bedrukte kant naar buiten volgens de markering van de fabrikant.
4. Verdere banen naar de nok toe leggen, zo dat de hogere baan over de lagere valt. De overlap is meestal ongeveer 10 tot 20 cm, bij een flauwere helling meer. De precieze waarde geeft de fabrikant.
5. De folie tijdelijk vastnieten. Een folie die met luchtspouw wordt gelegd iets laten doorhangen tussen de sporen, zodat eventueel water naar de goot loopt.
6. Naden afplakken en details aansluiten met de bijbehorende tapes, manchetten en kitten.
7. De tengels op de sporen spijkeren. Bij een flauwe helling wordt eronder vaak een afdichtband gelegd die de spijkergaten dicht.
8. Panlatten en dakbedekking zo snel mogelijk aanbrengen, zodat de folie niet lang in de zon ligt.

De tengels maken een ruimte waardoor lucht van de goot naar de nok stroomt en vocht meeneemt. Zonder die ruimte slaat er onder de dakbedekking water neer. De folie is dus een onderdeel van het hele dak, geen losse strook materiaal.

Het eenvoudigst is een recht zadeldak zonder doorvoeren, met een gezonde kap en goede bereikbaarheid. De folie wordt uitgerold, vastgezet en afgedekt zonder veel snijwerk.

Meer tijd en dus hogere kosten vragen vooral:

• Dakkapellen, kilgoten en hoekkepers, waar je de folie moet snijden en extra laten overlappen
• Schoorstenen, dakramen, antennes en ontluchtingen
• Een flauwe dakhelling, die strengere eisen aan de dichtheid stelt
• Alle naden afplakken bij een geïsoleerde zolder
• Sporen herstellen of dakbeschot en latten aanvullen voor de montage
• Een slecht bereikbaar dak en ongunstig weer

Vergelijk je offertes, vraag dan of materiaal, tapes, tengels, vervoer en voorbereiding van de ondergrond erin zitten. Een offerte zonder die posten lijkt gunstig, maar dan ontbreken later juist de details.

Een afgewerkt dak kan er prima uitzien tot de eerste flinke storm met regen. In de praktijk komen deze fouten vaak voor:

• Te weinig overlap of van boven naar beneden gelegd, zodat water onder de naad loopt
• Folie met de verkeerde kant naar buiten, die daardoor slechter damp doorlaat
• Gewone universele tape in plaats van systeemtape, die na verloop van tijd loslaat
• Doorvoeren alleen ingesneden, zonder manchet of afplakken
• Folie die niet tot op de gootstrook doorloopt, zodat water in het metselwerk of de isolatie komt
• Een ontbrekende of verstopte ventilatieruimte
• Gaten door gereedschap of dakpannen die niemand heeft hersteld
• Folie die langer onbedekt bleef dan de fabrikant toestaat, waardoor uv-licht haar aantast

Herstel is lastig, omdat de dakbedekking en de latten eraf moeten en soms ook natte isolatie vervangen moet worden. Een klein foutje in een detail kan zo een ingreep in het hele dak betekenen.

Voordat de folie onder de latten en dakbedekking verdwijnt, loont het om samen met de vakman het dak na te lopen en te controleren:

• Of de banen horizontaal van onder naar boven lopen en de hogere over de lagere valt
• Of de overlap past bij het technische blad en de dakhelling
• Of de folie met de juiste kant naar buiten ligt volgens de opdruk
• Of naden en details zijn afgeplakt met tape die bij deze folie hoort
• Of schoorsteen, dakramen en doorvoeren zonder open plekken zijn aangesloten met manchet of tape
• Of de folie bij de goot op de gootstrook of in de goot uitkomt
• Of er geen scheuren en gaten in het vlak zitten
• Of de tengels een doorlopende ventilatieruimte maken van goot tot nok
• Of de dakbedekking volgt binnen de tijd die de fabrikant van de folie toestaat