Houten dakbeschot plaatsen

Dakbeschot maakt het dak stijver, verdeelt de belasting beter en geeft een nauwkeurige basis voor alles wat erop komt. Het komt vooral van pas in deze situaties:

• bij renovatie, als de oude kap wat scheef of ongelijk is en stabiliteit nodig heeft,
• bij dakbedekking die een dichte ondergrond nodig heeft, zoals bitumen shingles of een zinken of stalen felsdak,
• bij een geïsoleerde zolder, waar het aankomt op een nauwkeurige en kierdichte opbouw,
• bij huizen op een open, winderige plek, bijvoorbeeld aan de kust of in een polder, waar een stijver dak prettig is.

Niet elk dak heeft het nodig. Bij een nieuwe, rechte kap met gewone dakpannen volstaan vaak een goede dampopen folie, tengels en panlatten. Twijfel je? Vraag de timmerman dan wat dakbeschot in jouw geval concreet oplevert.

Nog een belangrijk punt: dakbeschot maakt een zieke kap niet beter. Als sporen of gordingen doorgebogen zijn, rotten of aangetast zijn door houtworm of boktor, dan verstopt een nieuwe laag het probleem alleen. Eerst moet het beschadigde hout hersteld of vervangen worden.

Dakbeschot van planken

Het klassieke beschot van geschaafde of gezaagde vurenhouten delen, vaak met messing en groef, is de traditionele oplossing en zit in veel oudere Nederlandse huizen al op het dak. Planken passen zich makkelijker aan een ongelijke kap, afwijkende vormen en details rond schoorstenen aan. Ze zijn daarom een logische keuze bij renovatie, vakantiehuisjes en oudere woningen. Het hout moet wel droog en recht zijn. Vochtige of kromme planken trekken na de montage scheef, vormen kieren en kunnen later gaan kraken.

Dakbeschot van OSB

OSB-platen zijn groot, dus de montage gaat sneller en het vlak wordt strak en egaal. Op een dak gebruikt men platen die geschikt zijn voor een vochtige omgeving, meestal OSB 3, met een dikte die past bij de afstand tussen de sporen en het advies van de fabrikant. OSB reageert wel gevoelig op vocht. Het heeft ruimte tussen de platen nodig, een goede bevestiging en mag niet lang onbeschermd in de regen liggen.

Wat voor jou beter werkt, hangt af van het type dak, de staat van de kap, de dakbedekking die erop komt en de hele opbouw inclusief ventilatie. Laat die keuze maken door een ervaren timmerman of dakdekker, en niet alleen op basis van hoe snel het gaat.

1. Kap controleren. De timmerman bekijkt sporen, gordingen, muurplaten en verbindingen, meet hoe vlak alles ligt en zoekt naar sporen van vocht, rot of insecten.
2. Herstellen en uitvlakken. Beschadigde delen worden vervangen of versterkt, doorgebogen sporen worden opgevuld of rechtgezet.
3. Materiaal klaarzetten. Planken of platen liggen droog en overdekt opgeslagen, niet direct op de grond.
4. Leggen. Meestal werkt men van de goot naar de nok. Naden van planken vallen altijd op een spoor en verspringen per rij. OSB-platen gaan met de lange kant haaks op de sporen.
5. Bevestigen. Elke plank of plaat wordt op elke spoor vastgezet met nagels of schroeven, op de afstand die de fabrikant voorschrijft. Tussen OSB-platen blijft een uitzettingsvoeg over, meestal zo'n 2 tot 3 mm.
6. Details afwerken. Rond schoorstenen, dakramen, kilgoten, hoekkepers en de randen bij de gevel wordt het beschot precies op maat gezaagd en aangesloten.
7. Beschermen. Het beschot wordt zo snel mogelijk afgedekt met de waterkerende folie, zodat regen er geen kans krijgt.

Dit werk gebeurt op hoogte op een schuin vlak. Laat het daarom over aan een timmerbedrijf of dakdekker met goede valbeveiliging en een steiger. Zelf doen is hier niet veilig.

Het eenvoudigst is een regelmatig zadeldak met een flauwe helling, een rechte kap en een goede aanvoerroute voor materiaal. Meer tijd en precisie kosten:

• een steile helling waarop je je moeilijk kunt bewegen,
• een grillig dak met dakkapellen, kilgoten en hoekkepers,
• veel doorvoeren, schoorstenen en dakramen,
• het slopen van oude pannen, panlatten en het bestaande beschot,
• herstel aan de kap dat pas zichtbaar wordt als het dak open ligt,
• een slecht bereikbaar huis, bijvoorbeeld in een smalle straat, waardoor het materiaal lastig het dak op komt.

Bij renovatie blijkt de echte staat van de kap vaak pas als de pannen eraf zijn. Spreek daarom vooraf met de timmerman af hoe jullie omgaan met onverwacht herstelwerk. Combineer je het nieuwe beschot met dakisolatie? Kijk dan of er een subsidie zoals de ISDE van toepassing is; de voorwaarden lees je op de site van de rijksoverheid. Woon je in een appartementengebouw, dan hoort het dak bij de gemeenschappelijke delen en stem je dakwerk af met de VvE.

In de praktijk komt een fout in het beschot vaak niet meteen aan het licht. Die merk je pas bij het latten, bij het leggen van de pannen of na de eerste winter. Veelvoorkomende fouten zijn:

• beschot op een doorgebogen of beschadigde kap zonder eerst te herstellen,
• vochtige, kromme of te dunne planken,
• OSB-platen strak tegen elkaar zonder voeg, die daarna gaan opbollen,
• naden die naast een spoor vallen of allemaal op één lijn liggen,
• te weinig bevestigingsmiddelen of ongeschikte schroeven,
• slordige aansluitingen bij schoorstenen en kilgoten, die later gaan lekken,
• geen ventilatie in de opbouw, waardoor het hout langdurig vochtig blijft.

Waarom is ventilatie zo belangrijk? Dakbeschot is een gesloten vlak. Vocht uit het huis of uit kleine lekkages kan er niet zomaar doorheen. Zonder goede ventilatieruimte lijden het beschot, de isolatie en de kap zelf eronder.

Voordat de folie en de dakbedekking erop gaan, loop je het beschot het best even na of laat je het je tonen:

• het vlak is recht, zonder duidelijke golven of ingezakte plekken,
• als je erover loopt, veert, kraakt of beweegt niets,
• naden liggen op de sporen en verspringen per rij,
• tussen de OSB-platen zitten gelijkmatige voegen,
• op elke spoor zitten nagels of schroeven, en geen ervan steekt boven het oppervlak uit,
• de details rond schoorstenen, dakramen en kilgoten zijn netjes op maat gezaagd,
• de randen bij de goot en de gevel zijn recht en klaar voor het lood- of zinkwerk,
• het beschot is droog en vertoont geen sporen van langdurige regen,
• de werkplek is opgeruimd en klaar voor de volgende lagen.