Inbouwkast op maat monteren

De montage van een inbouwkast op maat wordt in de prijslijst per arbeidsuur berekend. Dat is logisch, want een eenvoudige kast in een nis staat er in een paar uur, terwijl een hele wand met schuine kap, verlichting en schuifdeuren twee mensen een volledige dag kan kosten. Meestal omvat de montage:

• het naar binnen brengen van de onderdelen, uitpakken en controleren,
• het controleren van de maten van de ruimte en vergelijken met de inmeting,
• het in elkaar zetten van de kastcorpussen, zijwanden, legplanken en tussenschotten,
• het waterpas en loodrecht stellen van de kast, opvullen en afstellen van stelpoten of plint,
• het verankeren aan de wand, zo nodig ook aan het plafond, en het afwerken van naden met passtroken of afdeklijsten,
• het monteren van de binnenindeling, dus kledingroedes, laden, manden en uittrekelementen,
• het plaatsen en afstellen van de deuren, schuif- en draaideuren, en de demping,
• het afkitten van naden, monteren van grepen en opruimen na de montage.

De montage omvat niet het maken van de kast en ook niet het materiaal van de onderdelen, het beslag, het schuifdeursysteem, de ledverlichting en de elektrische aansluiting daarvan. Ook het voorbereiden van de wanden, bijvoorbeeld het rechtzetten van een zeer scheve dagkant, en het slopen van een oude kast vallen erbuiten. Het aansluiten van verlichting op de vaste elektrische installatie van 230 V is werk voor een installateur.

Een inbouwkast wordt als een van de laatste klussen in de woning gemonteerd. De wanden moeten gestuukt, geschilderd en droog zijn, de vloer gelegd en de plinten klaar of zo afgesproken dat ze op de plek van de kast niet komen. Wordt de kast tegen vers stucwerk of op een vochtige dekvloer geplaatst, dan neemt het spaanplaat vocht op en kunnen de deuren later kromtrekken.

Voor de inmeting is het verstandig om al te regelen:

• De vloer onder de kast. Spreek af of de kast op de afgewerkte vloer komt of dat de vloer onder de kast niet wordt gelegd. Een zwevende laminaat- of pvc-vloer onder een zware kast met vaste plint kan gaan werken en bij de naden openscheuren.
• Stroom. Wilt u verlichting in de kast, dan moet de kabel vooraf naar de juiste plek worden gelegd, of u rekent met verlichting op batterijen of met een stopcontact buiten de kast.
• Schakelaars en stopcontacten. Die achter de kast zouden verdwijnen, moeten worden verplaatst voordat de kast wordt geplaatst.
• Verwarming en ventilatie. De kast hoort niet voor een radiator te staan of een ventilatierooster af te dekken. Tegen een buitenmuur is het verstandig een kleine ventilatieruimte achter de kast te laten, zodat er geen schimmel ontstaat.
• Vlakheid van wanden en plafond. Wie inmeet, controleert hoeveel de hoogte van de ruimte aan de ene en de andere kant verschilt. In oudere woningen kan dat enkele centimeters zijn.
• Vrije doorgang. De onderdelen en vooral grote deuren moeten door het trappenhuis, de lift en de kamerdeur passen. In smalle Nederlandse trappenhuizen is dat niet altijd vanzelfsprekend.

Controle van ruimte en onderdelen

De monteurs meten eerst de ruimte op en vergelijken die met de inmeting. Ze controleren of alle onderdelen er zijn, of er niets beschadigd is tijdens transport en of de maten kloppen. Is de wand na de inmeting veranderd, bijvoorbeeld door een extra stuclaag of tegels, dan komt dat nu aan het licht.

Waterpas stellen van de basis

De kast komt op een plint of op verstelbare stelpoten. Op een ongelijke vloer wordt de basis opgevuld of afgesteld tot hij precies waterpas ligt. Van deze stap hangt al het andere af. Ligt de basis niet waterpas, dan trekt de kast scheef en lopen de schuifdeuren vanzelf naar één kant.

Corpussen in elkaar zetten

Zijwanden, bodems, legplanken en tussenschotten worden een voor een gemonteerd. Bij brede kasten bestaat de inbouwkast uit meerdere corpussen naast elkaar die aan elkaar worden geschroefd. Elk corpus wordt gecontroleerd op lood en op de diagonalen, zodat het haaks staat.

Verankeren en naden afwerken

Een hoge kast moet aan de wand worden bevestigd. Dat gebeurt in een dragende ondergrond, dus in steenachtig materiaal zoals kalkzandsteen of beton, of in de profielen van een metal-stud wand, met pluggen die bij het materiaal passen. Gipsblokken en cellenbeton vragen om speciale pluggen. Naden tussen de kast en een ongelijke wand of plafond worden gedicht met passtroken die ter plekke op de vorm van de wand worden gezaagd. Onder een schuine kap op zolder wordt de zijkant of bovenkant van de kast schuin afgezaagd.

Binnenindeling

In de corpussen komen kledingroedes, uittrekbare manden, laden, schoenenrekken en ander toebehoren. De hoogte van de roede wordt afgestemd op wat er komt te hangen. Lange jassen en jurken hebben een hoger vak nodig, voor overhemden en colberts is een lager vak genoeg.

Schuifdeuren monteren

Aan de bovenkant van de kast of aan het plafond komt de bovenrail, onderaan de onderrail. De rails moeten evenwijdig en waterpas zijn. De deuren worden in de rails gehangen en met de schroeven op de wieltjes afgesteld. Tussen de deuren en de zijkanten van de kast worden gelijke naden ingesteld. Fabrikanten van beslag adviseren tussen naast elkaar lopende deuren een speling van enkele millimeters, bijvoorbeeld 3 tot 5 mm. Tot slot wordt de demping afgesteld, zodat de deur voor het einde afremt en niet dichtklapt.

Draaideuren en afwerking

Bij draaideuren worden scharnieren gemonteerd en de deuren in drie richtingen afgesteld, zodat de naden gelijk zijn en de deuren elkaar niet raken. Daarna komen de grepen, of bij een greeploze kast het push-to-open systeem. Ten slotte wordt de kast schoongemaakt, de beschermfolie verwijderd en worden alle deuren en laden getest.

Sommige fabrikanten leveren de inbouwkast op maat gezaagd met een handleiding, waarna de klant de montage zelf doet. Werkwijze:

1. De onderdelen uitpakken, volgens de tekening sorteren en aantal en maten controleren.
2. De hoogte van de ruimte op meerdere plekken meten en het laagste punt bepalen.
3. De plint of de stelpoten over de hele lengte van de kast waterpas stellen.
4. De corpussen in elkaar zetten en de diagonalen controleren, die gelijk moeten zijn.
5. De corpussen op hun plek zetten, aan elkaar schroeven en aan de wand verankeren.
6. De boven- en onderrail precies volgens de handleiding bevestigen.
7. De deuren inhangen, hoogte en naden afstellen en de schroeven aandraaien.
8. De binnenindeling monteren en elke la en mand uitproberen.
9. De naden naar wand en plafond afwerken met passtroken.

Bij zware deuren met spiegel of glas kunt u beter met z'n tweeën werken. Een spiegeldeur van vloer tot plafond is zwaarder dan hij lijkt en kan gevaarlijk zijn als hij valt.

Corpus

Het meest gebruikt is spaanplaat met een melamine toplaag van ongeveer 18 mm dik. Het is betaalbaar en verkrijgbaar in veel decors. Voor fronten en deuren wordt ook MDF gebruikt, gelakt of met folie. Massief hout komt bij inbouwkasten minder voor, omdat het werkt onder invloed van vocht en duurder is.

Schuifdeuren

Schuifdeuren hebben geen draairuimte nodig en zijn daardoor geschikt voor smalle gangen en kleine slaapkamers. Het frame is meestal van aluminium of staal, de vulling van plaatmateriaal, spiegel, gelakt glas of een combinatie. Houd er bij schuifdeuren rekening mee dat altijd maar een deel van de kast open is.

Draaideuren

Hiermee ziet u de hele kast in één keer en ze sluiten beter af, maar ze vragen vrije ruimte voor de kast. In een kamer waar het bed of een bureau voor de kast staat, zijn ze daarom vaak niet handig.

Inloopkast zonder deuren

In een aparte inloopkast wordt vaak een open systeem zonder deuren gemaakt, alleen met legplanken en roedes. Dat is eenvoudiger te monteren, maar alles is zichtbaar en er komt meer stof op.

Verlichting

Ledstrips in profielen of armaturen met bewegingssensor gaan aan als de deur opengaat. De driver moet bereikbaar blijven voor vervanging en mag in een afgesloten ruimte niet oververhit raken.

De monteur bouwt wat er ontworpen is. Of de kast prettig in gebruik is, wordt dus al bij het ontwerp bepaald. Bij de inmeting loont het om aan een paar praktische zaken te denken.

• Diepte. Voor een hangkast wordt meestal gerekend met een binnendiepte van ongeveer 55 tot 60 cm, zodat kledinghangers de deuren niet raken. Schuifdeuren nemen nog een paar centimeter extra in beslag voor de rails.
• Hoogte voor hangende kleding. Lange jassen en jurken hebben veel meer hoogte nodig dan overhemden en colberts. Daarom krijgt het ene deel vaak één roede en een ander deel twee roedes boven elkaar.
• Laden achter schuifdeuren. Een la moet zo zijn geplaatst dat hij open kan zonder tegen de deur of het deurframe te stoten op de plek waar de deuren overlappen.
• Bovenste planken. Planken vlak onder het plafond zijn geschikt voor koffers en seizoensspullen. Voor dagelijkse spullen kunt u beter ruimte op oog- en handhoogte houden.
• Vak voor stofzuiger of strijkplank. In de gang is een vak zonder planken waar hoge spullen in passen vaak handig.

Twijfelt u, meet dan uw eigen kleding en de spullen die u in de kast wilt bewaren. Dat is eenvoudiger dan de indeling later aanpassen.

• Inmeten voordat de wanden klaar zijn. Het komt voor dat de kast op de ruwe wand wordt ingemeten en na het stucen of tegelen niet meer in de nis past.
• Basis niet waterpas. De schuifdeuren gaan vanzelf open of dicht en de naden tussen de deuren zijn boven anders dan onder.
• Kast niet aan de wand verankerd. Bij het openen van zware deuren of als kinderen erin klimmen, kan de kast omvallen.
• Verankeren in een niet-dragende ondergrond. Een plug in gipsplaat zonder profiel erachter of in brokkelig stucwerk houdt niet.
• Kast tegen een buitenmuur zonder ventilatie. Achter de kast condenseert vocht en ontstaat schimmel die niemand ziet tot het gaat ruiken.
• Kast voor een stopcontact of schakelaar. Het verplaatsen van de elektra wordt vergeten en de kast moet achteraf worden uitgezaagd.
• Slechte indeling. Lange jurken passen niet, laden stoten tegen de deurgrepen of achter de schuifdeuren is een la niet bereikbaar.
• Montage tegen vers stucwerk. Vocht trekt in de onderdelen en de deuren trekken krom.

Voor het plaatsen van een inbouwkast is in de regel geen vergunning nodig, maar controleer bij twijfel bij uw gemeente of er voor uw plan iets gemeld moet worden. Laat het aansluiten van verlichting op de vaste elektrische installatie van 230 V over aan een vakkundige installateur, zodat de installatie veilig blijft en aan de geldende norm voldoet. Ledverlichting met een driver die in een stopcontact gaat, kunt u zelf aansluiten. Worden er vanwege de kast stopcontacten of schakelaars verplaatst, dan is dat apart elektrawerk. In een appartement gelden voor boren en geluid de regels van de VvE.

• de kast staat waterpas, wat u controleert met een waterpas op de legplanken en de bovenkant,
• half geopende schuifdeuren blijven uit zichzelf staan,
• de deuren lopen over de hele lengte licht en de demping stopt ze zonder klap,
• de naden tussen en rond de deuren zijn boven en onder gelijk,
• de kast wiebelt niet als u ertegen duwt en zit stevig aan de wand vast,
• passtroken naar wand en plafond sluiten aan en er zijn geen kieren achter te zien,
• laden en manden gaan helemaal open en stoten niet tegen deuren of grepen,
• de randen van de onderdelen zijn niet beschadigd en de fronten hebben geen krassen,
• de verlichting gaat aan bij het openen en de driver is bereikbaar,
• u hebt de afstelinstructies van het beslag en de contactgegevens van de fabrikant voor service.

Een paar weken na de montage kunnen de deuren iets verlopen, doordat de kast zich zet en het materiaal zich aanpast aan de luchtvochtigheid in huis. Het is gebruikelijk om met de leverancier één keer nastellen van de deuren af te spreken na de eerste weken gebruik.

De montage van een inbouwkast op maat wordt in de NUMIQ-prijslijst per arbeidsuur berekend, inclusief klein verbruiksmateriaal en zonder de kast zelf, het beslag en de verlichting. Het actuele uurtarief vindt u in de prijslijst onder deuren en kozijnen plaatsen. Prijzen verschillen per regio en stad en liggen in de Randstad meestal hoger.

Het uiteindelijke bedrag voor de montage hangt vooral af van het aantal uren. Daarop zijn van invloed:

• de breedte en hoogte van de kast en het aantal corpussen,
• het aantal en type deuren, waarbij zware spiegel- of glasdeuren meer tijd kosten,
• een schuine kap, nis of scheve wanden die ter plekke moeten worden opgevangen,
• de hoeveelheid binnenindeling, uittrekelementen en laden,
• de bereikbaarheid van de woning, een verdieping zonder lift en de afstand tot de bus,
• de montage van verlichting en andere accessoires.

De kast zelf wordt door de timmerman, interieurbouwer of kastenfabrikant op basis van de tekening geprijsd. Het prijsverschil zit vooral in het materiaal van de deuren en de binnenindeling, bijvoorbeeld uittrekbare manden en laden met softclose.

Moet eerst een oude kast weg, kijk dan bij inbouwkast slopen. Bij het plannen van de hele woning is ook keuken monteren handig, en bij werk met gipsplaten planken en nissen in gipsplaat.