Kernboring in gewapend beton tot 15 cm

Een kernboormachine slaat niet in het beton. De diamantboorkroon heeft de vorm van een buis en slijpt rustig een ring uit het beton. Daarna komt er een complete betonnen cilinder uit de wand, de zogeheten kern. De wand trilt daardoor nauwelijks en rond het gat ontstaan geen scheuren. Zo kan de boor ook door de stalen wapening heen.

1. Plek van het gat controleren op tekening of aan de hand van het leidingtracé, en het midden aftekenen.
2. Met een detector zoeken naar kabels, leidingen en wapening in de wand. Waar het kan, het gat verschuiven naar een plek met minder wapening.
3. Het boorstatief vastzetten aan wand of plafond met een anker of een vacuümplaat, zodat de kroon niet wegloopt.
4. De waterkoeling aansluiten en onder het gat het water opvangen, eventueel met een slurrieafzuiger.
5. Boren met lichte, gelijkmatige druk. De kroon snijdt zowel het beton als de wapening stap voor stap door.
6. De kern eruit halen, het gat schoonmaken en doorsnede en richting controleren.

Bij één gat in een gewone betonwand duurt het boren zelf meestal niet lang. De voorbereiding, het vastzetten van de machine en het opruimen kosten de meeste tijd.

Het verschil zit in de doorsnede van de boorkroon, en dus in wat je door het gat steekt. Een gat is altijd iets groter dan de buis die erdoor moet. Die speling heb je nodig voor een mantelbuis, afdichting of isolatie, en je kunt zo de leiding nog iets bijstellen.

• Een gat tot 10 cm is genoeg voor kabels, waterleidingen, kleinere afvoeren en de leidingen en condensafvoer van een airco. Het is een kleinere ingreep in het beton, en in een wand met veel wapening vind je makkelijker een geschikte plek.
• Een gat tot 15 cm kies je voor grotere doorvoeren: de afzuigkap, een ventilatiekanaal, de hoofdafvoer van de badkamer of een buis met dikke isolatie. De kroon snijdt hierbij meer wapening door. In een dragende wand is dat dus een zwaardere ingreep.

Meet voordat je de boring laat uitvoeren de buitenmaat van de buis inclusief isolatie. Kijk ook welke gatmaat de fabrikant van de ventilatie of airco aanraadt. In de praktijk gebeurt het vaak dat het gat precies op de buis wordt geboord, waarna de isolatie of mantelbuis er niet meer in past.

Hoeveel werk een boring is, en dus wat die kost, hangt van een paar dingen af:

• Dikte van de wand of vloer. Dikker beton betekent langer boren en meer slijtage aan de kroon.
• Hoeveelheid wapening. Raakt de kroon dikke staven, dan gaat het boren trager.
• Wand of plafond. Van onderaf in een plafond boren is lastiger: de machine moet steviger vast en het water loopt naar beneden.
• Bereikbaarheid. Een gat vlak bij een hoek, boven het aanrecht of in een smalle badkamer maakt het plaatsen van het statief lastig.
• Een ingerichte woning. Meubels, vloeren en stucwerk moeten afgedekt worden tegen water en boorslurrie.
• Aantal gaten. Meerdere gaten in één keer is efficiënter dan steeds apart iemand laten komen.

Je helpt de klus op weg als je de ruimte rond de wand vrijmaakt, de vloer afdekt en zorgt dat er water en stroom in de buurt zijn.

In een flat of appartementencomplex zijn de meeste betonwanden en alle vloeren onderdeel van de draagconstructie van het hele gebouw. Ook een rond gat is daarin een echte ingreep. Boor zo'n gat dus niet zelf. Bij een groot gat, meerdere gaten naast elkaar of een boring dicht bij de rand van een betonelement laat je een constructeur meekijken. Die beoordeelt of en waar de wapening doorgesneden mag worden.

Lopen er mogelijk elektriciteitsleidingen in de wand, dan schakelt een erkend elektricien die af en legt ze zo nodig om. Bij een gasleiding in de buurt geldt hetzelfde: er wordt pas geboord als het tracé zeker bekend is. Raakt er toch een gasleiding beschadigd, verlaat dan direct de ruimte, bedien geen schakelaars en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom op 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112.

• Klopboor of hakken in plaats van een kernboring. De klappen slaan de rand van het gat kapot, kunnen scheuren geven en de wapening beschadigen.
• Boren zonder de leidingen te controleren. Een geraakte kabel of leiding maakt van één gat een flinke reparatie.
• Verkeerde maat. In een te klein gat past de isolatie niet. Een te groot gat verzwakt het beton voor niets.
• Machine niet vastgezet. De kroon schuift weg en het gat wordt scheef of ovaal.
• Het water onderschatten. Koelwater en slurrie lopen onder de vloer of naar de buren onder je, vooral bij boren in een plafond.
• Doorvoer niet afdichten. Een open kier rond de buis laat geluid, geuren en bij brand ook rook door. Doorvoeren tussen woningen en door vloeren worden daarom goed afgedicht, en bij een brandscheiding met brandwerend materiaal.

Bekijk het gat goed voordat de leiding erin gaat en de wand wordt bijgewerkt. Later is een fout veel lastiger te herstellen.

• Het gat zit op de afgesproken plek en hoogte volgens de tekening
• De doorsnede past bij de leiding inclusief isolatie of mantelbuis
• Het gat is recht en komt aan de andere kant uit waar het hoort
• De randen zijn glad, zonder afgebroken stukken en zonder scheuren eromheen
• Doorgesneden wapening is vooraf beoordeeld door een constructeur als dat nodig was
• De leidingen rondom zijn onbeschadigd en werken
• Slurrie en water zijn weg, ook van de vloer en uit de ruimte onder het plafond
• De kern en het betonafval zijn afgevoerd of er is afgesproken wie dat doet